Pacjenci przebywający w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny paliatywnej mogą wkrótce zyskać nowe ustawowe prawo. Do 18 czerwca 2026 r. trwają konsultacje społeczne projektu nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, który przewiduje możliwość kontaktu chorych ze swoimi zwierzętami domowymi podczas pobytu w placówce medycznej. Projekt został przygotowany przez posłankę Katarzynę Piekarską i wpłynął do Sejmu 19 maja 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie nowe prawo mogą otrzymać pacjenci hospicjów i oddziałów medycyny paliatywnej.
- Jakie argumenty naukowe przywołano w uzasadnieniu projektu ustawy.
- W jakich sytuacjach placówka będzie mogła ograniczyć kontakt pacjenta ze zwierzęciem.
- Na jakim etapie procesu legislacyjnego znajduje się projekt.
Pacjenci hospicjów mają zyskać nowe prawo
Projekt zakłada dodanie do ustawy nowego przepisu, zgodnie z którym pacjent przebywający w hospicjum stacjonarnym lub oddziale medycyny paliatywnej będzie miał prawo do kontaktu ze zwierzętami domowymi.
Nowe uprawnienie dotyczy zwierząt domowych w rozumieniu ustawy o ochronie zwierząt, czyli zwierząt tradycyjnie przebywających z człowiekiem i utrzymywanych jako jego towarzysze.
Projekt dotyczy obszaru, o którym przedstawiciele medycyny paliatywnej mówią od lat.
Kontakt ze zwierzęciem ma pomagać pacjentom
W uzasadnieniu projektu przywołano liczne publikacje naukowe wskazujące na pozytywny wpływ kontaktu człowieka ze zwierzętami na zdrowie psychiczne i fizyczne.
Autorzy projektu zwracają uwagę, że obecność zwierzęcia może zmniejszać poziom stresu, poprawiać nastrój, redukować poczucie osamotnienia oraz wspierać proces rehabilitacji. Korzyści obserwowano m.in. u pacjentów onkologicznych, dzieci, seniorów, osób z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi, a także u chorych objętych opieką paliatywną.
W uzasadnieniu wskazano również, że więź między człowiekiem a zwierzęciem może mieć znaczenie terapeutyczne, emocjonalne i duchowe, szczególnie podczas ciężkiej choroby i hospitalizacji.
Badania pokazują korzyści z obecności zwierząt
Projektodawcy przywołują wyniki badań dotyczących terapii i interwencji z udziałem zwierząt. Jedno z analizowanych badań wykazało, że aktywności z udziałem zwierząt podczas chemioterapii mogą zmniejszać nasilenie objawów depresyjnych oraz poprawiać wysycenie krwi tlenem.
Z kolei w badaniu przeprowadzonym wśród dzieci hospitalizowanych z powodu chorób nowotworowych po wizytach psa terapeutycznego odnotowano zmniejszenie poziomu stresu, lęku, bólu, smutku i zmęczenia.
Autorzy projektu przywołują także doświadczenia brytyjskiego szpitala dziecięcego, gdzie interwencje z udziałem psów realizowano na oddziałach chirurgicznych, onkologicznych, internistycznych i intensywnej terapii. Wśród 200 ankietowanych rodziców i pracowników nie zgłoszono obaw związanych z obecnością zwierząt, a wszyscy respondenci poparli rozwój takich działań.
– W 100% przypadków rekomendowano wspieranie i rozwijanie podobnych usług na terenie całej Wielkiej Brytanii – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Prawo nie będzie miało charakteru bezwzględnego
Projekt przewiduje możliwość ograniczenia tego prawa przez kierownika podmiotu leczniczego lub upoważnionego lekarza. Będzie to możliwe w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego, ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów albo z powodów organizacyjnych.
W uzasadnieniu przypomniano, że placówki nadal będą zobowiązane do przestrzegania wymogów sanitarnych oraz zasad zapobiegania zakażeniom szpitalnym wynikających z obowiązujących przepisów.
Impuls wyszedł ze środowiska medycyny paliatywnej
Prace nad zmianą prawa są efektem wieloletnich działań części środowiska medycyny paliatywnej. Szczególną rolę odegrał prof. Tomasz Dzierżanowski z Kliniki Medycyny Paliatywnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
To właśnie tam opracowano i wdrożono „Kartę praw pacjenta do kontaktu ze zwierzęciem towarzyszącym”, która określa zasady umożliwiające pacjentom spotkania z własnymi zwierzętami podczas pobytu w placówce.
Środowisko medycyny paliatywnej od lat zwraca uwagę, że dla części pacjentów zwierzę bywa najbliższym towarzyszem życia, a niekiedy jedyną bliską żywą istotą pozostającą w codziennym kontakcie z chorym.
Co dalej z projektem?
Konsultacje społeczne projektu trwają do 18 czerwca 2026 r. Po ich zakończeniu propozycja zmian zostanie skierowana do prac w komisji sejmowej.
Jeżeli projekt przejdzie cały proces legislacyjny, nowe przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
Główne wnioski
- Do 18 czerwca 2026 r. trwają konsultacje społeczne projektu nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, złożonego w Sejmie 19 maja 2026 r.
- Projekt przewiduje, że pacjenci hospicjów stacjonarnych i oddziałów medycyny paliatywnej uzyskają prawo do kontaktu ze zwierzętami domowymi.
- W uzasadnieniu przywołano badania wskazujące, że obecność zwierząt może ograniczać stres, lęk, ból i poczucie osamotnienia oraz wspierać dobrostan psychiczny pacjentów.
- Prawo nie będzie bezwzględne – kierownik podmiotu leczniczego lub upoważniony lekarz będą mogli je ograniczyć ze względów epidemiologicznych, zdrowotnych lub organizacyjnych.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=KONSULTOWANY_PROJEKT&NrProjektu=RPW/17358/2026
