Strona głównaBadaniaWHO alarmuje: lekooporność może doprowadzić do 39 mln zgonów do 2050 roku 

WHO alarmuje: lekooporność może doprowadzić do 39 mln zgonów do 2050 roku 

DODAJ JAKO ŹRÓDŁO W GOOGLE
Dodaj Alert Medyczny do swoich preferowanych źródeł i łatwiej znajduj nasze najnowsze publikacje w Google.
Aktualizacja 18-11-2026 00:30

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że rosnąca oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) zagraża przyszłości współczesnej medycyny. Pomimo intensyfikacji działań podejmowanych przez poszczególne państwa postęp w zakresie diagnostyki, profilaktyki i racjonalnego stosowania antybiotyków pozostaje niewystarczający. Według szacunków do 2050 roku AMR może bezpośrednio doprowadzić do około 39 mln zgonów.

Z tego artykułu dowiesz się…

  • Dlaczego WHO uznaje oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) za zagrożenie dla przyszłości współczesnej medycyny.
  • Ile osób umiera z powodu lekoopornych zakażeń i jakie są prognozy do 2050 roku.
  • Jakie postępy poczyniły państwa w realizacji krajowych planów przeciwdziałania AMR.
  • Jak nowe narzędzia diagnostyczne WHO mogą wspierać walkę z antybiotykoopornością.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe globalnym zagrożeniem

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR, ang. antimicrobial resistance) występuje, gdy bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty przestają reagować na stosowane przeciwko nim leki. Proces ten przyspiesza nadmierne i niewłaściwe wykorzystywanie środków przeciwdrobnoustrojowych w medycynie, hodowli zwierząt oraz produkcji żywności.

– Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest szeroko rozpowszechniona i zagraża przyszłości współczesnej medycyny – powiedział Jean-Pierre Nyemazi, tymczasowy szef działu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w WHO.

Tylko w 2021 roku oporność bakterii na antybiotyki była bezpośrednią przyczyną ponad miliona zgonów. Łącznie wiązała się z około 4,7 mln zgonów na świecie. Rosnąca lekooporność zagraża również bezpieczeństwu zabiegów chirurgicznych, transplantacji narządów i leczenia onkologicznego.

Naukowcy ostrzegają przed antybiotykami „na wszelki wypadek”. To może napędzać lekooporność
ZOBACZ KONIECZNIE Naukowcy ostrzegają przed antybiotykami „na wszelki wypadek”. To może napędzać lekooporność

Krajowe plany walki z AMR nie wystarczą

Badanie WHO przeprowadzone w 2026 roku w 183 krajach wykazało znaczący postęp w opracowywaniu strategii przeciwdziałania AMR. Obecnie niemal 90% państw posiada krajowe plany działania, podczas gdy w 2017 roku odsetek ten wynosił około 40%. Jednak zaledwie 42 kraje zadeklarowały, że ich plany zostały sfinansowane, wdrożone i są monitorowane.

– Kraje robią postępy na każdym kroku, ale aby osiągnąć cele na rok 2030, konieczne jest przyspieszenie procesu – podkreśliła Pravasha Prakash, specjalistka techniczna ds. AMR w WHO.

Prawie wszystkie kraje nadużywają silnych antybiotyków – badanie objęło 186 państw
ZOBACZ KONIECZNIE Prawie wszystkie kraje nadużywają silnych antybiotyków – badanie objęło 186 państw

Niedostateczny dostęp do diagnostyki mikrobiologicznej

Jedną z najważniejszych barier pozostaje ograniczony dostęp do diagnostyki laboratoryjnej. Zaledwie 36% krajów dysponuje krajowym laboratorium referencyjnym zdolnym do badania oporności wszystkich bakterii i grzybów monitorowanych przez WHO. Globalny cel na 2030 rok wynosi 80%.

– Bez testów lekarze muszą leczyć, nie znając przyczyny zakażenia ani tego, który antybiotyk będzie skuteczny – powiedziała Sylvia Bertagnolo, szefowa działu nadzoru nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe w WHO.

Dane globalnego monitoringu wskazują, że w 2023 roku co szóste potwierdzone laboratoryjnie zakażenie bakteryjne zgłoszone WHO wykazywało oporność na antybiotyki stosowane w jego leczeniu.

WHO udostępnia nowe narzędzia diagnostyczne

W odpowiedzi na rosnące zagrożenie WHO ogłosiła udostępnienie dwóch narzędzi wspierających rozwój diagnostyki AMR. Pierwsze określa zakres badań, które powinny być dostępne na poszczególnych poziomach opieki zdrowotnej – od POZ po szpitale referencyjne.

Drugie obejmuje 73 procedury laboratoryjne, dotyczące m.in. pobierania próbek, identyfikacji patogenów oraz oceny ich wrażliwości na antybiotyki.

Oporność na antybiotyki u dzieci narasta na całym świecie. Zagrożone są leki ostatniej szansy
ZOBACZ KONIECZNIE Oporność na antybiotyki u dzieci narasta na całym świecie. Zagrożone są leki ostatniej szansy

Przeciwdziałanie AMR wymaga przyspieszenia

Ponieważ rozwój nowych antybiotyków nie nadąża za narastaniem lekooporności, WHO podkreśla znaczenie profilaktyki zakażeń, szczepień, poprawy warunków sanitarnych, dostępu do czystej wody oraz racjonalnej antybiotykoterapii.

Osiągnięcie globalnych celów do 2030 roku będzie wymagało zwiększenia finansowania krajowych strategii, rozbudowy infrastruktury laboratoryjnej oraz skuteczniejszej współpracy między sektorem ochrony zdrowia, weterynarią i rolnictwem.

Główne wnioski

  1. W 2021 roku oporność bakterii na antybiotyki była bezpośrednią przyczyną ponad miliona zgonów, a do 2050 roku może doprowadzić do około 39 mln zgonów.
  2. Niemal 90% spośród 183 badanych państw posiada krajowe plany przeciwdziałania AMR, jednak tylko 42 kraje zapewniły ich finansowanie, wdrożenie i monitorowanie.
  3. W 2023 roku co szóste potwierdzone laboratoryjnie zakażenie bakteryjne zgłoszone WHO wykazywało oporność na antybiotyki, a jedynie 36% krajów dysponowało odpowiednio wyposażonymi laboratoriami referencyjnymi.
  4. WHO udostępnia dwa nowe narzędzia wspierające diagnostykę AMR, w tym zbiór 73 procedur laboratoryjnych, oraz apeluje o intensyfikację profilaktyki zakażeń i racjonalne stosowanie antybiotyków.

Źródło:

  • https://www.who.int/mongolia/news/detail-global/16-11-2026-more-countries-have-antimicrobial-resistance-plans-but-patients-still-lack-testing-and-treatment
  • https://medicalxpress.com/news/2026-11-alarm-antimicrobial-resistance-threat.html
Katarzyna Fodrowska
Katarzyna Fodrowska
Redaktorka i Content Manager z 10-letnim doświadczeniem w marketingu internetowym, specjalizująca się w tworzeniu treści dla sektora medycznego, farmaceutycznego i biotech. Od lat śledzi najnowsze badania, przełomowe terapie, rozwiązania AI w diagnostyce oraz cyfryzację opieki zdrowotnej. Prywatnie pasjonatka nauk przyrodniczych, literatury, podróży i długich spacerów.
Newsletter medyczny

Najważniejsze dziś

Najczęściej czytane

Kluczowe tematy

Najważniejsze wiadomości medyczne w Twojej skrzynce.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Więcej wiadomości