Rekurencyjne aftowe owrzodzenia jamy ustnej (RAU) to nawracające, bolesne zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, których przyczyny wciąż nie zostały w pełni poznane. Najnowsze badania opublikowane 7 maja 2025 roku w czasopiśmie BMC Oral Health sugerują, że istotną rolę w ich patogenezie mogą odgrywać czynniki psychologiczne, takie jak lęk, oraz zaburzenia mikrobioty jelitowej, w tym zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO).
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie czynniki psychologiczne i jelitowe mogą wpływać na rozwój nawracających aft
- Czym jest SIBO i jak wiąże się z nawrotem owrzodzeń jamy ustnej
- W jaki sposób oś mózgowo-jelitowa może brać udział w patogenezie RAU
- Jakie wyniki przyniosło najnowsze badanie opublikowane w „BMC Oral Health”.
Lęk i SIBO a częstość występowania aft
Zespół naukowców z Pekińskiego Uniwersytetu Stomatologicznego pod kierownictwem dr. Zijiana Liu i Mingxinga Lu przeprowadził badanie, w którym wzięło udział 49 pacjentów z RAU oraz 49 osób z grupy kontrolnej. Uczestnicy byli oceniani pod kątem zdrowia psychicznego oraz zaburzeń mikroflory jelitowej.
Stan psychiczny oceniano za pomocą trzech skal: skali samooceny lęku Zunga (SAS), skali samooceny depresji Zunga (SDS) oraz wskaźnika jakości snu Pittsburgha (PSQI). Do wykrycia SIBO zastosowano oddechowy test wodorowo-metanowy z laktulozą. Stopień nasilenia choroby oceniano na podstawie średniej liczby owrzodzeń w skali miesiąca.
Wyniki były jednoznaczne: pacjenci z RAU uzyskali istotnie wyższe wyniki w skali SAS (t = 2,18, p = 0,034) i znacznie częściej mieli dodatni wynik SIBO (χ2 = 75,67, p < 0,001) niż osoby z grupy kontrolnej.
Lęk i dysbioza mikrobioty jelitowej mogą przyczyniać się do cięższego RAU – napisali autorzy badania.
Oś mózgowo-jelitowa – nowy kierunek w badaniach nad aftami?
Badacze sugerują, że kluczową rolę w patogenezie nawracających aft może odgrywać oś mózg-jelita. Interakcje między układem nerwowym a jelitowym są coraz częściej analizowane w kontekście różnych schorzeń przewlekłych. W przypadku RAU zależność ta może być szczególnie istotna.
Wielowymiarowa analiza regresji wykazała, że zarówno lęk (B = 91,20, t = 3,39, p = 0,002), jak i obecność SIBO (B = 37,65, t = 2,10, p = 0,042) były niezależnymi predyktorami zwiększonej liczby owrzodzeń miesięcznie.
W grupie pacjentów z RAU tylko 41% miało prawidłową morfologię stolca, co było istotnie niższym wynikiem niż w grupie kontrolnej (χ2 = 9,32, p = 0,002). Ponadto zarówno wynik SAS (r = 0,38, p = 0,010), jak i SDS (r = 0,38, p = 0,009) korelowały z wynikiem testu na SIBO.
Wnioski i potrzeba dalszych badań
Badanie sugeruje, że u pacjentów z nawracającymi aftami warto zwrócić uwagę na stan psychiczny oraz ewentualne zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego. Co istotne, choć badanie miało charakter obserwacyjny i ograniczało się do populacji chińskiej, jego wyniki stanowią istotny krok w zrozumieniu złożonego mechanizmu powstawania RAU.
Rola osi mózgowo-jelitowej w patogenezie RAU wymaga dalszych badań – podsumowali autorzy.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Lęk i SIBO są istotnie częstsze u pacjentów z RAU niż u osób zdrowych.
- Im większy poziom niepokoju i obecność zaburzeń mikrobioty jelitowej, tym większa liczba miesięcznych owrzodzeń.
- Tylko 41% pacjentów z RAU miało prawidłową morfologię stolca – to znacznie mniej niż w grupie kontrolnej.
- Autorzy badania sugerują, że oś mózgowo-jelitowa może odgrywać istotną rolę w powstawaniu RAU i wymaga dalszych badań.
Źródło:
- BMC Oral Health
- drbicuspid.com
