Konkretne informacje o nowotworach połączone z obrazami przedstawiającymi zdrowotne konsekwencje spożywania alkoholu mogą skuteczniej przyciągać uwagę niż ogólne ostrzeżenia tekstowe. Badanie naukowców z Sylvester Comprehensive Cancer Center wykazało, że szczególnie silne reakcje wywoływały bardziej graficzne materiały wizualne stworzone przy wsparciu sztucznej inteligencji. Autorzy zaznaczają jednak, że badanie nie sprawdzało, czy komunikaty prowadzą do rzeczywistego ograniczenia spożycia alkoholu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak konkretne komunikaty o związku alkoholu z nowotworami wpływają na postrzeganie ryzyka i dlaczego mogą być skuteczniejsze niż ogólne ostrzeżenia.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 639 dorosłych osób spożywających alkohol, w którym porównano komunikaty tekstowe oraz materiały z obrazami wygenerowanymi przy użyciu AI.
- Dlaczego bardziej drastyczne obrazy konsekwencji zdrowotnych wywoływały najsilniejsze reakcje i zwiększały postrzeganą szkodliwość alkoholu.
- Dlaczego osoby pijące dużo alkoholu słabiej reagowały na ostrzeżenia oraz jakie znaczenie może mieć dostosowanie komunikacji zdrowotnej do różnych grup odbiorców.
Alkohol zwiększa ryzyko kilku rodzajów nowotworów
Związek między spożywaniem alkoholu, a chorobami nowotworowymi nadal pozostaje mniej rozpoznawalny społecznie niż ryzyko wynikające z palenia tytoniu. Tymczasem alkohol jest klasyfikowany jako czynnik rakotwórczy grupy 1 i wiąże się z występowaniem m.in. raka jelita grubego, raka piersi, wątroby, jamy ustnej, gardła, krtani oraz przełyku. Problemem pozostaje jednak świadomość tego zagrożenia. W badaniu przeprowadzonym przez naukowców z Sylvester Comprehensive Cancer Center, będącego częścią Miller School of Medicine Uniwersytetu Miami, tylko około jedna na pięć uczestniczek wskazała alkohol jako czynnik ryzyka raka piersi.
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że alkohol wiąże się z występowaniem wielu nowotworów – powiedział dr Taghrid Asfar, główny autor badania i profesor nauk o zdrowiu publicznym w Miller School.
Konkretna nazwa nowotworu działała lepiej niż ogólne ostrzeżenie
W badaniu uczestniczyło 639 dorosłych Amerykanów w wieku co najmniej 21 lat, którzy deklarowali spożywanie alkoholu. Uczestnikom prezentowano różne internetowe komunikaty dotyczące związku alkoholu z nowotworami, a następnie oceniano m.in. ich uwagę, zaangażowanie, postrzeganie szkodliwości oraz deklarowane intencje. Część ostrzeżeń informowała ogólnie o ryzyku zachorowania na raka. Inne wskazywały konkretne choroby, w tym raka piersi, jelita grubego, wątroby i gardła. To właśnie komunikaty wymieniające konkretne rodzaje nowotworów okazały się zazwyczaj skuteczniejsze niż ogólne ostrzeżenia. Badani częściej uznawali je za informacyjne, wiarygodne i przyciągające uwagę.
Nasze odkrycia wskazują, że jasna, oparta na dowodach komunikacja, zwłaszcza gdy obejmuje szczegółowe informacje na temat ryzyka zachorowania na raka, może być skutecznym sposobem na poprawę zrozumienia przez społeczeństwo tego ważnego problemu zdrowotnego.
Drastyczne obrazy wywoływały najsilniejsze reakcje
Naukowcy porównali trzy sposoby przedstawiania informacji: komunikaty wyłącznie tekstowe, komunikaty z neutralnymi obrazami wygenerowanymi przez AI oraz materiały zawierające bardziej graficzne wizualizacje konsekwencji zdrowotnych. Komunikaty zawierające obrazy osiągały lepsze wyniki niż sam tekst w większości analizowanych miar. Najsilniejsze reakcje wywoływały natomiast bardziej drastyczne materiały wizualne. Zwiększały one również postrzeganą szkodliwość spożywania alkoholu.
Sztuczna inteligencja została wykorzystana przez badaczy do przygotowania koncepcji wizualnych i wariantów komunikatów. Materiały nie były jednak stosowane bez kontroli człowieka. Naukowcy i specjaliści ds. komunikacji analizowali oraz udoskonalali obrazy pod względem ich dokładności, przejrzystości i przydatności w edukacji zdrowotnej.
Osoby pijące dużo alkoholu reagowały słabiej
Istotną obserwacją były różnice między grupami odbiorców. Osoby spożywające umiarkowanie dużo alkoholu reagowały na komunikaty silniej niż osoby pijące dużo. Ci ostatni rzadziej angażowali się w prezentowane treści oraz rzadziej deklarowali zamiar zmiany zachowania. Wynik ten pokazuje, że w komunikacji zdrowotnej nie wystarczy opracowanie jednego, nawet bardzo wyrazistego ostrzeżenia dla wszystkich odbiorców. Przekaz może wymagać dostosowania do sposobu spożywania alkoholu, wiedzy o ryzyku oraz gotowości do zmiany zachowania.
Skuteczna komunikacja dotycząca profilaktyki nowotworowej musi być dostosowana do stanu psychicznego pacjentów – ich gotowości do zmiany zachowania i zrozumienia związanego z tym ryzyka – powiedział współautor badania dr Frank Penedo.
Czy ostrzeżenia rzeczywiście ograniczą spożywanie alkoholu?
Wyniki opublikowane w czasopiśmie „Cancer” pokazują przede wszystkim, jakiego rodzaju przekazy skuteczniej przyciągają uwagę i zwiększają postrzeganie ryzyka. Nie można na ich podstawie stwierdzić, że bardziej konkretne lub drastyczne ostrzeżenia powodują długotrwałe ograniczenie spożywania alkoholu. Badanie nie mierzyło rzeczywistych zmian zachowania ani długoterminowego zapamiętywania informacji. Potrzebne są więc dalsze analizy, które pozwolą ustalić, czy obserwowane reakcje przekładają się na trwalszy wzrost wiedzy, zmianę decyzji dotyczących alkoholu lub ograniczenie jego spożycia.
Komunikacja o alkoholu i nowotworach wymaga dalszych badań
Badanie wskazuje, że jasne nazywanie konkretnych nowotworów oraz odpowiednio zaprojektowane materiały wizualne mogą wzmacniać przekaz dotyczący rakotwórczego działania alkoholu. Jednocześnie szczególnego znaczenia nabiera sposób komunikowania ryzyka osobom pijącym dużo, które reagowały słabiej na testowane materiały.
W przyszłości konieczne będzie ustalenie, jak tworzyć skuteczne ostrzeżenia bez stygmatyzowania i oceniania odbiorców oraz czy wykorzystanie AI do projektowania materiałów edukacyjnych może przełożyć się na rzeczywistą poprawę profilaktyki nowotworowej.
Główne wnioski
- Badanie Sylvester Comprehensive Cancer Center obejmujące 639 dorosłych Amerykanów spożywających alkohol wykazało, że komunikaty wymieniające konkretne nowotwory były zazwyczaj skuteczniejsze niż ogólne ostrzeżenia o ryzyku raka.
- Komunikaty zawierające obrazy osiągały lepsze wyniki niż sam tekst w większości analizowanych miar, a bardziej drastyczne wizualizacje generowane przy użyciu AI wywoływały najsilniejsze reakcje i zwiększały postrzeganą szkodliwość alkoholu.
- Świadomość związku alkoholu z niektórymi nowotworami pozostaje niska – tylko około jedna na pięć uczestniczek wskazała alkohol jako czynnik ryzyka raka piersi.
- Badanie nie wykazało, że ostrzeżenia prowadzą do rzeczywistego ograniczenia spożywania alkoholu. Osoby pijące dużo reagowały na komunikaty słabiej, dlatego potrzebne są dalsze badania nad długoterminowym wpływem takich przekazów na wiedzę i zachowania.
Źródło:
- https://news.med.miami.edu/ai-messages-improve-awareness-alcohol-cancer-risks/
- https://acsjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cncr.70491
