Tegoroczny okres świąteczno-noworoczny przypada na moment wyraźnego nasilenia infekcji sezonowych. Podczas briefingu prasowego, który odbył się 22 grudnia 2025 r., Główny Inspektorat Sanitarny przedstawił aktualną sytuację epidemiologiczną w Polsce i Europie, zwracając szczególną uwagę na dynamicznie rosnącą falę grypy. Eksperci ostrzegają, że najbliższe tygodnie mogą przynieść dalszy wzrost zachorowań, a czas świątecznych spotkań sprzyja transmisji wirusów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaka jest aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce w zakresie grypy, COVID-19 i innych infekcji sezonowych w okresie świąteczno-noworocznym.
- Dlaczego obecny sezon grypowy może być szczególnie trudny, w tym jaką rolę odgrywa nowy wariant grypy A (H3N2) typu K.
- Jakie grupy są najbardziej narażone na zachorowanie i powikłania oraz kiedy spodziewany jest szczyt fali grypy.
- Jakie zalecenia przedstawia GIS, zarówno dla obywateli, jak i placówek ochrony zdrowia, aby ograniczyć transmisję infekcji.
Wysoka aktywność wirusów oddechowych w Europie i w Polsce
Jak wynika z danych zaprezentowanych przez GIS, w całym regionie europejskim obserwowana jest rosnąca aktywność wirusów wywołujących infekcje dróg oddechowych. W blisko połowie krajów raportujących wzrosła liczba pacjentów zgłaszających się do podstawowej opieki zdrowotnej z objawami infekcji.
Podobna sytuacja dotyczy Polski. Obecnie najwyższą aktywność wykazują wirusy grypy oraz SARS-CoV-2, natomiast aktywność RSV pozostaje niska, choć wykazuje tendencję wzrostową.
Nowy wariant grypy A (H3N2) typu K
Szczególną cechą obecnego sezonu jest pojawienie się nowego wariantu grypy A (H3N2), określanego jako wariant K. Jak podkreślił Główny Inspektor Sanitarny, nowy szczep nie cechuje się zwiększoną zjadliwością, jednak brak pamięci immunologicznej w populacji sprzyja wysokiej liczbie zachorowań.
Szczepionka przygotowana na sezon 2025/2026 jest skuteczna, wobec tego wariantu – podkreśla Paweł Grzesiowski.
Dane epidemiologiczne: wyraźny trend wzrostowy
Na podstawie danych publicznie udostępnianych od września 2025 r. w systemie CEZ, GIS obserwuje utrwalony trend wzrostowy zachorowań na grypę. Aktualnie częstość zachorowań sięga 80 przypadków na 100 tys. mieszkańców, oznacza to ok. 30 tys. zachorowań tygodniowo. Przy czym najwyższą zapadalność notuje się wśród dzieci do 14. roku życia – 360 przypadków na 100 tys..
Eksperci przewidują, że w kolejnych tygodniach liczba zakażeń może szybko narastać, a szczyt sezonu przypadnie na przełom stycznia i lutego 2026 r. Oznacza to zwiększone obciążenie POZ oraz Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych.
Zalecenia GIS przed szczytem sezonu grypowego
Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina o kluczowych działaniach profilaktycznych, które mogą ograniczyć skalę zachorowań.
Szczepienia
GIS podkreśla, że nadal warto się zaszczepić. Szczepienia są szczególnie zalecane dzieciom do 14. roku życia, kobietom w ciąży oraz osobom po 50. roku życia.
Chronią przed ciężkim przebiegiem choroby i hospitalizacją, łagodzą przebieg choroby i zmniejszają ryzyko rozwoju powikłań grypy – przypomina Paweł Grzesiowski.
Niefarmakologiczne metody ograniczania transmisji
Zalecane jest szerokie stosowanie działań niefarmakologicznych, w tym:
- higieny rąk i kaszlu,
- stosowania masek FFP2 w placówkach medycznych i opieki długoterminowej,
- zachowania dystansu społecznego,
- ograniczenia udziału osób z grup ryzyka w zgromadzeniach,
- wprowadzania pracy zdalnej tam, gdzie to możliwe.
Objawy grypy i postępowanie w razie zachorowania
Do typowych objawów grypy należą gorączka, bóle mięśniowe, osłabienie oraz kaszel. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy alarmowe, takie jak zaburzenia świadomości, duszność czy objawy ze strony układu krążenia – w takich przypadkach konieczny jest pilny kontakt z lekarzem.
Przy łagodnym przebiegu infekcji możliwe jest wykonanie szybkich testów antygenowych w warunkach domowych lub w POZ. Po potwierdzeniu grypy lekarz decyduje o ewentualnym wdrożeniu leczenia przeciwwirusowego. Zalecana jest samoizolacja przez 5–7 dni.
Placówki ochrony zdrowia w stanie podwyższonej gotowości
GIS zaleca placówkom medycznym m.in.:
- organizację wydzielonych stref przyjęć dla pacjentów z objawami infekcji,
- szerokie stosowanie testów diagnostycznych,
- zapewnienie izolacji kropelkowo-powietrznej,
- stosowanie masek ochronnych przez personel i pacjentów,
- zabezpieczenie dostępności leków przeciwgrypowych,
- szczepienia personelu medycznego i pomocniczego.
Spokojne święta to także bezpieczna żywność
Drugim istotnym tematem briefingu była kwestia bezpieczeństwa żywności w okresie świątecznym. Jak podkreśliła zastępczyni Głównego Inspektora Sanitarnego:
Chcemy przypomnieć najważniejsze zasady bezpiecznego przygotowywania żywności, które pomogą uniknąć zatruć i zakażeń pokarmowych związanych ze źle przygotowanymi potrawami – zaznaczyła Izabela Kucharska.
GIS przypomina m.in. o zakazie ponownego zamrażania żywności, konieczności dokładnego gotowania i odgrzewania potraw do temperatury powyżej 70°C, właściwej higienie kuchni oraz oddzielaniu produktów surowych od gotowych do spożycia.
Główne wnioski
- Grypa jest obecnie dominującą infekcją sezonową w Polsce – zapadalność wynosi ok. 80 przypadków na 100 tys. mieszkańców, a wśród dzieci do 14 lat sięga 360 na 100 tys.
- Nowy wariant grypy A (H3N2) typu K sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się zakażeń – populacja nie posiada wobec niego pamięci immunologicznej, choć szczepionka sezonowa pozostaje skuteczna.
- Szczyt sezonu grypowego spodziewany jest na przełomie stycznia i lutego, co może oznaczać zwiększone obciążenie POZ oraz Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych.
- Szczepienia i działania niefarmakologiczne pozostają kluczowe – GIS zaleca m.in. szczepienia, stosowanie masek w placówkach medycznych, higienę rąk i ograniczanie kontaktów w grupach ryzyka.
Źródło:
- GIS
