Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zwróciło się do dwóch ministerstw z apelem o uregulowanie kształcenia higienistek stomatologicznych. Samorząd zawodowy wskazuje na zbyt duże różnice programowe między uczelniami i brak standaryzacji, która jego zdaniem jest konieczna przy tak szerokich uprawnieniach zawodowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie argumenty stoją za apelem Naczelnej Rady Lekarskiej o zmiany w kształceniu higienistek stomatologicznych.
- Dlaczego obecny brak standardów nauczania budzi zastrzeżenia środowiska lekarskiego.
- Jakie kompetencje i obowiązki posiadają obecnie higienistki stomatologiczne zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia.
- Jakie rozwiązania prawne mogą zapewnić jednolity poziom przygotowania zawodowego w tym zawodzie.
Apel NRL do resortów zdrowia i nauki
24 października 2025 roku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oficjalnie zaapelowało do Ministra Zdrowia oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przygotowanie odpowiednich zmian legislacyjnych. Wniosek został wystosowany na podstawie stanowiska Komisji Stomatologicznej NRL.
Lekarze domagają się ujednolicenia programu studiów w zakresie higieny dentystycznej i wprowadzenia standardów kształcenia, które obowiązywałyby na poziomie szkolnictwa wyższego – prowadząc do uzyskania tytułu co najmniej licencjata lub inżyniera.
Rozbieżności w nauczaniu budzą wątpliwości
Obecnie to same uczelnie wyższe oraz szkoły policealne decydują o kształcie programów kształcenia dla przyszłych higienistek stomatologicznych. Samorząd lekarski uważa, że taka autonomia szkół w przypadku zawodu o tak szerokim zakresie kompetencji zawodowych nie jest wystarczająco bezpieczna z punktu widzenia pacjenta ani lekarza.
Lekarze dentyści współpracujący na co dzień z higienistkami nie mają pewności, że osoby posiadające dyplom ukończenia studiów lub szkoły policealnej mają ten sam poziom przygotowania zawodowego. Różnice w programach skutkują brakiem jednolitych i porównywalnych efektów kształcenia.
Ustawa uznaje zawód, ale bez szczegółowych standardów
Zawód higienistki stomatologicznej został uregulowany ustawą z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych. Przewiduje ona dwie ścieżki edukacyjne: studia wyższe rozpoczęte po 30 września 2012 r. lub szkołę policealną rozpoczętą po 31 sierpnia 2019 r. Obie formy edukacji mogą prowadzić do uzyskania prawa wykonywania zawodu.
Mimo to, w przeciwieństwie do zawodów takich jak lekarz czy lekarz dentysta, w przypadku higienistek brakuje rozporządzenia ustanawiającego standardy kształcenia – czyli zbioru wymagań dotyczących treści programowych, kadry dydaktycznej czy metod weryfikacji efektów uczenia się.
Zakres obowiązków coraz szerszy
Argumentem za pilnym wprowadzeniem standaryzacji jest również znaczne rozszerzenie kompetencji zawodowych higienistek stomatologicznych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2025 r., osoby wykonujące ten zawód są uprawnione nie tylko do współpracy z lekarzem dentystą, ale także do:
- samodzielnego organizowania środowiska pracy w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe,
- stosowania zasad aseptyki i antyseptyki,
- pracy z materiałem biologicznym,
- wykonywania badań wstępnych, profilaktycznych oraz prostych zabiegów rehabilitacyjnych w obrębie jamy ustnej.
Tak szeroki zakres obowiązków wymaga – zdaniem NRL – spójnego, wystandaryzowanego przygotowania teoretycznego i praktycznego.
Kształcenie higienistek powinno dorównać innym zawodom medycznym
Samorząd lekarski argumentuje, że skoro inne zawody medyczne objęte ustawą o szkolnictwie wyższym mają jasno określone standardy nauczania, to analogiczne wymagania powinny dotyczyć również higienistek. Dotyczy to zwłaszcza organizacji nauczania i sposobów weryfikacji efektów kształcenia.
Brak tych standardów nie tylko utrudnia ocenę jakości kształcenia, ale również ogranicza możliwość rozwoju zawodowego i mobilności w ramach systemu ochrony zdrowia. W ocenie Prezydium NRL, jedynym rozwiązaniem zapewniającym jednolitą jakość przygotowania do zawodu, jest uregulowanie programu nauczania w randze rozporządzenia.
Konieczne działania legislacyjne
Apel samorządu lekarskiego nie jest pierwszym głosem w sprawie potrzeby standaryzacji kształcenia zawodów medycznych. W obliczu coraz większej profesjonalizacji usług stomatologicznych i rozszerzających się kompetencji pomocniczego personelu medycznego, potrzeba jasnych regulacji wydaje się być uzasadniona.
Prezydium NRL oczekuje, że resorty zdrowia i nauki podejmą wspólną inicjatywę legislacyjną, która uporządkuje i ujednolici proces kształcenia higienistek stomatologicznych w Polsce.
Główne wnioski
- Prezydium NRL zaapelowało do Ministra Zdrowia i Ministra Nauki o wprowadzenie standardów kształcenia dla higienistek stomatologicznych.
- Brak jednolitego programu nauczania skutkuje różnicami w poziomie przygotowania zawodowego między absolwentkami uczelni i szkół policealnych.
- Zakres obowiązków higienistek, określony w rozporządzeniu z 22 kwietnia 2025 r., jest szeroki i obejmuje m.in. badania profilaktyczne oraz procedury aseptyczne.
- Samorząd lekarski postuluje, by kształcenie higienistek odbywało się na poziomie szkolnictwa wyższego, podobnie jak w przypadku innych zawodów medycznych.
Źródło:
- NIL
