Z dniem 1 kwietnia 2025 r. wzrosły kwoty jednorazowych odszkodowań wypłacanych przez ZUS osobom, które doznały stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Jak poinformował ZUS, od tego dnia za każdy procent uszczerbku przysługuje 1636 zł, co oznacza wzrost o 205 zł względem poprzedniej stawki. Nowa wysokość obowiązuje do 31 marca 2026 r.
Dla kogo odszkodowanie wypadkowe z ZUS?
Jednorazowe odszkodowanie wypadkowe z ZUS przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym – zarówno pracownikom, jak i przedsiębiorcom – które w wyniku zdarzeń związanych z pracą doznały trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Dotyczy to zarówno wypadków przy pracy, jak i chorób zawodowych. Odszkodowanie może również przysługiwać członkom rodziny osoby zmarłej wskutek takich zdarzeń.
Jak ZUS definiuje uszczerbek?
ZUS rozróżnia dwa typy uszczerbku:
- Stały uszczerbek na zdrowiu – trwałe naruszenie sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy.
- Długotrwały uszczerbek na zdrowiu – zaburzenie funkcji organizmu trwające ponad 6 miesięcy, ale z możliwą poprawą stanu zdrowia.
Oceny dokonuje lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. W ciągu 14 dni od uzyskania orzeczenia instytucja podejmuje decyzję w sprawie przyznania świadczenia.
Jak uzyskać jednorazowe odszkodowanie wypadkowe z ZUS?
Aby ubiegać się o odszkodowanie wypadkowe z ZUS, konieczne jest złożenie wniosku – pracownicy robią to za pośrednictwem pracodawcy, a osoby prowadzące działalność gospodarczą samodzielnie. Do wniosku należy dołączyć:
- Protokół powypadkowy lub kartę wypadku (w przypadku przedsiębiorców),
- Zaświadczenie OL-9 z adnotacją o zakończeniu leczenia i rehabilitacji,
- Dokumentację medyczną,
- W przypadku choroby zawodowej – decyzję państwowego inspektora sanitarnego o jej stwierdzeniu.
Po wydaniu pozytywnej decyzji odszkodowanie wypadkowe z ZUS wypłacane jest w ciągu 30 dni.
Ile wynosi odszkodowanie za uszczerbek?
Od kwietnia 2025 r. za każdy 1% uszczerbku na zdrowiu ZUS wypłaca 1636 zł. Przykład: osoba, u której lekarz orzecznik stwierdzi 10% uszczerbku, otrzyma 16360 zł brutto. Odszkodowania są naliczane jako 20% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku.
W 2024 roku ZUS wypłacił blisko 44 tysiące jednorazowych odszkodowań. Łączna wartość tych świadczeń przekroczyła 408,5 mln zł.
Kiedy odszkodowanie nie przysługuje?
ZUS ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania w określonych sytuacjach. Dzieje się tak, gdy:
- Poszkodowany umyślnie lub przez rażące niedbalstwo naruszył przepisy BHP, co doprowadziło do wypadku,
- Ubezpieczony był pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych i przyczynił się w znacznym stopniu do zdarzenia.
Wyjątek stanowią wypadki śmiertelne – wówczas prawo do odszkodowania mogą mieć uprawnieni członkowie rodziny niezależnie od powyższych okoliczności.
Źródło:
- ZUS
