Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Neurology sugerują, że wysokie spożycie żywności ultraprzetworzonej może być związane z częstszym występowaniem wczesnych objawów choroby Parkinsona. Chociaż nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego, naukowcy alarmują: dieta bogata w pakowane przekąski, słodzone napoje, czy gotowe dania może negatywnie wpływać na zdrowie neurologiczne – i to na długo przed pojawieniem się klasycznych objawów choroby.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie produkty zaliczają się do żywności ultraprzetworzonej i dlaczego mogą być groźne dla zdrowia mózgu.
- Jakie są najwcześniejsze objawy choroby Parkinsona i w jaki sposób mogą być powiązane z dietą.
- Co wykazało wieloletnie badanie naukowców z Uniwersytetu Fudan na temat przetworzonej żywności.
- Jakie proste zmiany w diecie mogą wspierać profilaktykę chorób neurodegeneracyjnych.
Wczesne objawy Parkinsona a dieta – co pokazuje nowe badanie?
Zespół naukowców z Instytutu Żywienia Uniwersytetu Fudan w Szanghaju przeanalizował dane dotyczące 42 853 osób, których średni wiek wynosił 48 lat. Na początku obserwacji nikt z uczestników nie miał zdiagnozowanej choroby Parkinsona. Badanie trwało nawet 26 lat, a jego celem było zidentyfikowanie tzw. objawów prodromalnych, czyli bardzo wczesnych oznak neurodegeneracji, które mogą pojawiać się na lata przed rozwojem pełnoobjawowej choroby.
Do objawów tych zaliczono m.in.:
- zaburzenia fazy REM,
- obniżony nastrój i symptomy depresyjne,
- ból ciała,
- zaburzenia węchu,
- upośledzone widzenie kolorów,
- nadmierną senność dzienną.
Co istotne, jedynym objawem, który nie był istotnie związany z dietą, były zaparcia.
Czym jest żywność ultraprzetworzona?
Ultraprzetworzona żywność to produkty silnie zmodyfikowane technologicznie, zazwyczaj z dodatkiem sztucznych aromatów, barwników, konserwantów, tłuszczów utwardzonych oraz nadmiaru cukru lub soli. W badaniu uwzględniono między innymi:
- słodzone napoje (gazowane i niegazowane),
- pakowane słodycze i desery,
- dania typu fast food,
- smakowe jogurty,
- gotowe sosy i przyprawy,
- przetworzone mięsa (np. parówki, hot dogi),
- chipsy i inne słone przekąski.
Jedna porcja była liczona jako np. puszka napoju gazowanego, plaster pakowanego ciasta czy jedna łyżka ketchupu.
11 porcji dziennie = 2,5 razy większe ryzyko
Uczestników badania podzielono na pięć grup w zależności od dziennego spożycia przetworzonej żywności. Najniższa grupa spożywała średnio mniej niż trzy porcje dziennie. Najwyższa – 11 lub więcej porcji. I to właśnie ta ostatnia grupa miała 2,5 razy wyższe ryzyko wystąpienia trzech lub więcej prodromalnych objawów Parkinsona, w porównaniu z grupą o najniższym spożyciu.
Nasze badanie pokazuje, że nadmierne spożywanie przetworzonej żywności, takiej jak słodkie napoje gazowane czy przekąski z paczki, może przyspieszać pojawienie się wczesnych objawów choroby Parkinsona – powiedział dr Xiang Gao, autor badania.
Ograniczenia badania – o czym trzeba pamiętać?
Badanie miało charakter obserwacyjny, co oznacza, że pokazuje związek, ale nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków o przyczynowości. Co więcej:
- dane o diecie były samodzielnie raportowane przez uczestników,
- nie wszystkie czynniki zakłócające (np. inne choroby, leki, genetyka) mogły zostać w pełni uwzględnione.
Mimo to, naukowcy podkreślają, że wyniki wpisują się w rosnącą liczbę dowodów wskazujących na wpływ diety na zdrowie mózgu.
Zdrowa dieta ma kluczowe znaczenie, gdyż wiąże się z niższym ryzykiem chorób neurodegeneracyjnych, a wybory żywieniowe, których dokonujemy dzisiaj, mogą znacząco wpłynąć na zdrowie naszego mózgu w przyszłości – zaznaczył Gao.
Co możemy zrobić już teraz?
Choć potrzeba dalszych badań, to rekomendacje dotyczące profilaktyki są coraz bardziej klarowne:
- Unikaj żywności ultraprzetworzonej – zmniejsz liczbę gotowych dań, przekąsek i słodzonych napojów.
- Wybieraj produkty naturalne i świeże – warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, zdrowe tłuszcze roślinne i białko pochodzenia roślinnego.
- Zadbaj o różnorodność i balans – dieta śródziemnomorska lub oparta na zasadach diety MIND może korzystnie wpływać na zdrowie układu nerwowego.
- Monitoruj objawy – szczególnie jeśli w rodzinie występowały choroby neurodegeneracyjne.
Nowe badanie naukowców z Chin to kolejne ostrzeżenie przed skutkami nadmiernego spożycia żywności ultraprzetworzonej. Choć nie udowadnia ono bezpośredniego wpływu na rozwój choroby Parkinsona, wskazuje na istotny związek pomiędzy dietą a wczesnymi objawami neurodegeneracyjnymi. Już teraz warto świadomie wybierać to, co trafia na nasz talerz – to decyzja, która może zaważyć na zdrowiu naszego mózgu w przyszłości.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Osoby spożywające 11 lub więcej porcji przetworzonej żywności dziennie miały 2,5-krotnie wyższe ryzyko wystąpienia wczesnych objawów choroby Parkinsona.
- Produkty takie jak słodzone napoje, słodycze pakowane, przetworzone mięsa i gotowe dania były najczęściej spożywanymi formami żywności ultraprzetworzonej w badaniu.
- Najczęściej notowane objawy prodromalne to zaburzenia snu REM, pogorszenie węchu, depresja, ból ciała i nadmierna senność dzienna – niemal wszystkie powiązane z dietą.
- Naukowcy podkreślają znaczenie zdrowej diety – opierającej się na świeżych, mało przetworzonych produktach – w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych.
Źródło:
- Neurology Journals
- American Academy of Neurology
- Science Media Centre
- health.com
