Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych apelują o utrzymanie bezpłatnych szczepień przeciw RSV dla osób po 65. roku życia. Ich zdaniem decyzja o ewentualnym ograniczeniu programu nie powinna zapadać na podstawie wyników pierwszego sezonu jego funkcjonowania. Wskazują, że rzetelna ocena powinna obejmować kilka sezonów i uwzględniać nie tylko hospitalizacje z rozpoznanym zakażeniem RSV, ale również wpływ infekcji na choroby przewlekłe, sprawność seniorów i wykorzystanie świadczeń zdrowotnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego eksperci OPZCI sprzeciwiają się ocenie programu szczepień przeciw RSV po jednym sezonie.
- Jakie skutki zakażeń RSV u seniorów powinny być uwzględniane przy ocenie programu.
- Dlaczego stabilność finansowania może wpływać na dostęp osób starszych do szczepień.
- Jakie dane zdaniem ekspertów powinny zdecydować o przyszłości finansowania szczepień przeciw RSV.
Eksperci OPZCI: jeden sezon to za mało na ocenę programu
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych przedstawił stanowisko dotyczące dalszego finansowania szczepień przeciw syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) u osób po 65. roku życia. Eksperci opowiadają się za zachowaniem obecnego, bezpłatnego dostępu do szczepień do czasu przeprowadzenia wielosezonowej oceny programu.
Nie kwestionują przy tym potrzeby analizowania efektywności wydawania środków publicznych. Zwracają jednak uwagę, że program profilaktyczny potrzebuje czasu, aby osiągnąć skalę pozwalającą wiarygodnie ocenić jego efekty zdrowotne, epidemiologiczne i ekonomiczne.
Po wprowadzeniu nowego świadczenia pacjenci oraz personel medyczny muszą poznać zasady korzystania z niego, a dostęp do profilaktyki powinien stopniowo się upowszechniać. Dopiero wraz ze wzrostem wyszczepialności możliwa staje się pełniejsza ocena wpływu programu na zdrowie populacji.
Zdaniem ekspertów zestawienie wydatków poniesionych w pierwszym sezonie wyłącznie z efektami odnotowanymi w tym samym okresie może więc prowadzić do niepełnych wniosków.
Ochrona przed RSV może wykraczać poza jeden sezon
OPZCI zwraca również uwagę na specyfikę szczepień przeciw RSV. Dostępne dane dla części szczepionek obejmują ochronę obserwowaną w kolejnych sezonach, a szczepienie osób starszych przeciw RSV nie jest obecnie traktowane jako wymagające rutynowego powtarzania co sezon.
Ma to znaczenie przy analizowaniu kosztów programu. Wydatek poniesiony w jednym roku nie powinien być automatycznie porównywany wyłącznie z korzyściami zdrowotnymi uzyskanymi w tym samym roku, jeśli ochrona utrzymuje się dłużej.
Eksperci postulują zatem przyjęcie dłuższej perspektywy przy ocenie zarówno skuteczności programu, jak i jego konsekwencji finansowych dla systemu ochrony zdrowia.
RSV u seniorów to nie tylko hospitalizacje
Kolejnym problemem wskazanym przez OPZCI jest sposób mierzenia ciężaru zakażeń RSV. Zdaniem ekspertów analiza nie powinna ograniczać się do liczby hospitalizacji, podczas których zakażenie tym wirusem zostało formalnie rozpoznane.
U osób starszych RSV może prowadzić do chorób dolnych dróg oddechowych i zapalenia płuc, ale konsekwencje infekcji mogą być szersze. Eksperci wskazują m.in. na możliwość zaostrzenia chorób przewlekłych, wtórnych zakażeń bakteryjnych, zwiększonego stosowania antybiotyków oraz występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Znaczenie ma również stan funkcjonalny seniora po przebytej infekcji. Ciężkie zachorowanie może wiązać się z pogorszeniem sprawności, utratą samodzielności i większym zapotrzebowaniem na świadczenia zdrowotne lub opiekę długoterminową.
Z tego powodu przy ocenie programu profilaktycznego eksperci proponują uwzględniać nie tylko uniknięte hospitalizacje, lecz także wpływ zakażeń na funkcjonowanie osób starszych.
Zmiana zasad finansowania może ograniczyć dostęp do szczepień
Według OPZCI pierwszy sezon szerszego dostępu do bezpłatnych szczepień przeciw RSV powinien być traktowany jako etap budowania programu, a nie jako wystarczający okres do jego ostatecznej oceny.
Eksperci zwracają uwagę, że szybka zmiana zasad finansowania mogłaby ponownie zwiększyć bariery w dostępie do szczepień. W przypadku osób starszych szczególne znaczenie może mieć koszt szczepienia ponoszony bezpośrednio przez pacjenta.
Stabilne zasady mają również znaczenie dla lekarzy i farmaceutów uczestniczących w profilaktyce. OPZCI wskazuje, że system powinien funkcjonować dostatecznie długo na niezmienionych zasadach, aby możliwe było zwiększenie wyszczepialności i późniejsza ocena uzyskanych rezultatów.
OPZCI proponuje wielosezonową ocenę szczepień przeciw RSV
Eksperci proponują pozostawienie bezpłatnych szczepień przeciw RSV dla osób po 65. roku życia i jednoczesne prowadzenie systematycznej oceny programu w kolejnych sezonach.
Analiza miałaby obejmować liczbę zaszczepionych osób i zmiany poziomu wyszczepialności, wiek oraz sytuację kliniczną osób korzystających ze szczepień, zachorowania i ciężkie zakażenia RSV, hospitalizacje i wykorzystanie innych świadczeń medycznych. Oceniany powinien być również wpływ infekcji na choroby przewlekłe i sprawność seniorów, a także całkowite koszty programu oraz jego konsekwencje dla systemu ochrony zdrowia.
Dopiero zebranie takich danych w odpowiednio długim okresie powinno – zdaniem ekspertów – stanowić podstawę do podejmowania decyzji o dalszym modelu finansowania szczepień.
Eksperci apelują o utrzymanie bezpłatnych szczepień dla osób 65+
OPZCI argumentuje, że znaczenie profilaktyki zakażeń RSV będzie rosło wraz ze starzeniem się polskiego społeczeństwa. Dla systemu ochrony zdrowia wyzwaniem pozostaje bowiem nie tylko leczenie ostrych infekcji u seniorów, ale także ograniczanie ich następstw, takich jak pogorszenie chorób przewlekłych czy utrata samodzielności.
Eksperci apelują dlatego o utrzymanie bezpłatnego dostępu do szczepień przeciw RSV dla osób po 65. roku życia przynajmniej do czasu przeprowadzenia rzetelnej oceny obejmującej kilka sezonów.
– Profilaktyka wymaga czasu, konsekwencji i stabilności. Jednego sezonu nie należy traktować jako wystarczającej podstawy do decyzji o ograniczeniu dostępu do szczepień – wskazano w stanowisku.
Główne wnioski
- Eksperci OPZCI apelują o utrzymanie bezpłatnych szczepień przeciw RSV dla osób po 65. roku życia do czasu przeprowadzenia wielosezonowej oceny programu.
- Zdaniem ekspertów jeden sezon nie jest wystarczający do wiarygodnej oceny programu pod względem zdrowotnym, epidemiologicznym i ekonomicznym.
- Ocena programu powinna uwzględniać nie tylko hospitalizacje, ale również wpływ RSV na choroby przewlekłe, sprawność seniorów i wykorzystanie świadczeń medycznych.
- OPZCI proponuje analizowanie w kolejnych sezonach m.in. wyszczepialności, ciężkich zakażeń RSV, hospitalizacji oraz całkowitych kosztów programu i jego konsekwencji dla systemu ochrony zdrowia.
Źródło:
- https://opzci.pl/stanowisko-ekspertow-ogolnopolskiego-programu-zwalczania-chorob-infekcyjnych-w-sprawie-utrzymania-bezplatnych-szczepien-przeciw-rsv-dla-osob-po-65-roku-zycia/
