Absolwenci biologii, biotechnologii, chemii, farmacji i weterynarii wciąż nie mają realnego dostępu do podyplomowych studiów z analityki medycznej, mimo że przewiduje to obowiązujące prawo. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich ponownie interweniuje, wskazując na wieloletnie zaniedbania uczelni i niewystarczające działania Ministerstwa Zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie kierunki dają formalną możliwość uzyskania tytułu diagnosty laboratoryjnego.
- Dlaczego magistrzy biologii, chemii czy biotechnologii nie mogą odbyć studiów podyplomowych z analityki medycznej.
- Jakie działania podjął Rzecznik Praw Obywatelskich i jak zareagowało Ministerstwo Zdrowia.
- Co wynika z art. 11 ustawy o medycynie laboratoryjnej i dlaczego jego skuteczność jest dziś iluzoryczna.
Brak naboru mimo prawa i programu nauczania
Choć już w 2022 roku opublikowano zaktualizowany program nauczania podyplomowego z zakresu analityki medycznej, uczelnie w Polsce nie prowadzą naboru na takie studia. Dotyczy to absolwentów kierunków mających zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej, którzy – zgodnie z przepisami – do końca 2028 roku powinni mieć możliwość zdobycia tytułu diagnosty laboratoryjnego po odbyciu kształcenia podyplomowego.
RPO: ścieżka dojścia do zawodu jest iluzoryczna
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek w piśmie z 12 marca 2025 roku ponowił interwencję w tej sprawie. Zwrócił uwagę, że brak organizacji studiów podyplomowych sprawia, że art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej traci swoją skuteczność i wprowadza zainteresowanych w błąd. W praktyce nie da się przejść wskazanej ścieżki zawodowej, mimo że została zapisana w ustawie.
MZ: to uczelnie decydują o uruchomieniu studiów
W odpowiedzi z 11 kwietnia 2025 roku Ministerstwo Zdrowia przypomniało, że przepis umożliwiający taki dostęp ma charakter przejściowy, a decyzja o uruchomieniu studiów podyplomowych należy wyłącznie do uczelni. Resort informował rektorów o nowej ścieżce, ale – jak wskazują kolejne skargi – nie przyniosło to efektów w postaci naboru.
W tle: spór zawodowy i brak wykonania ustawy
Zgłaszający skargi absolwenci podejrzewają, że blokowanie kształcenia podyplomowego może być efektem długotrwałego sporu środowiskowego – część diagnostów laboratoryjnych sprzeciwia się dopuszczaniu do zawodu osób, które nie ukończyły pięcioletnich jednolitych studiów kierunkowych z analityki medycznej. RPO podkreśla jednak, że skoro ustawodawca przewidział tę ścieżkę jako możliwą do końca 2028 roku, należy zapewnić jej realną dostępność.
RPO apeluje do MZ
Rzecznik apeluje do Ministerstwa Zdrowia o skuteczne działania zmierzające do faktycznego uruchomienia podyplomowych studiów z analityki medycznej. Alternatywnie – jeśli nie jest to możliwe – rekomenduje zmianę przepisów, aby nie wprowadzały zainteresowanych w błąd.
Główne wnioski
- Brak naboru na studia podyplomowe z analityki medycznej dla magistrów biologii, chemii, farmacji i pokrewnych uniemożliwia realizację ścieżki przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej.
- Ministerstwo Zdrowia informowało uczelnie o zmianach, ale decyzja o uruchomieniu studiów należy do szkół wyższych, które dotąd nie odpowiedziały na potrzeby rynku i zainteresowanie absolwentów.
- RPO ponawia interwencję, wskazując, że brak realnego dostępu do ścieżki kształcenia jest równoznaczny z fikcją prawa i może wprowadzać kandydatów w błąd.
- Jeśli resort nie zagwarantuje dostępu do kształcenia, konieczna może być zmiana przepisów, które obecnie pozostają niewykonalne w praktyce.
Źródło:
- RPO
