Bezpieczeństwo farmakoterapii staje się jednym z najważniejszych elementów oceny jakości opieki zdrowotnej. Nowe standardy akredytacyjne dla szpitali wzmacniają znaczenie systemowego zarządzania ryzykiem związanym z leczeniem, a jednocześnie rośnie rola narzędzi cyfrowych wspierających personel medyczny. Eksperci wskazują, że wobec starzenia się społeczeństwa i narastającej wielolekowości skuteczne leczenie wymaga nie tylko dostępu do nowoczesnych terapii, ale także rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo ich stosowania.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie znaczenie bezpieczeństwa farmakoterapii wprowadzają nowe standardy akredytacyjne dla szpitali.
- Dlaczego cyfrowe narzędzia coraz częściej wspierają analizę leczenia i ograniczanie błędów lekowych.
- Jakie wyzwania dla bezpieczeństwa leczenia wynikają ze starzenia się społeczeństwa i wielolekowości.
- Jaką rolę w poprawie jakości opieki odgrywa współpraca lekarzy, pielęgniarek i farmaceutów.
Cyfryzacja ochrony zdrowia coraz mocniej wspiera bezpieczeństwo leczenia
Z opublikowanego pod koniec czerwca raportu 2026 Digital Decade eHealth Indicator Study wynika, że średni poziom dojrzałości systemów e-zdrowia w Unii Europejskiej osiągnął już 87%. W ciągu ostatniego roku swoje wyniki poprawiło 18 państw członkowskich, a 85% krajów UE zapewnia obywatelom scentralizowany dostęp do elektronicznej dokumentacji medycznej.
Komisja Europejska wskazuje jednocześnie na rozwój interoperacyjności systemów oraz Europejskiej Przestrzeni Danych dotyczącej Zdrowia (EHDS) jako jeden z filarów poprawy jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów. Choć Polska znajduje się w gronie państw wysoko ocenianych pod względem cyfryzacji, eksperci zwracają uwagę, że bezpieczeństwo farmakoterapii nadal wymaga dalszego rozwoju.
Innowacje w szpitalach coraz częściej dotyczą bezpieczeństwa farmakoterapii
Rosnące znaczenie technologii wspierających leczenie dostrzega również Instytut Matki i Dziecka. Od pięciu lat organizuje międzynarodowy konkurs MCSC Hospital Leadership Innovations, promujący rozwiązania rozwijające nowoczesne zarządzanie placówkami medycznymi.
Jak wskazuje Ewelina Tomaszczyk, Innovation Manager w Centrum Innowacji i Sztucznej Inteligencji IMiD, w ostatnich edycjach coraz częściej nagradzane są rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo procesów medycznych, w tym bezpieczeństwo lekowe.
– Pracując z innowacjami w szpitalu, od lat obserwujemy, że jednymi z najbardziej potrzebnych rozwiązań są technologie wspierające codzienną pracę personelu medycznego. Narzędzia zwiększające bezpieczeństwo farmakoterapii odpowiadają na realne potrzeby środowiska: usprawniają dostęp do kluczowych informacji, wspierają podejmowanie decyzji i przekładają się zarówno na większe bezpieczeństwo pacjentów, jak i wyższą jakość opieki – wyjaśnia Ewelina Tomaszczyk.
Doświadczenia z pilotażu prowadzonego wspólnie z IMiD pokazują, że rozwiązania analizujące farmakoterapię mogą wspierać personel medyczny zarówno w zwiększaniu bezpieczeństwa leczenia, jak i w organizacji codziennej pracy.
Nowe standardy akredytacyjne zwiększają znaczenie bezpieczeństwa lekowego
Eksperci zwracają uwagę, że bezpieczeństwo farmakoterapii przestaje być pojedynczym elementem procesu leczenia i staje się jednym z kluczowych obszarów zarządzania jakością w szpitalach.
Już w 2024 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informowała, że blisko połowa możliwych do uniknięcia szkód w ochronie zdrowia wiąże się z farmakoterapią. Znaczenie tego problemu rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa oraz zwiększającą się liczbą pacjentów przyjmujących jednocześnie wiele leków.
Prof. Agnieszka Neumann-Podczaska z Polskiego Towarzystwa Opieki Farmaceutycznej podkreśla, że nowe standardy akredytacyjne wymagają od szpitali bardziej kompleksowego podejścia do zarządzania bezpieczeństwem leczenia.
– Nowe standardy akredytacyjne wyraźnie zmieniają podejście do bezpieczeństwa farmakoterapii; przestaje ono być jednym z wielu elementów procesu leczenia, a staje się jednym z kluczowych wskaźników jakości opieki. Oznacza to dla szpitali konieczność systemowego zarządzania ryzykiem, wzmacniania współpracy lekarzy, pielęgniarek i farmaceutów oraz wykorzystywania narzędzi cyfrowych wspierających analizę farmakoterapii i monitorowanie zdarzeń niepożądanych – wyjaśnia ekspertka.
Nowe wymagania oznaczają również większą rolę farmaceutów szpitalnych, przeglądów lekowych oraz współpracy interdyscyplinarnej przy prowadzeniu terapii.
Narzędzia cyfrowe mają wspierać decyzje personelu medycznego
Specjaliści wskazują, że poprawa bezpieczeństwa farmakoterapii wymaga połączenia odpowiednich procedur, kompetencji personelu oraz rozwiązań informatycznych analizujących dane o leczeniu.
– Rozwiązania wspierające analizę i bezpieczeństwo stosowania farmakoterapii pozwalają szybciej identyfikować potencjalne interakcje między lekami, wspierają proces przeglądów lekowych i ułatwiają podejmowanie decyzji przez personel medyczny. Ich znaczenie będzie tylko rosło wraz z dojrzewaniem wymagań jakościowych w opiece zdrowotnej, tak samo jak będzie rosło zapotrzebowanie w zakresie wsparcia w udzielaniu świadczeń medycznych w warunkach ograniczonych zasobów, czasu i rosnącej liczby pacjentów z wielochorobowością – mówi Sławomir Kmak, Head of Operations w polskim oddziale Medbase.
Coraz większy rynek leków zwiększa znaczenie bezpiecznej farmakoterapii
Skala farmakoterapii w Polsce systematycznie rośnie. W październiku 2025 r. wartość sprzedaży na rynku aptecznym osiągnęła 5,232 mld zł, co oznacza wzrost o 16,4% w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.
Jednocześnie około 68% leków dostępnych na polskim rynku pochodzi z importu, natomiast krajowi producenci odpowiadają za około 32% rynku. Dane te pokazują zarówno skalę stosowania farmakoterapii, jak i znaczenie właściwego monitorowania bezpieczeństwa leczenia.
Jak przypomina Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, bezpieczeństwo lekowe obejmuje nie tylko zapewnienie dostępności produktów leczniczych. Równie istotne są racjonalne stosowanie leków, monitorowanie terapii oraz wczesne wykrywanie problemów mogących prowadzić do działań niepożądanych, wydłużenia hospitalizacji czy wzrostu kosztów leczenia.
Cyfryzacja ma wspierać bezpieczniejsze leczenie
Eksperci oceniają, że dalszy rozwój cyfrowych narzędzi analizujących farmakoterapię może odegrać istotną rolę w ograniczaniu błędów lekowych i poprawie jakości opieki nad pacjentami. Nowe standardy akredytacyjne tworzą ramy do szerszego wykorzystania takich rozwiązań, a jednocześnie wzmacniają znaczenie współpracy lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek przy prowadzeniu terapii.
Wraz z rosnącą liczbą pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz coraz bardziej złożonymi terapiami bezpieczeństwo farmakoterapii staje się jednym z kluczowych elementów organizacji nowoczesnej opieki zdrowotnej.
Główne wnioski
- Nowe standardy akredytacyjne zwiększają znaczenie bezpieczeństwa farmakoterapii jako jednego z filarów jakości opieki nad pacjentem.
- Raport 2026 Digital Decade eHealth Indicator Study wskazuje, że średni poziom dojrzałości e-zdrowia w UE wynosi 87%, a 85% państw zapewnia scentralizowany dostęp do elektronicznej dokumentacji medycznej.
- Cyfrowe narzędzia wspierające analizę farmakoterapii pomagają identyfikować interakcje lekowe, wspierają przeglądy lekowe i ułatwiają podejmowanie decyzji przez personel medyczny.
- Rosnąca liczba pacjentów z wielochorobowością i wielolekowością zwiększa znaczenie systemowego zarządzania bezpieczeństwem leczenia oraz współpracy lekarzy, pielęgniarek i farmaceutów.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
