Senat stanu Teksas uchwalił kontrowersyjną ustawę, która umożliwia obywatelom pozywanie producentów i dystrybutorów leków poronnych – nawet spoza granic stanu. To kolejne zaostrzenie prawa aborcyjnego, które budzi poważne wątpliwości natury prawnej i etycznej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega ustawa nr 7 uchwalona przez Senat Teksasu.
- Kogo obejmuje możliwość pozywania i kto jest z tej odpowiedzialności wyłączony.
- Jakie argumenty przytaczają zwolennicy i przeciwnicy ustawy.
- Jak nowe przepisy wpisują się w ogólnokrajową debatę o aborcji w USA.
Nowa ustawa – na czym polega?
Projekt ustawy nr 7, zatwierdzony przez Senat Teksasu stosunkiem głosów 17 do 8, zakłada, że każda osoba prywatna może wnieść pozew cywilny przeciwko tym, którzy celowo produkują, rozprowadzają, wysyłają pocztą lub w inny sposób dostarczają leki poronne mieszkańcom Teksasu. Zwycięski powód ma prawo do odszkodowania w wysokości co najmniej 100 000 dolarów.
Choć projekt ustawy dopuszcza pozywanie wielu grup, wyklucza z tego kobiety przyjmujące tabletki poronne. Z ustawy wyłączeni są także lekarze i szpitale działający w przypadkach nagłych – takich jak ciąża pozamaciczna lub powikłania po poronieniu. Ustawa chroni także pracowników poczty, kurierów, firmy transportowe oraz linie lotnicze.
W jakim celu wprowadzono przepisy?
Twórcą projektu ustawy jest senator stanowy Bryan Hughes (R), który uzasadniał nowe przepisy koniecznością ochrony nienarodzonych dzieci i kobiet przed – jak to ujął – „trującymi, nielegalnymi narkotykami”.
Produkujecie i przemycacie do Teksasu trujące narkotyki, a ludzie są krzywdzeni, poniesiecie odpowiedzialność. Nie przepraszamy za to. Teksas musi bronić swoich obywateli i o to właśnie chodzi w tym projekcie ustawy – powiedział Hughes podczas środowego głosowania.
W praktyce ustawa ma zablokować coraz powszechniejszy dostęp do farmakologicznej aborcji poprzez internet oraz telemedycynę – zwłaszcza w przypadku leków wysyłanych do Teksasu z innych stanów, gdzie aborcja pozostaje legalna.
Głosy sprzeciwu: „To nie ochrona, to inwigilacja”
Nowe prawo budzi duży sprzeciw wśród demokratów oraz organizacji zajmujących się ochroną praw kobiet. Jedną z najgłośniejszych krytyczek ustawy była senator stanowa Carol Alvarado (D), która ostrzegła przed skutkami społecznymi proponowanych regulacji.
Ten projekt ustawy nie chroni kobiet, dzieci ani rodzin. On ich karze – powiedziała Alvarado. – Wyobraź sobie, że żyjesz w strachu przed mężczyzną stojącym za tobą w aptece, przed dostawcą, a nawet przed własną rodziną. Każde słowo, każda recepta, każda prywatna rozmowa mogą zostać przerobione na dowód. To nie jest ani wolność, ani ochrona, to inwigilacja i izolacja.
Senator Molly Cook (D), pielęgniarka z oddziału ratunkowego, zauważyła z kolei, że ustawa może „zaostrzyć konflikt na szczeblu krajowym” i wciągnąć Teksas w „kolejną wojnę prawną z innymi stanami”, które mają sprzeczne przepisy dotyczące aborcji.
Kontekst polityczny i prawny
Ustawa HB7 jest kolejnym krokiem Republikanów z Teksasu w kierunku całkowitego ograniczenia dostępu do aborcji. Od czasu uchylenia orzeczenia Roe vs. Wade przez Sąd Najwyższy USA w 2022 roku, Teksas – obok 13 innych stanów – wprowadził niemal całkowity zakaz aborcji.
Mimo to, dostęp do aborcji farmakologicznej nie został całkowicie zablokowany, ponieważ wiele kobiet zamawia tabletki poronne z innych stanów za pośrednictwem telemedycyny. Nowa ustawa ma przeciwdziałać temu zjawisku, poprzez umożliwienie egzekwowania przepisów drogą cywilną.
W ostatnich miesiącach odnotowano już pierwsze pozwy: Prokurator Generalny Ken Paxton pozwał lekarza z Nowego Jorku za wysyłkę leków poronnych do Teksasu, a prywatny obywatel złożył pozew przeciwko lekarzowi z Kalifornii. W obu przypadkach lokalne przepisy chroniące aborcję utrudniły skuteczne prowadzenie spraw.
Co dalej z ustawą?
Ustawa trafi teraz na biurko gubernatora Grega Abbotta (R), który już wcześniej zapowiedział poparcie dla projektu. Gubernator uznał działania antyaborcyjne za jeden z priorytetów swojej administracji podczas trwającej specjalnej sesji legislacyjnej.
Warto dodać, że zmodyfikowana wersja ustawy, przyjęta niedawno przez niższą izbę parlamentu, zawiera pewne zapisy ograniczające zachęty finansowe oraz – jak argumentują zwolennicy – lepiej chroni prywatność kobiet.
Znowelizowana wersja ustawy HB7 stanowi kolejne narzędzie do walki z nielegalną aborcją korespondencyjną, a jednocześnie zapewnia kobietom niezbędną ochronę – powiedziała Amy O’Donnell z Texas Alliance for Life.
Główne wnioski
- Ustawa nr 7 umożliwia obywatelom Teksasu pozywanie producentów i dostawców tabletek poronnych – nawet spoza granic stanu.
- Kwota odszkodowania w przypadku wygranej sprawy to co najmniej 100 000 dolarów.
- Kobiety zażywające tabletki oraz personel medyczny działający w nagłych przypadkach są wyłączeni z odpowiedzialności cywilnej.
- Ustawa może prowadzić do eskalacji konfliktów między stanami oraz poważnych konsekwencji społecznych i prawnych dla systemu ochrony zdrowia kobiet.
Źródło:
- opracowanie własne, CBS News, The Hill
