Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła przyjęcie nowej europejskiej strategii zdrowego starzenia się na lata 2026–2030. Dokument został jednogłośnie zaakceptowany przez 53 państwa członkowskie Europejskiego Regionu WHO podczas spotkania w Kopenhadze 29 października 2026 r. Strategia zakłada nie tylko wydłużanie życia w dobrym zdrowiu, ale również rozwój opieki długoterminowej, profilaktyki oraz dostosowanie systemów ochrony zdrowia do postępujących zmian demograficznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie cele zakłada nowa europejska strategia WHO na rzecz zdrowego starzenia się na lata 2026–2030.
- Jakie cztery priorytety mają poprawić zdrowie, sprawność i jakość życia osób starszych.
- W jaki sposób WHO planuje wspierać rozwój profilaktyki, opieki długoterminowej i systemów ochrony zdrowia.
- Co przyjęcie strategii przez 53 państwa Europejskiego Regionu WHO może oznaczać dla Polski.
WHO przyjmuje strategię zdrowego starzenia się na lata 2026–2030
Nowa strategia WHO, zatytułowana „Starzenie się to życie: strategia na rzecz promowania zdrowia i dobrego samopoczucia przez całe życie w Europejskim Regionie WHO na lata 2026–2030”, została przyjęta podczas 76. sesji Europejskiego Komitetu Regionalnego WHO, odbywającej się w dniach 27–29 października 2026 r.
Dokument stanowi odpowiedź na jedno z najważniejszych wyzwań demograficznych Europy – rosnącą liczbę osób starszych oraz zwiększające się zapotrzebowanie na świadczenia zdrowotne i opiekuńcze. WHO podkreśla, że wydłużenie oczekiwanej długości życia jest ogromnym osiągnięciem zdrowia publicznego. Jednocześnie dodatkowe lata życia nie zawsze oznaczają zachowanie sprawności, samodzielności i dobrej jakości życia. Dlatego strategia koncentruje się na dwóch równoległych celach: poprawie zdrowia i funkcjonowania obecnego pokolenia seniorów oraz inwestowaniu w profilaktykę i zdrowie osób młodszych, aby w przyszłości mogły starzeć się w lepszej kondycji.
Cztery priorytety nowej europejskiej strategii WHO
Dokument wyznacza cztery główne kierunki działań, które mają pomóc państwom członkowskim dostosować politykę zdrowotną i społeczną do zmian demograficznych.
1. Profilaktyka i zachowanie sprawności przez całe życie
WHO wskazuje na konieczność zapobiegania chorobom przewlekłym, wczesnego rozpoznawania problemów zdrowotnych oraz wspierania sprawności fizycznej i poznawczej. Istotne znaczenie mają również promocja aktywności fizycznej, odpowiednie żywienie i ograniczanie czynników ryzyka. Działania te powinny rozpoczynać się znacznie wcześniej niż w wieku senioralnym.
2. Rozwój opieki zdrowotnej i długoterminowej
Drugim priorytetem jest lepsza integracja podstawowej opieki zdrowotnej, rehabilitacji, opieki specjalistycznej, długoterminowej oraz usług społecznych. Celem jest stworzenie systemu, który zapewni ciągłość opieki i będzie reagował na zmieniające się potrzeby pacjentów. Strategia podkreśla również znaczenie wsparcia opiekunów formalnych i nieformalnych.
3. Tworzenie środowiska przyjaznego osobom starszym
WHO zwraca uwagę, że zdrowe starzenie się zależy nie tylko od dostępu do lekarza, lecz także od warunków życia. Przestrzeń publiczna, transport, mieszkalnictwo i lokalne usługi powinny umożliwiać seniorom zachowanie mobilności, niezależności oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.
4. Przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na wiek
Czwarty obszar obejmuje eliminowanie ageizmu, czyli stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji związanych z wiekiem. WHO podkreśla, że sam wiek pacjenta nie powinien przesądzać o dostępie do diagnostyki, leczenia, rehabilitacji czy innych świadczeń zdrowotnych.
Zdrowe starzenie się wymaga współpracy wielu sektorów
Jednym z najważniejszych założeń strategii jest odejście od postrzegania starzenia się wyłącznie jako problemu systemu ochrony zdrowia. Na kondycję zdrowotną osób starszych wpływają bowiem również sytuacja ekonomiczna, warunki mieszkaniowe, edukacja, relacje społeczne i dostępność infrastruktury.
Dlatego WHO postuluje współpracę administracji publicznej, samorządów, placówek medycznych, organizacji społecznych i instytucji odpowiedzialnych za politykę senioralną. Strategia zakłada podejście obejmujące cały cykl życia, w którym profilaktyka, leczenie i wsparcie społeczne tworzą spójny system działań.
Ponad 3000 osób uczestniczyło w opracowaniu strategii
Przygotowanie dokumentu poprzedziły niemal dwuletnie konsultacje z udziałem ponad 3000 osób. W proces zaangażowano przedstawicieli państw członkowskich, ekspertów zdrowia publicznego, badaczy, organizacje społeczne, samorządy oraz osoby starsze.
Tak szeroki udział interesariuszy miał zapewnić uwzględnienie rzeczywistych potrzeb seniorów i doświadczeń instytucji odpowiedzialnych za organizację opieki. Strategia stanowi jednocześnie element drugiego Europejskiego Programu Pracy WHO na lata 2026–2030, w którym zdrowe starzenie się jest jednym z pięciu kluczowych priorytetów.
WHO przygotuje profile zdrowego starzenia się dla 53 państw
Przyjęcie strategii rozpoczyna kolejny etap działań, obejmujący jej wdrażanie i monitorowanie rezultatów. WHO/Europa zapowiedziała przygotowanie profili zdrowego starzenia się dla wszystkich 53 państw członkowskich oraz regionalnego panelu danych. Nowe narzędzia mają uwzględniać nie tylko zachorowalność i umieralność, ale także sprawność funkcjonalną, indywidualne możliwości zdrowotne oraz nierówności między grupami społecznymi.
Równolegle organizacja planuje rozwój kompetencji liderów, wspieranie innowacji i inwestycji oraz uruchomienie Europejskiej Sieci Centrów Współpracy WHO na rzecz Zdrowego Starzenia się i Opieki. Sieć ma ułatwiać wymianę wiedzy i doświadczeń oraz wspierać państwa we wdrażaniu konkretnych rozwiązań.
Główne wnioski
- 53 państwa przyjęły nową strategię WHO na lata 2026–2030. Dokument dotyczący zdrowego starzenia się został jednogłośnie zatwierdzony 29 października 2026 r. podczas 76. sesji Europejskiego Komitetu Regionalnego WHO w Kopenhadze.
- Strategia WHO obejmuje cztery priorytety: profilaktykę i zachowanie sprawności przez całe życie, rozwój opieki zdrowotnej i długoterminowej, tworzenie środowiska przyjaznego seniorom oraz przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na wiek.
- WHO przygotuje profile zdrowego starzenia się dla wszystkich 53 państw. Nowe narzędzia monitorowania uwzględnią m.in. sprawność funkcjonalną, możliwości zdrowotne i nierówności społeczne, a nie tylko zachorowalność i umieralność.
- Polska będzie mogła wykorzystać strategię do rozwoju opieki nad seniorami. Dokument wskazuje na potrzebę lepszej integracji podstawowej opieki zdrowotnej, geriatrii, rehabilitacji, opieki długoterminowej i wsparcia społecznego.
Źródło:
- https://www.who.int/europe/news/item/29-10-2026-fifty-three-countries-adopt-new-who-european-strategy-for-healthier-longer-lives
