17 listopada 2026 r. w Sejmie przeprowadzono drugie czytanie projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej, określanej jako SZNUR. Podczas debaty zgłoszono poprawki dotyczące m.in. kar dla producentów za niedostępność leków oraz preferencji dla produktów wytwarzanych w Polsce. Ministerstwo Zdrowia przekonuje, że proponowane przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo lekowe i usprawnić dostęp pacjentów do leczenia. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak przebiegało drugie czytanie projektu SZNUR w Sejmie 17 listopada 2026 r.
- Jakie poprawki dotyczące kar dla producentów leków zgłosiła Koalicja Obywatelska.
- Na czym polega propozycja bezpłatnych leków produkowanych w Polsce.
- Jakie zmiany w refundacji i programach lekowych zaplanowano od 2027 roku.
Drugie czytanie SZNUR. Spór o finansowanie terapii w programach lekowych
Podczas posiedzenia Sejmu 17 listopada wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk przedstawiła założenia projektu, który obejmuje ponad 170 zmian w systemie refundacji. Jednym z tematów dyskusji były nowe zasady finansowania terapii równoważnych stosowanych w programach lekowych.
Część posłów wyraziła obawy, że proponowane rozwiązania mogą premiować placówki wybierające tańsze leki. Przedstawicielka Ministerstwa Zdrowia wyjaśniała, że chodzi o terapie stosowane w tych samych wskazaniach i grupach pacjentów, których skuteczność jest porównywalna. Dotyczy to również innowacyjnych leków biologicznych, m.in. przeciwciał monoklonalnych.
Wykaz terapii równoważnych ma przygotowywać Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Mechanizm ma umożliwić przesunięcie części środków na finansowanie świadczeń szpitalnych, obsługę programów lekowych i kwalifikowanie kolejnych pacjentów do leczenia.
Poprawki KO: łagodniejsze kary za braki leków
Koalicja Obywatelska zgłosiła kilkanaście poprawek do projektu ustawy refundacyjnej. Jedna z najważniejszych dotyczy złagodzenia kar finansowych dla producentów za niezapewnienie dostaw refundowanych leków. Proponowane przepisy przewidują możliwość odstąpienia od sankcji m.in. w przypadku działania siły wyższej lub zabezpieczenia potrzeb pacjentów odpowiednikami niedostępnego produktu. Kary miałyby być nakładane wyłącznie w okresie, gdy dany lek znajduje się na tzw. liście antywywozowej.
Leki produkowane w Polsce. Propozycja 100% zniżki
Jednym z założeń SZNUR jest zwiększenie preferencji dla produktów leczniczych wytwarzanych w kraju. Projekt przewiduje rozwiązania pozwalające pacjentom płacić za takie leki nawet o 30% mniej.
Podczas drugiego czytania posłowie partii Razem zaproponowali dalej idącą zmianę – całkowite zwolnienie pacjentów z odpłatności za refundowane leki wyprodukowane w całości w Polsce.
Jakie inne zmiany przewiduje SZNUR?
Projekt nowelizacji obejmuje także rozwiązania dotyczące funkcjonowania rynku farmaceutycznego, procedur refundacyjnych i organizacji leczenia:
- Krajowa Lista Leków Krytycznych – ustawowe umocowanie wykazu substancji czynnych istotnych dla bezpieczeństwa lekowego Polski.
- Szybsze procedury refundacyjne – uproszczenie postępowań i możliwość ich inicjowania przez ministra zdrowia w przypadku niezaspokojonych potrzeb zdrowotnych.
- Leki sieroce – wprowadzenie definicji oraz wielokryterialnej oceny technologii stosowanych w chorobach rzadkich.
- Import docelowy – cyfryzacja procedur przez System Obsługi Importu Docelowego i możliwość składania wniosków refundacyjnych przez Internetowe Konto Pacjenta.
- Programy lekowe – wcześniejsze przygotowanie realizacji świadczeń, aby leczenie mogło rozpocząć się już w dniu wejścia w życie decyzji refundacyjnej.
- Organizacje pacjentów – rozszerzenie możliwości uczestniczenia w negocjacjach cenowych i pracach Zespołów Koordynacyjnych.
- Przemysł farmaceutyczny – ograniczenie obowiązków administracyjnych, preferencje dla krajowej produkcji i zachęty do transferu technologii.
Nowelizacja przewiduje ponadto modyfikację zasad obniżania cen leków po wygaśnięciu wyłączności rynkowej oraz mechanizmów reagowania na niedobory produktów leczniczych.
SZNUR ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Projekt, wcześniej oznaczony numerem UD187, był przygotowywany w Ministerstwie Zdrowia od 2024 r. Początkowo jego głównym zadaniem było usunięcie problemów ujawnionych po dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej z 2023 r. Ostatecznie zakres proponowanych zmian znacznie rozszerzono.
Rada Ministrów przyjęła projekt 27 października 2026 r. Po drugim czytaniu w Sejmie dalszych rozstrzygnięć wymagają zgłoszone poprawki – projekt skierowano do Sejmowej Komisji Zdrowia.
Planowany termin wejścia w życie nowych przepisów to 1 stycznia 2027 r.
Główne wnioski
- 17 listopada 2026 r. Sejm przeprowadził drugie czytanie SZNUR – projektu obejmującego ponad 170 zmian w systemie refundacji leków.
- Koalicja Obywatelska zgłosiła kilkanaście poprawek, m.in. przewidujących złagodzenie kar finansowych dla producentów za niezapewnienie dostaw refundowanych leków.
- Partia Razem zaproponowała 100% zniżki na refundowane leki wyprodukowane w całości w Polsce, zamiast preferencji wynoszącej do 30%.
- SZNUR skierowano ponownie do sejmowej Komisji Zdrowia, a planowany termin wejścia w życie nowelizacji to 1 stycznia 2027 r.
Źródło:
- Sejm

