Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych sprzeciwia się zmianom wprowadzonym przez Zarządzenie nr 34/2026/DSOZ Prezesa NFZ. Nowe zasady dotyczą finansowania diagnostyki, w tym badań TK, NMR i endoskopii. Zdaniem przedstawicieli szpitali skutki odczują bezpośrednio pacjenci, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Organizacja wskazuje na ryzyko wydłużenia kolejek i opóźnień w leczeniu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa mechanizm degresywnego finansowania nadwykonań w diagnostyce.
- Jakie stawki obowiązują dla TK, NMR i badań endoskopowych od 1 kwietnia 2026 r.
- Jak zmiany wpływają na rozliczenia świadczeń i płynność finansową placówek.
- Jakie ryzyka dla dostępności diagnostyki wskazują szpitale powiatowe.
Sprzeciw wobec zarządzenia NFZ
Stanowisko Związku, przedstawione 1 kwietnia 2026 r., dotyczy zmian w sposobie rozliczania świadczeń diagnostycznych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Chodzi o badania obrazowe – tomografię komputerową (TK), rezonans magnetyczny (NMR) oraz procedury endoskopowe.
Związek ocenia, że nie jest to korekta techniczna, ale decyzja o realnych konsekwencjach dla systemu. W jego ocenie nowe regulacje ograniczają poziom finansowania świadczeń, co oznacza przeniesienie części kosztów na szpitale powiatowe.
Na czym polega zmiana – mechanizm degresywny
Kluczową zmianą wprowadzoną zarządzeniem jest mechanizm degresywnego finansowania tzw. nadwykonań, czyli świadczeń wykonanych ponad wartość kontraktu.
Zgodnie z nowymi zasadami:
- badania endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia) będą rozliczane na poziomie 60% stawki,
- diagnostyka obrazowa (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) – na poziomie 50% stawki.
Ważne jest także to, że rozliczenie tych świadczeń nastąpi dopiero po zakończeniu roku rozliczeniowego.
Pełne finansowanie – 100% stawki – dotyczy wyłącznie świadczeń wykonanych w ramach wartości umowy z NFZ. Dopiero po jej przekroczeniu uruchamiany jest mechanizm obniżonych stawek.
Zmiany obejmują świadczenia wykonane od 1 kwietnia 2026 r. Badania zrealizowane w pierwszym kwartale roku będą rozliczone jeszcze według wcześniejszych zasad.
Co oznaczają zmiany dla pacjentów?
Według przedstawicieli szpitali powiatowych pacjenci mogą odczuć skutki zmian bardzo szybko. Wskazywane są trzy główne obszary ryzyka:
- wydłużenie czasu oczekiwania na diagnostykę,
- opóźnienia w postawieniu rozpoznania,
- późniejsze rozpoczęcie leczenia.
Szczególnie wrażliwą grupą są pacjenci z mniejszych miejscowości, gdzie szpital powiatowy często pozostaje jedynym miejscem dostępu do diagnostyki specjalistycznej. Skutki zmian mogą dotknąć pacjentów wymagających szybkiej diagnostyki – w tym osoby z podejrzeniem chorób nowotworowych oraz pacjentów przewlekle chorych.
Wspólny głos środowiska i organizacji pacjentów
W stanowisku zaznaczono, że podobne obawy zgłaszają organizacje pacjenckie. Ich zdaniem obecne decyzje mogą pogłębiać problemy z dostępnością świadczeń specjalistycznych.
Związek ocenia, że skutki nowych zasad będą odczuwalne przede wszystkim na poziomie lokalnym – tam, gdzie alternatywa dla szpitala powiatowego jest ograniczona.
Postulaty wobec NFZ
Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych formułuje konkretne oczekiwania wobec Narodowego Funduszu Zdrowia:
- wycofanie rozwiązań wprowadzonych Zarządzeniem nr 34/2026/DSOZ,
- zapewnienie pełnego finansowania świadczeń faktycznie wykonanych,
- rozpoczęcie dialogu z udziałem świadczeniodawców i organizacji pacjenckich.
Związek zwraca uwagę, że dalsze decyzje w tym obszarze będą miały bezpośredni wpływ na realny dostęp do leczenia w Polsce powiatowej.
Główne wnioski
- Od 1 kwietnia 2026 r. nadwykonania w diagnostyce są finansowane na poziomie 50% (TK, NMR) i 60% (endoskopia).
- Pełne finansowanie 100% dotyczy wyłącznie świadczeń w ramach wartości umowy z NFZ.
- Rozliczenie nadwykonań nastąpi dopiero po zakończeniu roku rozliczeniowego.
- Szpitale powiatowe wskazują na ryzyko wydłużenia kolejek i ograniczenia liczby badań ponad limit.
Źródło:
- https://ozpsp.pl/stanowisko-ogolnopolskiego-zwiazku-pracodawcow-szpitali-powiatowych-z-dnia-1-kwietnia-2026-r-ws-sprzeciwu-wobec-decyzji-nfz.html
