Siedzący tryb życia staje się coraz bardziej powszechny, a jego negatywny wpływ na układ krążenia potwierdzają liczne badania. Nowe dane naukowców z Uniwersytetu w Birmingham wskazują, że spożycie flawanoli – naturalnych związków występujących m.in. w kakao – może chronić naczynia krwionośne przed szkodliwymi skutkami długotrwałego siedzenia. Wyniki te otwierają nowe możliwości w prewencji chorób sercowo-naczyniowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak flawanole wpływają na zdrowie naczyń krwionośnych – poznasz mechanizm ich działania oraz produkty, w których występują.
- Czy spożycie kakao może zniwelować skutki długiego siedzenia – dowiesz się, jakie efekty wykazały badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Birmingham.
- Dlaczego sama sprawność fizyczna nie wystarczy – zrozumiesz, że nawet osoby aktywne są narażone na pogorszenie funkcji naczyń podczas siedzenia.
- Jak włączyć flawanole do codziennej diety – poznasz łatwo dostępne źródła flawanoli i praktyczne wskazówki dietetyczne.
Długotrwałe siedzenie a ryzyko naczyniowe
Siedzący tryb życia jest dziś powszechnym zjawiskiem – młodzi dorośli spędzają w pozycji siedzącej średnio sześć godzin dziennie. Choć brak ruchu może wydawać się stanem neutralnym dla organizmu, rzeczywistość jest inna. Nieprzerwane siedzenie prowadzi do pogorszenia funkcji naczyń krwionośnych, co może zwiększać ryzyko poważnych chorób układu sercowo-naczyniowego.
Zgodnie z wcześniejszymi badaniami, 1% redukcja funkcji naczyń – mierzona wskaźnikiem FMD (ang. Flow-Mediated Dilatation) – skutkuje aż 13% wzrostem ryzyka takich schorzeń jak choroba niedokrwienna serca, udar czy zawał.
W tym kontekście kluczowe staje się pytanie: czy dieta może pełnić funkcję ochronną wobec układu naczyniowego w sytuacjach długotrwałej bezczynności?
Flawanole – sprzymierzeńcy zdrowia naczyniowego
Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham postanowili sprawdzić, czy spożycie flawanoli – naturalnych związków polifenolowych występujących m.in. w kakao, herbacie, jabłkach, jagodach i orzechach – może zapobiec negatywnym skutkom siedzenia dla zdrowia naczyń.
Jak tłumaczy dr Catarina Rendeiro, główna autorka badania i adiunkt nauk o żywieniu:
Niezależnie od tego, czy siedzimy przy biurku, za kierownicą samochodu, w pociągu, na kanapie, czytając książkę lub oglądając telewizję, wszyscy spędzamy dużo czasu w pozycji siedzącej. Chociaż nie ruszamy ciałem, wciąż narażamy je na stres.
Zespół badaczy przeprowadził eksperyment z udziałem 40 zdrowych mężczyzn – połowa z nich charakteryzowała się wyższym poziomem sprawności fizycznej, druga połowa niższym. Przed dwugodzinnym okresem nieprzerwanego siedzenia uczestnicy spożyli napój kakaowy o wysokiej zawartości flawanoli (695 mg) lub wersję o niskiej zawartości tych związków (5,6 mg).
Wyniki badania: kakao chroni, niezależnie od kondycji
Po zakończeniu siedzenia naukowcy przeprowadzili szczegółowe pomiary funkcji naczyniowych – zarówno w tętnicach ramiennych, jak i udowych. W grupie, która wypiła kakao o niskiej zawartości flawanoli, odnotowano wyraźny spadek FMD oraz pogorszenie parametrów takich jak ciśnienie rozkurczowe, przepływ krwi i natlenienie mięśni.
Co istotne, podobne pogorszenie wystąpiło zarówno u osób bardziej sprawnych fizycznie, jak i tych o niższej wydolności – co potwierdza, że sama sprawność nie chroni przed szkodliwym wpływem siedzenia.
Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja w grupie, która spożyła kakao bogate w flawanole. W tej grupie nie zaobserwowano spadku funkcji naczyń – niezależnie od poziomu sprawności fizycznej uczestników.
Jak zauważa dr Sam Lucas, współautor badania i profesor fizjologii naczyń:
Nasz eksperyment wskazuje, że wyższy poziom sprawności fizycznej nie zapobiega przejściowemu upośledzeniu funkcji naczyń wywołanemu siedzeniem przy piciu wyłącznie kakao o niskiej zawartości flawanolu. Co ważne, po wypiciu napoju o wysokiej zawartości flawanolu, zarówno uczestnicy o lepszej, jak i gorszej kondycji fizycznej utrzymali swój FMD na tym samym poziomie, co przed dwugodzinnym siedzeniem.
Dieta jako narzędzie profilaktyczne
Eksperyment był pierwszym badaniem, które wykazało, że wyjściowy poziom wydolności krążeniowo-oddechowej nie wpływa na skuteczność flawanoli w ochronie naczyń. Jak podkreśla doktorant Alessio Daniele:
Włączenie do diety produktów bogatych w flawanole jest w rzeczywistości dość łatwe. W supermarketach i sklepach ze zdrową żywnością dostępne są produkty kakaowe, które są przetwarzane metodami pozwalającymi zachować poziom flawanoli. Jeśli kakao nie jest twoją pasją, owoce takie jak jabłka, śliwki i jagody, orzechy oraz czarna i zielona herbata to powszechne produkty w kuchni, które są łatwo dostępne.
Zarówno dr Rendeiro, jak i pozostali autorzy badania zwracają uwagę, że działania prozdrowotne nie muszą opierać się wyłącznie na aktywności fizycznej – choć ta pozostaje niezbędna – ale także na świadomych wyborach dietetycznych.
Nasze badania pokazują, że spożywanie produktów spożywczych i napojów o wysokiej zawartości flawanoli w okresach siedzenia jest dobrym sposobem na zmniejszenie wpływu braku aktywności na układ naczyniowy – podsumowuje dr Rendeiro.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod tym linkiem: https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1113/JP289038
Główne wnioski
- Flawanole z kakao zapobiegają pogorszeniu funkcji naczyń po dwugodzinnym siedzeniu – potwierdziło to randomizowane badanie z udziałem 40 mężczyzn.
- Efekt ochronny flawanoli był widoczny niezależnie od poziomu sprawności fizycznej uczestników, co czyni je uniwersalnym wsparciem dla układu krążenia.
- Osoby spożywające kakao o niskiej zawartości flawanoli doświadczyły spadku elastyczności tętnic, wzrostu ciśnienia rozkurczowego i pogorszenia natlenienia mięśni.
- Włączenie flawanoli do diety jest proste – znajdują się w łatwo dostępnych produktach jak jabłka, jagody, herbata i przetworzone kakao.
Źródło:
- Journal of Physiology
- University of Birmingha
