Ustawa rozszerzająca kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta i pozwalająca skuteczniej reagować na niebezpieczne praktyki pseudomedyczne czeka na decyzję Prezydenta RP. 12 sierpnia w Kancelarii Prezydenta odbyło się spotkanie z udziałem RPP Bartłomieja Chmielowca, przedstawicieli zawodów medycznych, organizacji pacjenckich, społecznych i gospodarczych oraz ekspertów. Jednym z głównych tematów były granice nowych uprawnień Rzecznika, który zgodnie z ustawą będzie mógł m.in. nakazać zaprzestanie praktyki pseudomedycznej i nałożyć karę do 1 mln zł.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kto uczestniczył w spotkaniu w KPRP dotyczącym tzw. lex szarlatan.
- Jakie nowe kompetencje ma otrzymać Rzecznik Praw Pacjenta.
- Kiedy praktyka będzie mogła zostać uznana za pseudomedyczną.
- Jakie wątpliwości dotyczące nowych przepisów omawiano przed decyzją Prezydenta.
Ustawa o prawach pacjenta czeka na decyzję Prezydenta
Spotkaniu dotyczącym ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tzw. Lex Szarlatan), skierowanej do podpisu Prezydenta RP, przewodniczył szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki. Jak przekazała KPRP, jego celem było przedstawienie różnych stanowisk dotyczących nowych przepisów oraz ich możliwych konsekwencji dla pacjentów, przedsiębiorców i całego systemu ochrony zdrowia.
W rozmowach uczestniczył Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec, członkowie Rady Zdrowia przy Prezydencie RP oraz przedstawiciele organizacji pacjenckich, samorządów zawodów medycznych, organizacji społecznych i gospodarczych, a także środowisk eksperckich.
Reprezentowane były m.in. Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Ogólnopolska Federacja Onkologiczna, Business Centre Club, Fundacja Onkologiczna Rakiety, Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Klub Jagielloński, Krajowa Izba Fizjoterapeutów, Związek Rzemiosła Polskiego, Naczelna Rada Aptekarska, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych oraz środowisko lekarskie.
– Stoimy przed dylematem, w którym najważniejsze jest dobro pacjenta – powiedział Zbigniew Bogucki.
Szef KPRP zaznaczył, że decyzja wymaga przeanalizowania różnych aspektów nowych regulacji i argumentów przedstawianych przez zainteresowane środowiska.
Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł reagować także poza systemem ochrony zdrowia
Nowelizacja ma zwiększyć ochronę przed praktykami naruszającymi zbiorowe prawa pacjentów, niebezpiecznymi usługami pseudomedycznymi oraz dezinformacją medyczną. Jedną z istotnych zmian jest rozszerzenie możliwości działania Rzecznika Praw Pacjenta na osoby i podmioty funkcjonujące poza formalnym systemem ochrony zdrowia.
Za praktykę pseudomedyczną będzie mogło zostać uznane m.in. odpłatne lub podejmowane dla uzyskania innej korzyści udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu medycznego, jeżeli stwarza to ryzyko uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia albo śmierci.
Przepisy obejmują również oferowanie określonych metod jako skutecznych w diagnostyce lub leczeniu m.in. dzieci, pacjentów z chorobami nowotworowymi, ciężkimi chorobami nieuleczalnymi lub zaburzeniami psychicznymi.
Kara za praktyki pseudomedyczne może wynieść do 1 mln zł
Nowe przepisy mają dać Rzecznikowi Praw Pacjenta możliwość nakazania zaniechania praktyki pseudomedycznej oraz usunięcia jej skutków. Za naruszenie zakazu lub niewykonanie wydanej decyzji będzie mogła zostać nałożona kara pieniężna w wysokości do 1 mln zł.
Ustawa przewiduje ponadto nowe instrumenty przeciwdziałania dezinformacji medycznej. W sytuacjach, gdy określona praktyka zagraża życiu lub zdrowiu pacjentów, Rzecznik będzie mógł również wydawać decyzje tymczasowe.
Bartłomiej Chmielowiec wskazywał podczas spotkania na przypadki oferowania pacjentom niesprawdzonych metod leczenia poważnych chorób. Takie działania mogą nie tylko tworzyć fałszywą nadzieję, ale także prowadzić do rezygnacji z terapii o potwierdzonej skuteczności.
– Ta ustawa nie jest skierowana przeciwko osobom zajmującym się ziołolecznictwem, akupunkturą czy innymi metodami niekonwencjonalnymi – zaznaczył Rzecznik Praw Pacjenta.
Jak wyjaśniał, nowe narzędzia mają służyć przede wszystkim reagowaniu na najbardziej niebezpieczne przypadki, gdy osoby bez odpowiednich kwalifikacji diagnozują poważne choroby lub proponują kosztowne i nieskuteczne terapie jako alternatywę dla leczenia medycznego.
Nowe kompetencje RPP wywołały dyskusję o gwarancjach dla przedsiębiorców
Znaczna część spotkania dotyczyła zakresu nowych kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta oraz ochrony prawnej osób i przedsiębiorców, wobec których będą wydawane decyzje. Uczestnicy przedstawiali zarówno argumenty za wyposażeniem RPP w narzędzia pozwalające szybko reagować na zagrożenia dla pacjentów, jak i wątpliwości dotyczące granic ingerencji organu administracji.
Rzecznik wskazywał, że rozstrzygnięcia wydawane na podstawie nowych przepisów będą podlegały kontroli sądowej. Ostateczny charakter decyzji administracyjnej ma wynikać z tego, że nad RPP nie funkcjonuje organ merytorycznie nadrzędny. Podmiot objęty decyzją zachowa jednak możliwość skorzystania z drogi sądowoadministracyjnej, a także wystąpienia o wstrzymanie wykonania decyzji.
W trakcie rozmów zwracano również uwagę na potrzebę wyraźnego rozgraniczenia praktyk stwarzających zagrożenie dla pacjentów od legalnej działalności przedsiębiorców i osób stosujących metody niekonwencjonalne. To właśnie zakres nowych uprawnień RPP i związane z nimi gwarancje proceduralne należały do głównych zagadnień omawianych przed decyzją Prezydenta.
Argumenty ze spotkania mają zostać uwzględnione przed decyzją Prezydenta
Spotkanie w Kancelarii Prezydenta miało charakter konsultacyjny. Poszczególne środowiska mogły przedstawić swoje stanowiska, zastrzeżenia i argumenty dotyczące uchwalonych przepisów.
KPRP nie poinformowała po spotkaniu, jaka będzie decyzja Prezydenta. Przed jej podjęciem mają zostać przeanalizowane przedstawione argumenty, dotyczące zarówno zwiększenia ochrony pacjentów przed najbardziej niebezpiecznymi formami pseudomedycyny, jak i zakresu kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta oraz gwarancji prawnych dla podmiotów objętych regulacją.
Główne wnioski
- Lex szarlatan czeka na decyzję Prezydenta RP – 12 sierpnia w KPRP odbyło się spotkanie z udziałem RPP, przedstawicieli zawodów medycznych, organizacji pacjenckich, społecznych i gospodarczych oraz ekspertów.
- Nowelizacja ma umożliwić Rzecznikowi Praw Pacjenta reagowanie na niebezpieczne praktyki pseudomedyczne także poza formalnym systemem ochrony zdrowia.
- RPP będzie mógł nakazać zaniechanie praktyki pseudomedycznej, a za naruszenie zakazu lub niewykonanie decyzji nałożyć karę do 1 mln zł.
- Podczas spotkania dyskutowano o granicach nowych kompetencji RPP i gwarancjach prawnych dla osób i przedsiębiorców objętych jego decyzjami.
Źródło:
- https://www.prezydent.pl/kancelaria/aktywnosc-ministrow/przed-decyzja-prezydenta-spotkanie-dotyczace-ustawy-o-prawach-pacjenta,124729
