Zdrowie psychiczne stało się jednym z głównych wyzwań współczesności. Coraz więcej osób w Polsce potrzebuje pomocy psychiatrycznej lub psychoterapeutycznej, jednak koszty tej opieki i ograniczony dostęp do publicznej służby zdrowia zmuszają wielu pacjentów do szukania alternatywnych źródeł finansowania. Jak wynika z raportu „Ważne słowa na P. O pieniądzach, psychoterapii i psychiatrii w Polsce,” opublikowanego przez Fundację Pomagam.pl i SWPS Innowacje, liczba zbiórek na leczenie psychiczne wzrosła w ostatnich latach o setki procent.
Coraz więcej zbiórek na zdrowie psychiczne
Fundacja Pomagam.pl wskazuje na „gigantyczny przyrost” liczby zbiórek na leczenie psychiatryczne i psychoterapię. Analizy danych pokazują, że:
- W latach 2016-2023 liczba zbiórek dotyczących haseł takich jak „psychiatria” czy „leczenie psychiatryczne” wzrosła o prawie 500%.
- W kategorii „psychoterapia” wzrost ten wyniósł 250%.
- W 2023 roku jedna na 85 zbiórek dotyczyła zdrowia psychicznego, podczas gdy w 2016 roku było to zaledwie jedna na 400 zbiórek.
Problemy zdrowia psychicznego stają się coraz częściej obecne w codziennym życiu, a rosnące koszty leczenia sprawiają, że wiele osób nie może sobie na nie pozwolić bez wsparcia finansowego od innych.
Dlaczego pacjenci szukają pomocy finansowej?
Raport wskazuje na kilka kluczowych powodów, dla których pacjenci decydują się na zakładanie internetowych zbiórek:
- Wysokie koszty prywatnych wizyt. W dużych miastach za jedną sesję psychoterapii trzeba zapłacić co najmniej 200 zł, za wizytę u psychiatry – 400 zł, a jeśli pacjentem jest dziecko, ceny mogą dochodzić nawet do 600 zł.
- Długie kolejki w publicznej służbie zdrowia. Średni czas oczekiwania na wizytę u psychologa w publicznej placówce wynosi 128 dni, a w przypadku psychoterapeuty jest jeszcze dłuższy.
- Brak specjalistów. W Polsce na 100 tys. mieszkańców przypada jedynie 13,4 psychiatry, co plasuje nas na jednym z ostatnich miejsc w Unii Europejskiej.
„Stomatologizacja” psychiatrii i psychoterapii
Autorzy raportu zwracają uwagę na zjawisko „stomatologizacji” psychiatrii i psychoterapii, w którym usługi te stają się dostępne głównie na warunkach komercyjnych. W praktyce oznacza to, że:
- Osoby potrzebujące pomocy muszą płacić za nią z własnej kieszeni, co dla wielu jest dużym obciążeniem finansowym.
- Publiczny system ochrony zdrowia nie jest w stanie zaspokoić rosnącego zapotrzebowania na usługi psychologiczne i psychiatryczne.
W 2023 roku 435,6 tys. osób skorzystało z konsultacji psychologicznych finansowanych przez NFZ, co oznacza wzrost o 145% w porównaniu z 2013 rokiem. W tym samym roku 355,4 tys. osób wzięło udział w psychoterapii finansowanej przez NFZ, uczestnicząc w ponad 4 milionach sesji terapeutycznych. Liczba ta wzrosła o 69% od 2013 roku. Natomiast w sektorze prywatnym psychoterapia zwykle trwa kilka miesięcy, co oznacza wydatek rzędu kilku tysięcy złotych dla pacjenta.
- Zobacz również: Centra Zdrowia Psychicznego nadal bez opłat za usługę – Ministerstwo Zdrowia uspokaja
Innowacje w systemie opieki psychiatrycznej
Polska próbuje poprawić sytuację dzięki wdrażaniu nowych modeli opieki psychiatrycznej, takich jak:
- Centra Zdrowia Psychicznego (CZP) – pilotażowy program opieki środowiskowej objął dotychczas około połowy kraju. Centra oferują wsparcie psychologów, terapeutów i psychiatrów, ale ich dalsze funkcjonowanie zależy od nowych zasad finansowania.
- Model referencyjny w leczeniu dzieci – wprowadzony system oparty na trzech poziomach referencyjnych ma ułatwić dostęp do specjalistów, ale rozwój placówek drugiego poziomu, gdzie wymagana jest obecność lekarzy, napotyka trudności z powodu niedoboru kadr.
Raport „Ważne słowa na P.” jasno pokazuje, że problemy zdrowia psychicznego stają się coraz większym wyzwaniem społecznym. Rosnące koszty leczenia, długie kolejki i brak specjalistów zmuszają pacjentów do szukania wsparcia finansowego poprzez internetowe zbiórki. Polska stoi przed koniecznością reform systemu opieki psychiatrycznej, aby odpowiedzieć na potrzeby 8,3 miliona osób, które przynajmniej raz w życiu doświadczyły objawów zaburzeń psychicznych.
Źródło:
- Rynek Zdrowia
