Strona głównaFinansowanie ochrony zdrowiaSzpitale z coraz większymi długami. ZMP wzywa rząd, MZ i NFZ do natychmiastowych działań 

Szpitale z coraz większymi długami. ZMP wzywa rząd, MZ i NFZ do natychmiastowych działań 

Aktualizacja 06-08-2026 14:18

Wobec pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali Związek Miast Polskich zaapelował do Rady Ministrów, Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia o podjęcie pilnych działań reformujących system ochrony zdrowia. Samorządowcy ostrzegają, że bez zmian pogłębiający się kryzys może przełożyć się na dalsze ograniczenie dostępności świadczeń, zwłaszcza w szpitalach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Stanowisko przyjęto po posiedzeniu Zarządu ZMP.

Z tego artykułu dowiesz się…

  • Jakie problemy finansowe ZMP wskazuje w funkcjonowaniu szpitali samorządowych.
  • Dlaczego zadłużenie szpitali systematycznie rośnie.
  • Jakie zmiany w finansowaniu świadczeń postuluje Związek Miast Polskich.
  • Jakie rozwiązania ZMP proponuje w obszarze wynagrodzeń i organizacji pracy lekarzy.

ZMP: wieloletnie problemy doprowadziły do obecnego kryzysu

W przyjętym stanowisku Związek Miast Polskich wskazuje, że obecna sytuacja nie jest skutkiem pojedynczych decyzji, lecz konsekwencją wieloletnich problemów finansowych, organizacyjnych i kadrowych, które nie zostały rozwiązane.

Zdaniem ZMP, mimo wzrostu publicznych wydatków na ochronę zdrowia nie poprawiła się dostępność świadczeń dla pacjentów. Organizacja zwraca również uwagę na wyniki Indeksu Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia, według którego Polska należy do sześciu najsłabiej funkcjonujących i najmniej przygotowanych na przyszłe wyzwania systemów ochrony zdrowia w Unii Europejskiej.

1,26 mld zł straty i 91% szpitali powiatowych na minusie. Raport ZPP pokazuje skalę problemu
ZOBACZ KONIECZNIE 1,26 mld zł straty i 91% szpitali powiatowych na minusie. Raport ZPP pokazuje skalę problemu

Samorządy wskazują na problemy z finansowaniem szpitali

Związek Miast Polskich podkreśla, że szczególnie trudna jest sytuacja szpitali samorządowych. Wśród najważniejszych problemów wymienia opóźnienia w płatnościach za świadczenia nielimitowane, zbyt niskie wyceny świadczeń oraz ograniczone finansowanie nadwykonań.

Dodatkowo samorządowcy zwracają uwagę na obowiązujące przepisy, zgodnie z którymi rozliczenie świadczeń wykonanych ponad limit ma następować dopiero po zakończeniu roku rozliczeniowego, zamiast – jak wcześniej – w cyklu kwartalnym.

Według ZMP negatywne skutki dla finansów placówek może mieć również planowana likwidacja współczynników 1,07 i 1,06 dla szpitali I i II poziomu systemu podstawowego zabezpieczenia.

Zadłużenie szpitali systematycznie rośnie

W stanowisku przedstawiono także dane dotyczące zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Jak wskazuje ZMP, od 2017 roku zobowiązania ogółem szpitalnych SPZOZ wzrosły z 11,75 mld zł do 30,20 mld zł. Oznacza to wzrost o 257%. Jeszcze szybciej zwiększyły się zobowiązania wymagalne – z 1,46 mld zł do 5,07 mld zł, czyli o 347%.

Zdaniem samorządowców w wielu przypadkach zobowiązania placówek przewyższają wartość ich majątku, co stwarza realne ryzyko utraty płynności finansowej.

Ponad 1 mld zł na konsolidację szpitali. Nabór wniosków ruszy 1 lipca 2026 roku
ZOBACZ KONIECZNIE Ponad 1 mld zł na konsolidację szpitali. Nabór wniosków ruszy 1 lipca 2026 roku

ZMP apeluje o zmianę zasad finansowania i pokrycie kosztów podwyżek

Związek Miast Polskich postuluje przede wszystkim zapewnienie uczciwego rozliczania wykonanych świadczeń oraz ich adekwatnej wyceny. Według organizacji same programy naprawcze przygotowywane przez szpitale nie przyniosą oczekiwanych efektów bez dodatkowych instrumentów wspierających stabilizację finansową i spłatę zobowiązań.

W stanowisku odniesiono się również do ustawowych podwyżek wynagrodzeń personelu medycznego. ZMP podkreśla, że wynagrodzenia powinny odpowiadać odpowiedzialności i zakresowi wykonywanej pracy, jednak każda ustawowa podwyżka powinna być w pełni finansowana przez NFZ.

Według wyliczeń przedstawionych przez organizację utrzymanie obecnego mechanizmu wzrostu wynagrodzeń oznacza w 2026 roku dodatkowe koszty sięgające około 12 mld zł. To kwota wyższa od prognozowanego wzrostu wpływów ze składki zdrowotnej.

Powiaty ostrzegają przed kryzysem szpitali. Pięć postulatów do ministerstwa zdrowia i NFZ
ZOBACZ KONIECZNIE Powiaty ostrzegają przed kryzysem szpitali. Pięć postulatów do ministerstwa zdrowia i NFZ

Samorządy chcą także zmian dotyczących pracy lekarzy

Związek Miast Polskich wskazuje również na potrzebę uporządkowania przepisów dotyczących czasu pracy lekarzy, maksymalnego poziomu ich wynagrodzeń oraz limitów miejsc rezydenckich, zwłaszcza w specjalnościach, w których od lat brakuje kadry medycznej.

Główne wnioski

  1. Związek Miast Polskich zaapelował do rządu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ o pilne reformy systemu ochrony zdrowia.
  2. Zobowiązania szpitalnych SPZOZ wzrosły z 11,75 mld zł w 2017 roku do 30,20 mld zł, a zobowiązania wymagalne osiągnęły 5,07 mld zł.
  3. ZMP wskazuje na problemy z wyceną świadczeń, finansowaniem nadwykonań oraz opóźnionym rozliczaniem świadczeń ponad limit.
  4. Organizacja postuluje pełne finansowanie ustawowych podwyżek wynagrodzeń przez NFZ oraz zmiany dotyczące czasu pracy lekarzy i limitów miejsc rezydenckich.

Źródło:

  • https://www.miasta.pl/aktualnosci/zmp-o-trudnej-sytuacji-w-sluzbie-zdrowia
Agnieszka Fodrowska
Agnieszka Fodrowska
Redaktorka i specjalistka marketingu internetowego z wieloletnim doświadczeniem w tworzeniu treści dla sektora ochrony zdrowia. Specjalizuje się w tematach związanych z innowacjami i cyfryzacją medycyny oraz farmacji - od AI po robotykę chirurgiczną. Prywatnie miłośniczka podróży, dobrej muzyki i psów.
Newsletter medyczny

Najważniejsze dziś

Najczęściej czytane

Kluczowe tematy

Najważniejsze wiadomości medyczne w Twojej skrzynce.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Więcej wiadomości