Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Dokument ma uporządkować funkcjonowanie Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP) po zakończeniu programu pilotażowego i włączyć ich model działania do systemu świadczeń gwarantowanych. Projekt przewiduje m.in. nowe definicje, określenie wymagań kadrowych oraz wprowadzenie planu terapii i zdrowienia dla części pacjentów. Planowany termin wejścia większości przepisów w życie to 1 stycznia 2027 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany dla Centrów Zdrowia Psychicznego przewiduje projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia.
- Jakie nowe funkcje i stanowiska mają pojawić się w strukturze CZP.
- Jakie zadania będą realizować koordynator opieki, asystent zdrowienia i pracownik socjalny.
- Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie.
Projekt ma zapewnić ciągłość działania Centrów Zdrowia Psychicznego
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że przygotowanie nowych regulacji jest związane z koniecznością zapewnienia ciągłości świadczeń realizowanych obecnie w ramach programu pilotażowego Centrów Zdrowia Psychicznego. Dotychczas funkcjonowały one na podstawie odrębnych przepisów dotyczących programu pilotażowego.
Nowe rozporządzenie ma wprowadzić do obowiązujących przepisów załącznik nr 9, który szczegółowo określi katalog świadczeń gwarantowanych realizowanych przez Centra Zdrowia Psychicznego oraz warunki ich udzielania.
Zgodnie z projektem CZP mają zapewniać kompleksową opiekę osobom z zaburzeniami psychicznymi po ukończeniu 18. roku życia oraz prowadzić działania informacyjno-edukacyjne na swoim obszarze działania.
Pojawi się koordynator opieki i plan terapii oraz zdrowienia
Jedną z najważniejszych zmian jest formalne wprowadzenie do przepisów funkcji koordynatora opieki. Zgodnie z projektem będzie to osoba zatrudniona w Centrum Zdrowia Psychicznego posiadająca co najmniej średnie wykształcenie medyczne, odpowiednią wiedzę oraz minimum dwuletnie doświadczenie w pracy na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi.
Do jej zadań należeć będzie między innymi:
- ustalanie terminów poszczególnych etapów leczenia,
- nadzorowanie prowadzenia dokumentacji,
- czuwanie nad formalną jakością procesu leczenia.
Projekt wprowadza również pojęcie planu terapii i zdrowienia. Dokument będzie sporządzany dla pacjentów objętych tzw. opieką czynną, czyli osób z przewlekłymi zaburzeniami psychicznymi wymagających ciągłości leczenia oraz aktywnego utrzymywania kontaktu przez Centrum Zdrowia Psychicznego.
Asystent zdrowienia zostanie wpisany do przepisów
Projekt przewiduje również formalne uregulowanie roli asystenta zdrowienia. Jak wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia, nie będzie to nowy zawód medyczny. Funkcję tę mają pełnić osoby, które same doświadczyły kryzysu psychicznego i posiadają odpowiednie kwalifikacje potwierdzone certyfikatem.
Według autorów projektu obecność asystentów zdrowienia może wspierać proces terapeutyczny, pomagać pacjentom w odnalezieniu się w systemie opieki psychiatrycznej, ograniczać poczucie izolacji oraz wzmacniać motywację do leczenia.
Przewidziano również okres przejściowy. Do 31 grudnia 2029 r. funkcję asystenta zdrowienia będą mogły wykonywać także osoby posiadające co najmniej dwuletnie doświadczenie zdobyte podczas pracy w Centrach Zdrowia Psychicznego działających w ramach pilotażu.
Punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny stanie się obowiązkowym elementem CZP
Projekt definiuje również punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny (PZK). Ma to być miejsce pierwszego kontaktu dla pacjentów oraz osób poszukujących dla nich pomocy. W punkcie zgłoszeniowo-koordynacyjnym będzie można uzyskać informacje o dostępnych świadczeniach realizowanych przez Centrum Zdrowia Psychicznego oraz rozpocząć proces organizacji leczenia.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że PZK pozostaje jednym z kluczowych elementów modelu środowiskowej opieki psychiatrycznej.
W systemie pojawi się także pracownik socjalny
Nowe przepisy przewidują również formalne uwzględnienie pracownika socjalnego w strukturze Centrum Zdrowia Psychicznego.
Jego zadaniem będzie koordynowanie wsparcia społecznego pacjenta w miejscu zamieszkania oraz współpraca z jednostkami pomocy społecznej.
Według projektodawców rozwiązanie to ma wspierać integrację działań zdrowotnych i społecznych, szczególnie w przypadku osób wymagających długotrwałego wsparcia.
Ministerstwo stawia na psychiatrię środowiskową
W uzasadnieniu projektu resort zdrowia przypomina, że zaburzenia psychiczne stanowią ważny problem zdrowotny w Polsce. Przywołano wyniki badań EZOP oraz EZOP II, z których wynika, że różnych zaburzeń psychicznych doświadcza w ciągu życia ponad jedna czwarta dorosłych mieszkańców kraju.
Ministerstwo wskazuje również, że rozwój psychiatrii środowiskowej jest zgodny z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Unii Europejskiej oraz OECD. Celem zmian jest dalsze odchodzenie od modelu opieki opartego głównie na dużych szpitalach psychiatrycznych na rzecz leczenia bliżej miejsca zamieszkania pacjenta.
Projekt uzyskał rekomendację Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 68/2026 z 22 maja 2026 r.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Zgodnie z projektem większość zmian ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Część przepisów dotyczących obecnie funkcjonujących świadczeń psychiatrycznych zostanie wdrożona później – od 1 stycznia 2029 r. Ministerstwo Zdrowia zakłada, że od tego momentu będą one realizowane w ramach kompleksowej opieki prowadzonej przez Centra Zdrowia Psychicznego.
Główne wnioski
- Projekt rozporządzenia wprowadza Centra Zdrowia Psychicznego do systemu świadczeń gwarantowanych i ma zastąpić rozwiązania funkcjonujące dotychczas w ramach pilotażu.
- Koordynator opieki oraz plan terapii i zdrowienia mają stać się elementami organizacji leczenia osób objętych opieką czynną.
- Asystent zdrowienia i pracownik socjalny zostaną formalnie uwzględnieni w strukturze Centrów Zdrowia Psychicznego.
- Większość nowych przepisów ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., natomiast część zmian zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2029 r.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12411751/13211201/13211202/dokument783648.pdf
