Czy sposób, w jaki siedzimy, może wpływać na nasze emocje i decyzje? Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu McGill sugeruje, że tak. Osoby utrzymujące wyprostowaną postawę podczas wykonywania zadań laboratoryjnych częściej odczuwały pozytywne emocje i skuteczniej podejmowały ryzyko niż uczestnicy siedzący w pozycji pochylonej. Choć zaobserwowane efekty były umiarkowane, wyniki dostarczają kolejnych dowodów na istnienie ścisłego związku między ciałem, a funkcjonowaniem psychiki.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego wyprostowana postawa ciała może wpływać na podejmowanie decyzji i nastrój, zgodnie z wynikami najnowszego badania naukowców z Uniwersytetu McGill.
- W jaki sposób badacze sprawdzili wpływ postawy na zachowanie, wykorzystując odpowiednio przygotowane stanowiska pracy i test podejmowania ryzyka.
- Dlaczego osoby siedzące wyprostowane podejmowały bardziej efektywne ryzyko i częściej odczuwały pozytywne emocje, takie jak duma.
- Jakie znaczenie wyniki badania mogą mieć dla ergonomii miejsca pracy oraz przyszłych badań nad zależnością między ciałem, a umysłem.
Wyprostowana postawa sprzyja lepszemu podejmowaniu decyzji
Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu McGill objęło blisko 200 uczestników. Celem eksperymentu było sprawdzenie, czy ułożenie ciała podczas wykonywania zadań poznawczych może wpływać na emocje oraz sposób podejmowania decyzji.
Wyniki pokazały, że osoby siedzące w pozycji wyprostowanej osiągały lepsze rezultaty w zadaniu wymagającym podejmowania ryzyka. Co istotne, nie oznaczało to większej impulsywności. Wręcz przeciwnie – uczestnicy częściej podejmowali decyzje, które pozwalały uzyskać wyższe nagrody. Jak podkreślił Jorge Armony, profesor Katedry Psychiatrii i Psychologii Uniwersytetu McGill oraz starszy autor badania:
Sugeruje to, że nie działali bardziej impulsywnie, lecz raczej podejmowali bardziej efektywne ryzyko.
Badacze zaznaczają jednocześnie, że obserwowane efekty miały umiarkowaną wielkość i zostały wykazane w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Mimo to stanowią kolejny argument przemawiający za tym, że sposób, w jaki funkcjonuje nasze ciało, może subtelnie wpływać na procesy psychiczne.
Jak naukowcy wpłynęli na postawę uczestników?
Jednym z najciekawszych elementów eksperymentu był sposób manipulowania postawą ciała. Naukowcy nie prosili uczestników o świadome przyjęcie określonej pozycji, ponieważ mogłoby to wpłynąć na ich zachowanie. Najpierw wszyscy uczestnicy wykonywali testy przy komputerze. Następnie poproszono ich o przetestowanie aplikacji mobilnej na tablecie. To właśnie ustawienie stanowiska pracy decydowało o przyjmowanej postawie:
- u części osób tablet umieszczono na stojaku i odpowiednio wyregulowanym stole, co sprzyjało siedzeniu z wyprostowanymi plecami,
- u pozostałych tablet leżał płasko na niższym biurku, zachęcając do pochylania się i garbienia.
Większość uczestników nie była świadoma, że układ stanowiska miał wpływać na ich postawę. Dzięki temu badaczom udało się ograniczyć ryzyko wystąpienia tzw. efektu oczekiwań uczestnika, który był jedną z głównych słabości wcześniejszych badań nad wpływem postawy ciała.
Wirtualny balon sprawdził skłonność do ryzyka
Po przyjęciu odpowiedniej pozycji uczestnicy wykonywali znany w psychologii test podejmowania ryzyka. Ich zadaniem było pompowanie wirtualnego balonu. Każde kolejne napełnienie zwiększało potencjalną nagrodę, ale jednocześnie rosło ryzyko pęknięcia balonu i utraty wszystkich zgromadzonych punktów.
Osoby siedzące w pozycji wyprostowanej częściej decydowały się na optymalne ryzyko i osiągały wyższe wyniki niż uczestnicy z grupy siedzącej w pozycji pochylonej. Zdaniem autorów sugeruje to poprawę jakości podejmowanych decyzji, a nie wzrost impulsywności.
Wyprostowana postawa poprawiała również samopoczucie
Badanie nie ograniczało się wyłącznie do analizy zachowań. Po zakończeniu eksperymentu uczestnicy wypełniali kwestionariusz oceniający ich emocje i samopoczucie. Osoby utrzymujące wyprostowaną postawę znacznie częściej deklarowały odczuwanie dumy, emocji silnie związanej z pozytywnym nastrojem, poczuciem sprawczości oraz satysfakcją z własnych działań.
Wyniki sugerują więc, że nawet niewielkie zmiany w ułożeniu ciała mogą wpływać nie tylko na proces podejmowania decyzji, lecz także na subiektywne odczucia emocjonalne.
Nowe spojrzenie na związek między ciałem a umysłem
Wpływ postawy ciała na emocje i zachowanie od lat budzi zainteresowanie psychologów. Szczególną popularność zdobyła kiedyś teoria tzw. „power poses”, czyli pozycji ciała mających zwiększać pewność siebie. Jednak wiele wcześniejszych badań spotkało się z krytyką dotyczącą metodologii. Zespół z Uniwersytetu McGill postanowił wyeliminować najczęściej wskazywane ograniczenia. Najważniejsze elementy nowego projektu obejmowały:
- ukryte manipulowanie postawą zamiast wydawania uczestnikom poleceń,
- brak informacji o rzeczywistym celu eksperymentu,
- sprawdzenie po zakończeniu badania, czy uczestnicy zauważyli manipulację,
- obiektywny pomiar postawy za pomocą analizy wideo i oceny kąta ułożenia szyi.
Dzięki temu uzyskane wyniki są bardziej odporne na zarzuty dotyczące wpływu oczekiwań badanych.
Czy ergonomia miejsca pracy może wpływać na nasze decyzje?
Autorzy badania podkreślają, że uzyskanych wyników nie należy interpretować jako dowodu na to, że sama zmiana postawy radykalnie odmieni życie człowieka. Jak zaznacza Jorge Armony, obserwowane efekty były stosunkowo niewielkie i wymagają dalszych badań. Jednocześnie eksperyment rodzi ważne pytania dotyczące wpływu codziennego otoczenia na funkcjonowanie psychiczne. Jeżeli ergonomia stanowiska pracy zachęca do utrzymywania wyprostowanej postawy, może ona subtelnie wpływać na:
- nastrój,
- poczucie sprawczości,
- sposób podejmowania decyzji,
- zachowania związane z oceną ryzyka.
Może to mieć znaczenie zarówno w środowisku pracy, jak i podczas nauki czy wykonywania zadań wymagających koncentracji.
Badanie dostarcza nowych dowodów, ale nie zamyka dyskusji
Autorzy podkreślają, że ich wyniki nie stanowią ostatecznego rozstrzygnięcia dotyczącego wpływu postawy ciała na psychikę. Potrzebne są kolejne badania prowadzone w różnych populacjach oraz w warunkach zbliżonych do codziennego życia, aby ocenić trwałość i praktyczne znaczenie zaobserwowanych efektów.
Mimo to eksperyment wnosi istotny wkład do badań nad zależnością między ciałem a umysłem, pokazując, że nawet pozornie drobne elementy naszego otoczenia mogą wpływać na sposób myślenia i odczuwania.
Główne wnioski
- Badanie przeprowadzone na blisko 200 uczestnikach wykazało, że osoby utrzymujące wyprostowaną postawę ciała skuteczniej podejmowały ryzyko i osiągały wyższe wyniki w zadaniu z wirtualnym balonem.
- Uczestnicy siedzący w pozycji wyprostowanej częściej zgłaszali uczucie dumy, co wskazuje na związek między postawą ciała a pozytywnym nastrojem.
- Naukowcy z Uniwersytetu McGill manipulowali postawą w sposób ukryty i wykorzystali analizę wideo kąta ułożenia szyi, aby obiektywnie potwierdzić różnice w ułożeniu ciała uczestników.
- Autorzy podkreślają, że choć efekty były umiarkowane i zaobserwowane w warunkach laboratoryjnych, badanie dostarcza nowych dowodów na to, że ergonomia otoczenia może subtelnie wpływać na emocje i sposób podejmowania decyzji.
Źródła:
- Uniwersytet McGill
- Wainio-Theberge S., Armony J. Hidden posture manipulation through environmental constraints influences mood and risk-taking behavior. British Journal of Psychology (2026). https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/bjop.70083
