Rodzice, którzy doświadczyli utraty ciąży lub śmierci dziecka tuż po narodzinach, od lat zmagają się nie tylko z ogromnym bólem, ale także z biurokratycznymi trudnościami i niewystarczającym wsparciem systemowym. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowiło zmierzyć się z tym problemem, powołując specjalny zespół, który ma wypracować konkretne rozwiązania legislacyjne i organizacyjne. Pierwsze posiedzenie odbyło się 24 lutego br., a w jego trakcie poruszono kluczowe kwestie związane z lukami prawnymi oraz koniecznością dostosowania systemu do realnych potrzeb rodziców.
Systemowe zmiany dla rodziców po stracie dziecka
Rodzice doświadczający utraty ciąży lub śmierci dziecka tuż po narodzinach często pozostają bez wsparcia instytucjonalnego. Istniejące przepisy są pełne nieścisłości i kolizji prawnych, co sprawia, że skorzystanie z przysługujących uprawnień bywa utrudnione. Ministerstwo podjęło decyzję o stworzeniu zespołu, który dokona analizy obecnego stanu prawnego i opracuje konkretne rekomendacje.
Zespół skupi się przede wszystkim na następujących zagadnieniach:
- ujednoliceniu przepisów dotyczących praw rodziców po stracie dziecka,
- zniesieniu konieczności ustalania płci dziecka jako warunku uzyskania świadczeń,
- uproszczeniu procedur związanych z rejestracją zgonu i dostępem do świadczeń,
- dostosowaniu przepisów z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk otworzyła pierwsze posiedzenie zespołu, podkreślając, że konieczne jest wprowadzenie przepisów, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby rodziców w żałobie:
Niestety, pomoc państwowa dla kobiety, która straciła ciążę, jest dostępna jedynie w sytuacji, gdy możliwe jest ustalenie płci dziecka – czyli zaznaczenia jednej rubryczki w formularzu. To absurd.
30 tysięcy kobiet rocznie – potrzeba realnej pomocy
Według danych szacunkowych, co roku w Polsce ok. 30 tysięcy kobiet doświadcza poronienia lub rodzi martwe dziecko. To ogromna grupa osób, które muszą nie tylko poradzić sobie z tragiczną stratą, ale również z biurokratycznymi barierami i niewystarczającym wsparciem psychologicznym.
Obecnie rodzice mogą liczyć na pewne formy pomocy, takie jak skrócony urlop macierzyński czy zasiłek pogrzebowy. Jednak dostęp do nich jest uzależniony od formalności, które w wielu przypadkach są trudne do spełnienia. Kluczową kwestią jest konieczność ustalenia płci dziecka, co nie zawsze jest możliwe w przypadku bardzo wczesnych strat.
Zespół ma zająć się również problemem braku odpowiedniego wsparcia psychologicznego. Obecnie to organizacje pozarządowe często wypełniają lukę w systemie, oferując grupy wsparcia, konsultacje i materiały edukacyjne. W pracach zespołu uczestniczą m.in.:
- Ministerstwo Zdrowia,
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji,
- Rzecznik Praw Pacjenta,
- Rzecznik Praw Dziecka,
- Rzecznik Praw Obywatelskich,
- Fundacja Rodzić po Ludzku,
- Fundacja MatkoweLove,
- Fundacja Czułość,
- Fundacja Tęczowy Kocyk,
- oraz rodzice, którzy osobiście doświadczyli straty.
Krok w stronę białej księgi i realnych zmian
Pierwsze posiedzenie miało charakter diagnostyczny. Prace zespołu rozpoczęto od identyfikacji głównych problemów, z jakimi zmagają się rodzice po stracie. W efekcie ma powstać tzw. biała księga, czyli dokument zawierający analizę obecnych przepisów oraz konkretne rekomendacje zmian legislacyjnych i organizacyjnych.
W nadchodzących miesiącach planowane są kolejne spotkania, podczas których zostaną opracowane szczegółowe propozycje zmian prawnych, obejmujące:
- uproszczenie procedur administracyjnych,
- dostosowanie przepisów dotyczących urlopów i świadczeń dla rodziców,
- wprowadzenie standardów wsparcia psychologicznego w szpitalach,
- poprawę rejestracji zgonów i dostępu do dokumentacji medycznej.
Ministerstwo zadeklarowało ścisłą współpracę z organizacjami społecznymi oraz ekspertami, aby opracowane rozwiązania były nie tylko skuteczne, ale i odpowiadały realnym potrzebom rodzin dotkniętych tragedią.
Perspektywa zmian – co dalej?
Obecne działania ministerstwa stanowią ważny krok w kierunku systemowego wsparcia dla rodziców, którzy przeżyli stratę. Dotychczasowe regulacje były niejednoznaczne, a w niektórych przypadkach wręcz krzywdzące. Wprowadzenie nowych rozwiązań może ułatwić rodzinom przejście przez ten trudny czas i zmniejszyć dodatkowe obciążenia związane z formalnościami.
Prace zespołu będą kontynuowane w kolejnych miesiącach, a ich efektem ma być kompleksowy system wsparcia, uwzględniający zarówno aspekty prawne, jak i psychologiczne. Ministerstwo zapowiada, że szczegółowe rekomendacje zostaną opracowane i przedstawione do końca roku.
Źródło:
- gow.pl
