Dostęp do bezpiecznej i legalnej aborcji ponownie stał się jednym z kluczowych tematów debaty europejskiej. Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia Płci Parlamentu Europejskiego (FEMM) poparła obywatelską inicjatywę „Mój głos, mój wybór”, wskazując na utrzymujące się w Unii Europejskiej nierówności w zakresie praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz potrzebę solidarnościowych rozwiązań na poziomie UE.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na czym polega inicjatywa obywatelska „Mój głos, mój wybór” i dlaczego zyskała poparcie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia Płci Parlamentu Europejskiego.
- Jakie nierówności w dostępie do aborcji nadal występują w Unii Europejskiej oraz które kraje są najczęściej wskazywane w europejskiej debacie.
- Jakie rozwiązania proponują europosłowie, w tym utworzenie unijnego mechanizmu finansowego wspierającego dostęp do świadczeń zdrowia reprodukcyjnego.
- Jakie będą kolejne kroki instytucji Unii Europejskiej i jakie znaczenie może mieć ta inicjatywa dla przyszłej polityki zdrowotnej oraz praw kobiet.
Komisja FEMM przyjmuje raport i projekt rezolucji
Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia Płci (FEMM) przyjęła projekt rezolucji oraz pytanie ustne do Komisji Europejskiej większością 26 głosów za, przy 12 przeciw i braku głosów wstrzymujących się. Działania te są bezpośrednią kontynuacją europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Mój głos, mój wybór: na rzecz bezpiecznej i dostępnej aborcji”.
W przyjętym dokumencie europosłowie podkreślają, że wiele kobiet w Europie wciąż nie ma realnego dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji. Zwracają uwagę zarówno na bariery prawne, jak i praktyczne, które utrzymują się w części państw członkowskich.
Wezwanie do reform zgodnych z prawami człowieka
Projekt rezolucji wprost wzywa państwa UE do reformy przepisów i polityk dotyczących aborcji w zgodzie z międzynarodowymi standardami praw człowieka. Posłowie wskazują, że ograniczenia w dostępie do świadczeń z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego (SRHR) naruszają autonomię cielesną kobiet oraz zasadę równości.
Europosłowie podkreślają również rolę Unii Europejskiej we wspieraniu działań na rzecz poprawy SRHR, w tym dostępu do informacji o planowaniu rodziny, niedrogiej antykoncepcji, bezpiecznej i legalnej aborcji oraz opieki zdrowotnej dla matek.
Propozycja unijnego mechanizmu finansowego
Zgodnie z założeniami inicjatywy „Mój głos, mój wybór”, przyjęty tekst wzywa Komisję Europejską do ustanowienia dobrowolnego mechanizmu finansowego, wspieranego ze środków UE. Mechanizm ten miałby umożliwić państwom członkowskim zapewnienie dostępu do bezpiecznego przerywania ciąży – zgodnie z prawem krajowym – osobom, które w swoim kraju nie mają takiej możliwości.
W praktyce oznaczałoby to wsparcie dla kobiet z państw, w których aborcja jest niemal całkowicie zakazana, takich jak Malta czy Polska, lub poważnie ograniczona, jak we Włoszech czy Chorwacji.
„Żadna kobieta nie powinna opuszczać swojego kraju”
Po głosowaniu sprawozdawczyni Abir Al-Sahlani (Renew, Szwecja) podkreśliła znaczenie decyzji FEMM:
Żadna kobieta nie powinna opuszczać swojego kraju tylko po to, by skorzystać z praw człowieka. Opieka zdrowotna w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego jest podstawowym prawem człowieka. To głosowanie to ogromne zwycięstwo dla wszystkich, którzy wspierali ruch My Voice, My Choice. Pokazuje, że kiedy ludzie się mobilizują i działają, mogą zmusić Europę do faktycznego działania. To dowód na to, że nasza Unia potrafi bronić zarówno wolności wyboru kobiet, jak i poszanowania prawa krajowego. Ta inicjatywa pokazuje, co jest możliwe, gdy obywatele i instytucje łączą siły, by walczyć o równość i demokrację.
Narastające napięcia wokół praw kobiet w Europie
Europosłowie wyrazili także głębokie zaniepokojenie nasilającą się krytyką praw kobiet i równości płci w Europie i na świecie. W rezolucji potępiono ograniczanie praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz ataki na obrońców praw kobiet. Szczególnie mocno skrytykowano ruchy antygenderowe, których celem jest – zdaniem PE – podważanie równości i praw człowieka. Jednocześnie w debacie parlamentarnej pojawiły się głosy sprzeciwu. Elisabeth Dieringer ze skrajnie prawicowej grupy Patriots for Europe stwierdziła:
Wysyłanie kobiet do krajów o bardziej liberalnych poglądach to atak na porządek narodowy. To ideologiczne nadużycie władzy jest czymś, czego nie będziemy tolerować na szczeblu UE.
Kontekst polityczny i kolejne etapy
Inicjatywa „Mój głos, mój wybór” została formalnie uznana 1 września 2025 r., po zebraniu ponad miliona zweryfikowanych podpisów w całej Unii Europejskiej. W ramach mechanizmu Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej głosowanie Parlamentu Europejskiego ma charakter doradczy, ale może znacząco wpłynąć na decyzję Komisji Europejskiej, która ma zająć stanowisko w marcu.
Oczekuje się, że pytanie ustne oraz projekt rezolucji trafią pod obrady najbliższej sesji plenarnej. Wysłuchanie publiczne dotyczące inicjatywy zaplanowano na 2 grudnia 2025 r. w Parlamencie Europejskim.
Reakcje społeczne i podziały w państwach członkowskich
Głosowanie spotkało się z pozytywną reakcją środowisk pro-choice, w tym w Polsce.
Dzięki tej rezolucji (Polki) nie muszą ryzykować życia w polskim systemie opieki zdrowotnej – powiedział Mateusz Bieżuński z Fundacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny Federa.
Z kolei Jerzy Kwaśniewski z Ordo Iuris ocenił głosowanie jako „sprzeczne z wartościami europejskimi” i zapowiedział sprzeciw wobec inicjatywy na etapie Komisji Europejskiej.
Poparcie Komisji FEMM dla inicjatywy „Mój głos, mój wybór” pokazuje rosnącą determinację części europosłów, by uczynić prawa reprodukcyjne realnym elementem europejskiej polityki zdrowotnej i równościowej. Jednocześnie sprawa ujawnia głębokie podziały ideologiczne w UE, które będą miały kluczowe znaczenie dla dalszych decyzji Komisji Europejskiej i przyszłości tej inicjatywy.
Główne wnioski
- Komisja FEMM poparła inicjatywę „Mój głos, mój wybór” stosunkiem głosów 26 za, 12 przeciw, co otwiera drogę do debaty plenarnej w Parlamencie Europejskim.
- Europosłowie wskazują na utrzymujące się bariery prawne i praktyczne w dostępie do bezpiecznej i legalnej aborcji w części państw UE.
- Inicjatywa zakłada utworzenie dobrowolnego mechanizmu finansowego UE, który umożliwi wsparcie kobiet z krajów o ograniczonym dostępie do aborcji.
- Decyzja Parlamentu ma charakter doradczy, ale może wpłynąć na stanowisko Komisji Europejskiej, która ma rozstrzygnąć sprawę w marcu.
Źródło:
- https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251211IPR32167/my-voice-my-choice-meps-support-citizens-initiative-on-accessible-abortion
