Pacjenci przebywający w hospicjach stacjonarnych i placówkach opieki paliatywnej mają zyskać ustawowe prawo do kontaktu ze zwierzętami domowymi. Sejmowa Komisja Zdrowia 5 listopada 2026 r. rozpatrzyła projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, rekomendując jego uchwalenie. Nowe przepisy mają umożliwić chorym podtrzymywanie więzi ze zwierzętami, przy jednoczesnym zachowaniu zasad bezpieczeństwa sanitarnego i organizacyjnego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w prawach pacjentów hospicjów poparła sejmowa Komisja Zdrowia.
- Kto będzie ustalał zasady odwiedzin zwierząt w placówkach medycznych.
- Jaką rolę w przygotowaniu zmian odegrał prof. Tomasz Dzierżanowski.
- Które polskie placówki już umożliwiają pacjentom kontakt ze zwierzętami domowymi.
Komisja Zdrowia poparła zmiany w prawach pacjenta
Projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wpłynął do Sejmu 19 maja 2026 r. jako druk nr 2621. 17 czerwca skierowano go do pierwszego czytania w Komisji Zdrowia. 5 listopada 2026 r. komisja przeprowadziła pierwsze czytanie i rozpatrzyła projekt. Tego samego dnia opublikowano sprawozdanie komisji (druk nr 3326), zawierające wniosek o uchwalenie ustawy w zaproponowanym brzmieniu. Sprawozdawcą został poseł Adrian Witczak.
Projekt przewiduje dodanie dwóch ustępów do art. 33 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z proponowanymi przepisami pacjent przebywający w podmiocie leczniczym udzielającym stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej będzie miał prawo do kontaktu ze zwierzęciem domowym.
Co ważne, proponowane rozwiązania uzyskały poparcie przedstawicieli różnych ugrupowań parlamentarnych, Ministerstwa Zdrowia oraz Rzecznika Praw Pacjenta.
– I też jako osoba pracująca 30 lat w systemie ochrony zdrowia doskonale rozumiem to, o czym mówi Pan Profesor z punktu widzenia personelu, zapewniającego poczucie bezpieczeństwa, spokój i tą godność w momencie odchodzenia. Ja tylko chciałam powiedzieć, że absolutnie Ministerstwo Zdrowia i rząd pozytywnie opiniuje ten projekt. Będziemy też pracować wspólnie nad kilkoma poprawkami, natomiast Szanowni Państwo, my jesteśmy całym sercem „za” – powiedziała wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka.
Projekt skierowano do dalszych prac legislacyjnych. Kolejnym etapem będzie drugie czytanie w Sejmie.
Wizyty zwierząt w hospicjach. Kto ustali zasady?
Proponowane prawo nie będzie bezwarunkowe. Szczegółowe zasady odwiedzin określi kierownik podmiotu leczniczego lub osoba przez niego upoważniona. Przy opracowywaniu procedur placówki będą musiały uwzględnić:
- stan zdrowia pacjenta oraz bezpieczeństwo pozostałych chorych i personelu,
- prawa innych pacjentów,
- wymagania sanitarne i epidemiologiczne,
- warunki lokalowe oraz możliwości organizacyjne placówki.
Takie rozwiązanie ma pozwolić na organizowanie spotkań ze zwierzętami bez naruszania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w podmiotach leczniczych. Zgodnie z projektem ustawa wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.
Prof. Tomasz Dzierżanowski inicjatorem zmian
Jednym z głównych inicjatorów wprowadzenia nowych przepisów jest prof. Tomasz Dzierżanowski, kierownik Kliniki Medycyny Paliatywnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Profesor opracował „Kartę praw pacjenta do kontaktu ze zwierzęciem towarzyszącym”, która wskazuje na znaczenie więzi człowieka ze zwierzęciem podczas ciężkiej choroby, szczególnie u kresu życia.
Dokument obejmuje siedem zasad dotyczących m.in. poszanowania godności pacjenta, prawa do podtrzymywania relacji ze zwierzęciem, możliwości pożegnania się z nim oraz obowiązku zapewnienia odpowiednich warunków sanitarnych.
Podczas posiedzenia Komisji Zdrowia prof. Dzierżanowski zwracał uwagę na problem samotności osób terminalnie chorych i znaczenie kontaktu ze zwierzętami dla ich dobrostanu psychicznego. Wskazywał również na potrzebę opracowania jasnych procedur organizowania takich wizyt.
Prof. Tomasz Dzierżanowski wskazał również na potrzebę objęcia podobnymi rozwiązaniami pacjentów zakładów opiekuńczo-leczniczych, placówek opieki długoterminowej oraz oddziałów psychiatrycznych. Zwrócił uwagę, że osoby przebywające w tych placówkach często są hospitalizowane przez wiele miesięcy, a możliwość spotkania z własnym zwierzęciem mogłaby mieć dla nich szczególne znaczenie.
Dodajmy, że Klinika Medycyny Paliatywnej WUM jako pierwsza w Polsce formalnie wprowadziła prawo pacjentów do odwiedzin przez zwierzęta towarzyszące.
Kontakt ze zwierzętami może wspierać pacjentów onkologicznych
W uzasadnieniu projektu ustawodawcy przywołali badania dotyczące wpływu kontaktu ze zwierzętami na samopoczucie pacjentów. Wśród opisywanych wyników znalazły się obserwacje wskazujące na zmniejszenie nasilenia objawów depresyjnych u osób poddawanych chemioterapii. Z kolei badania przeprowadzone wśród hospitalizowanych dzieci z chorobami nowotworowymi wykazały zmniejszenie poziomu stresu, lęku, bólu, smutku i zmęczenia po spotkaniach z psem terapeutycznym.
Przywołano również doświadczenia brytyjskiego szpitala dziecięcego, w którym interwencje z udziałem psów prowadzono na różnych oddziałach, także onkologicznych i intensywnej terapii.
– W 100% przypadków rekomendowano wspieranie i rozwijanie podobnych usług na terenie całej Wielkiej Brytanii – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Niektóre polskie szpitale już umożliwiają wizyty zwierząt
Możliwość odwiedzin przez zwierzęta domowe nie jest całkowitą nowością w polskich placówkach medycznych. Takie rozwiązania funkcjonują już lokalnie, na podstawie wewnętrznych procedur.
Przykładem jest Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Legnicy, który uruchomił pilotażowy program odwiedzin zwierząt na Oddziale Medycyny Paliatywnej. Pacjenci mogą spotykać się ze swoimi pupilami po indywidualnej ocenie stanu zdrowia i spełnieniu wymagań sanitarno-epidemiologicznych.
– Chcemy, aby pacjenci w naszym szpitalu nie czuli się samotni. Pragniemy pokazać, że może on być miejscem nie tylko leczenia, ale także troski o emocje i poczucie bezpieczeństwa. Wiemy, że dla wielu osób kontakt ze zwierzęciem jest równie ważny jak kontakt z rodziną – zaznaczał Mariusz Końka, kierownik Oddziału Medycyny Paliatywnej w Legnicy.
Legnicki szpital umożliwił również odwiedziny zwierząt na wybranych oddziałach w okresie świątecznym – 24 grudnia 2025 r. i 1 stycznia 2026 r. Inicjatywę przygotowano we współpracy z personelem medycznym i zespołem epidemiologicznym.
Główne wnioski
- Komisja Zdrowia 5 listopada 2026 r. poparła projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, przewidujący prawo pacjentów stacjonarnej opieki paliatywnej i hospicyjnej do kontaktu ze zwierzętami domowymi.
- Zasady odwiedzin określi kierownik podmiotu leczniczego lub osoba przez niego upoważniona, uwzględniając bezpieczeństwo pacjentów i personelu, wymagania sanitarne oraz możliwości organizacyjne placówki.
- Prof. Tomasz Dzierżanowski z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego jest jednym z głównych inicjatorów zmian i autorem Karty praw pacjenta do kontaktu ze zwierzęciem towarzyszącym.
- Projekt czeka na drugie czytanie w Sejmie, a proponowane przepisy mają wejść w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy. Podobne rozwiązania funkcjonują już m.in. w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Legnicy.
Źródło:
- Komisja Zdrowia
