Chirurgia robotyczna staje się jednym z najdynamiczniej rozwijających się obszarów współczesnej medycyny. Potwierdza to najnowszy sukces Szpitala Specjalistycznego im. Ludwika Rydygiera w Krakowie, który przekroczył próg 1000 operacji onkologicznych wykonanych z wykorzystaniem systemu da Vinci. To rezultat niespełna trzech lat intensywnego rozwoju, inwestycji w nowoczesne technologie oraz budowy wysoko wyspecjalizowanych zespołów operacyjnych. Jednocześnie doświadczenia krakowskiej placówki pokazują, że dalszy rozwój robotyki w Polsce będzie w dużej mierze zależeć od zmian w systemie finansowania procedur przez NFZ.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Szpital Rydygiera osiągnął 1000 operacji onkologicznych z wykorzystaniem robota da Vinci i które oddziały wykonują zabiegi robotyczne.
- Jakie korzyści dla pacjentów i chirurgów przynosi wykorzystanie chirurgii robotycznej w urologii, ginekologii, chirurgii ogólnej oraz otolaryngologii.
- Dlaczego zakup drugiego systemu da Vinci staje się koniecznością oraz jakie bariery finansowe utrudniają dalszy rozwój programu.
- Jakie osiągnięcia i rekordy wypracowały zespoły Szpitala Rydygiera, w tym skrócenie czasu operacji raka endometrium oraz pionierskie zabiegi w chirurgii trzustki.
1000 operacji robotycznych w niespełna trzy lata
Jubileuszowa, tysięczna operacja z wykorzystaniem robota da Vinci została wykonana w połowie lipca 2026 roku. Wszystkie zabiegi przeprowadzono u pacjentów onkologicznych, a kwalifikacja do leczenia była oparta wyłącznie na wskazaniach medycznych. Co istotne, każda z tych operacji była dla pacjentów bezpłatna. Za osiągnięciem stoi osiem certyfikowanych zespołów robotycznych, pracujących obecnie na czterech oddziałach:
- urologii,
- ginekologii onkologicznej,
- chirurgii ogólnej i onkologicznej,
- otolaryngologii.
Wśród nich działa również jedyny w Polsce kobiecy zespół chirurgii robotycznej, wykonujący operacje ginekologiczne. Szpital podkreśla, że rozwój programu wymagał zarówno wielomiesięcznych szkoleń lekarzy i personelu, jak i znaczących inwestycji finansowych. Początkowo placówka zdecydowała się na roczną dzierżawę systemu da Vinci, natomiast jego zakup za blisko 10 mln zł został sfinalizowany dopiero w 2024 roku. Dodatkowym potwierdzeniem jakości programu jest posiadany przez szpital Certyfikat Bezpieczeństwa Systemu Chirurgii Robotycznej.
Pionier robotycznych operacji finansowanych przez NFZ w Małopolsce
Historia programu rozpoczęła się 16 października 2023 roku, kiedy na Oddziale Urologii wykonano pierwszą operację z wykorzystaniem systemu da Vinci. Był to ważny moment nie tylko dla samej placówki. Szpital Rydygiera stał się bowiem pierwszym publicznym szpitalem w Małopolsce, który wprowadził do swojej oferty bezpłatne operacje robotyczne finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Od tego czasu program rozwijał się bardzo dynamicznie, obejmując kolejne specjalizacje i coraz bardziej zaawansowane procedury onkologiczne.
Urologia odpowiada za największą liczbę zabiegów
Największy udział w dotychczasowych statystykach ma Oddział Urologii, na którym wykonano już 344 operacje onkologiczne z użyciem robota da Vinci. Obecnie oddział dysponuje dwoma wyszkolonymi zespołami, jednak zainteresowanie zabiegami pozostaje bardzo duże.
Dzisiaj na naszym oddziale mamy już 2 wyszkolone Zespoły, a na koncie 344 operacje onkologiczne w asyście robota, który na urologii sprawdza się doskonale. U nas potrzeby są ogromne, ale sprzęt musimy dzielić z Oddziałami Chirurgii Ogólnej, Ginekologii i Otolaryngologii, co oznacza, że kolejka chętnych nie maleje. 4 sierpnia szkolimy kolejnych lekarzy i liczymy, że na horyzoncie jest już zakup kolejnego systemu robotycznego. Pacjentów ze wskazaniami do zabiegów robotycznych mamy zawsze – mówi dziś Piotr Maciukiewicz, Ordynator Oddziału Urologicznego.
Ginekologia skróciła czas operacji raka endometrium do 75 minut
Kolejnym etapem rozwoju programu była ginekologia onkologiczna, gdzie pierwsze operacje rozpoczęto 19 stycznia 2024 roku. Do tej pory wykonano tam 243 zabiegi robotyczne. Jednym z najbardziej wymagających przypadków było radykalne usunięcie macicy wraz z węzłami chłonnymi miednicy u pacjentki ważącej 156 kg.
Na szczególną uwagę zasługują również efekty zdobywanego doświadczenia. Jak podaje szpital, podczas gdy średni europejski czas operacji raka endometrium wynosi 127 minut, w Rydygierze zabieg trwa obecnie około 75 minut.
Operujemy znacznie krócej, bo nasze doświadczenie i precyzja procentują. Zaczynałem jako samodzielny certyfikowany operator, teraz mamy już dwa zespoły ginekologiczne i muszę przyznać, że prawdziwym sukcesem okazał się pomysł zorganizowania zespołu kobiecego, którym kieruje dr n. med. Anna Jędrzejczyk. To pierwszy i jedyny w Polsce zespół, w którym operacje robotyczne wykonują tylko kobiety. Nasze Pacjentki cieszą się z tej opcji, bo jak mówią – kobiece, empatyczne porozumienie daje im większy komfort – przyznaje Marcin Opławski, Ordynator Oddziału Ginekologii i Położnictwa z Ginekologią Onkologiczną.
Robot da Vinci zmienia chirurgię onkologiczną
Istotnym krokiem było także rozszerzenie programu na chirurgię ogólną i onkologiczną. 31 maja 2024 roku zespół kierowany przez prof. Andrzeja Budzyńskiego wykonał pierwszą w Małopolsce operację usunięcia nowotworu trzustki z wykorzystaniem robota da Vinci. Tym samym Szpital Rydygiera stał się drugą placówką w Polsce wykonującą tego typu zabiegi.
Statystyki pokazują również rosnące znaczenie robotyki w leczeniu raka jelita grubego. W ciągu ostatniego roku spośród 194 wykonanych operacji aż 142 przeprowadzono z wykorzystaniem systemu da Vinci. Tak duże zainteresowanie powoduje, że harmonogram pracy robota jest wypełniony niemal przez cały dzień. Jak informuje szpital, zdarzają się dni, gdy urządzenie wykorzystywane jest nieprzerwanie od godziny 7:40 do 21:20. Jednocześnie specjaliści zwracają uwagę na bariery finansowe.
Bardzo liczymy na zakup kolejnego systemu robotycznego, bo przy rosnącej liczbie chorych i rosnących potrzebach Oddziału jest to inwestycja niezbędna. Operacje robotyczne są dla naszych Pacjentów bezpłatne, ale niestety NFZ finansuje jedynie robotowe operacje jelita grubego; inne zabiegi, takie jak operacje trzustki i żołądka nie mają odrębnego finansowania dla robota i innych dostępów (czy to laparoskopii czy też operacji otwartych). I jest to jeden z powodów, dla których operacje żołądka i trzustki odbywają się znacznie rzadziej niż to wynika z potrzeb – zauważa prof. A. Budzyński, Ordynator Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej.
TORS pozwala oszczędzać narządy i poprawia jakość życia pacjentów
Robot da Vinci wykorzystywany jest również w otolaryngologii, przede wszystkim do wykonywania zabiegów metodą TORS (Transoral Robotic Surgery). Technologia umożliwia bardzo precyzyjne usuwanie nowotworów gardła i krtani przez jamę ustną, ograniczając rozległość zabiegu oraz zmniejszając ryzyko trwałych zaburzeń mowy, połykania i oddychania. Od czerwca 2025 roku wykonano już 38 zabiegów robotycznych, w tym wiele szczególnie trudnych przypadków anatomicznych.
Jednym z największych osiągnięć zespołu była częściowa laryngektomia przeprowadzona metodą przezustną u chorego z nowotworem górnego piętra krtani. Dzięki zastosowaniu robota udało się uniknąć całkowitego usunięcia krtani oraz stworzyć pacjentowi szansę na rezygnację z radioterapii.
Rozwój chirurgii robotycznej wymaga zmian w finansowaniu
Doświadczenia Szpitala Rydygiera wpisują się w ogólnopolski trend szybkiego rozwoju chirurgii robotycznej. Coraz większa liczba certyfikowanych zespołów, poszerzanie wskazań do leczenia oraz rosnące doświadczenie operatorów sprawiają, że robotyka przestaje być rozwiązaniem stosowanym wyłącznie w pojedynczych ośrodkach.
Jednocześnie przedstawiciele placówki podkreślają, że dalsza ekspansja będzie zależeć od decyzji dotyczących refundacji kolejnych procedur robotycznych przez NFZ. Obecny model finansowania nie obejmuje wszystkich zabiegów wykonywanych z użyciem robota, co utrudnia pełne wykorzystanie potencjału tej technologii medycznej.
Drugi robot da Vinci coraz bardziej potrzebny
Osiągnięcie 1000 operacji potwierdza, że system da Vinci stał się ważnym elementem leczenia onkologicznego w Szpitalu Rydygiera. Rozbudowa programu objęła już cztery specjalizacje, a doświadczenie zespołów przekłada się na większą precyzję zabiegów, krótszy czas operacji oraz możliwość wykonywania procedur, które jeszcze kilka lat temu były dostępne jedynie w nielicznych ośrodkach. Prezes szpitala nie ukrywa, że kolejnym celem jest zakup drugiego robota chirurgicznego.
Jak zawsze przy tego typu inwestycjach musimy wszystko dobrze policzyć. Niestety, wciąż rozczarowuje nas wycena zabiegów robotycznych, którą oferuje NFZ. Może wnioski z naszych analiz dostaną dodatkowy impuls, gdy zapadną decyzje o rozszerzeniu refundacji procedur robotycznych? Wówczas finansowe dylematy, związane z zakupem drugiego robota na pewno będą mniejsze. Mam świadomość, że żaden robot nie zastąpi dobrego chirurga, ale bez nowych technologii rozwój nie jest już dziś możliwy. Ostatnio prof. A. Budzyński, który również wykorzystuje na swoim Oddziale system robotyczny promował dobre hasło: 'Chirurdzy do roboty (ki)’ i faktycznie taka przyszłość przed nami – mówi Prezes Szpitala Rydygiera Artur Asztabski.
Główne wnioski
- Szpital Rydygiera wykonał już 1000 operacji onkologicznych z użyciem systemu da Vinci. Zabiegi realizuje 8 certyfikowanych zespołów robotycznych na czterech oddziałach: urologii, ginekologii, chirurgii ogólnej i otolaryngologii.
- Urologia pozostaje liderem programu z dorobkiem 344 operacji, natomiast ginekologia wykonała 243 zabiegi i skróciła średni czas operacji raka endometrium do 75 minut, wobec europejskiej średniej wynoszącej 127 minut.
- Robot da Vinci umożliwia wykonywanie zaawansowanych procedur onkologicznych, w tym pionierskich operacji nowotworów trzustki oraz przezustnej chirurgii robotycznej (TORS), która pozwala ograniczyć skutki leczenia nowotworów głowy i szyi.
- Dalszy rozwój chirurgii robotycznej zależy od rozszerzenia finansowania przez NFZ. Szpital podkreśla potrzebę zakupu drugiego robota da Vinci, aby sprostać rosnącej liczbie pacjentów i zwiększyć dostępność nowoczesnego leczenia.
Źródło:
- https://www.szpitalrydygier.pl/za-nami-1000-operacji-w-asyscie-robota-da-vinci/
