Ministerstwo Zdrowia przedstawiło 7 września zasady realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027. Szczepienia pozostaną bezpłatne dla osób uprawnionych do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a do ich wykonania nie będzie potrzebne e-skierowanie. Resort zapewni szczepionki Spikevax XFG, natomiast NFZ sfinansuje kwalifikację i podanie preparatu. Pierwsze zamówienia na szczepionki dla dorosłych punkty szczepień będą mogły składać do Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych od 11 września, a na preparaty pediatryczne – od 29 września.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kto będzie mógł skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027.
- Jakie schematy szczepienia Spikevax XFG przewidziano dla dorosłych i dzieci.
- Gdzie będzie można się zaszczepić i jak będzie wyglądał zapis bez e-skierowania.
- Od kiedy punkty szczepień będą mogły zamawiać preparaty dla dorosłych i dzieci.
Bezpłatne szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027
Zasady nowego sezonu szczepień określa komunikat nr 39 Ministra Zdrowia z 7 września 2026 r. Dokument został przygotowany na podstawie m.in. rekomendacji Zespołu do spraw Szczepień Ochronnych z 3 września 2026 r., aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych na rok 2025, zaleceń WHO na 2026 r. oraz rekomendacji Grupy zadaniowej ds. sytuacji nadzwyczajnych (ETF) działającej przy Europejskiej Agencji Leków (EMA).
Szczepionki przeciw COVID-19 są kupowane przez Ministra Zdrowia. Narodowy Fundusz Zdrowia pokryje natomiast koszt kwalifikacji do szczepienia oraz jego wykonania. Z bezpłatnego szczepienia będą mogły korzystać osoby posiadające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Spikevax XFG dla dorosłych i dzieci. Jakie będą schematy szczepienia?
U osób w wieku 12 lat i starszych szczepienie będzie realizowane jednodawkową szczepionką Spikevax XFG 50 mikrogramów w ampułko-strzykawce. Jedna dawka ma objętość 0,5 ml.
Inne postępowanie przewidziano dla osób z ciężkim niedoborem odporności. Dodatkową dawkę Spikevax XFG można u nich podać w minimalnym odstępie dwóch miesięcy od poprzedniej dawki. Decyzję w tej sprawie każdorazowo podejmuje lekarz.
Dla młodszych dzieci przewidziano Spikevax XFG w dawce pediatrycznej 25 mikrogramów/0,25 ml. Schemat zależy od wieku oraz historii szczepień i zakażenia SARS-CoV-2:
- dzieci od 6. miesiąca życia do 4 lat bez historii szczepień – dwie dawki po 0,25 ml w odstępie co najmniej 28 dni;
- dzieci od 6. miesiąca życia do 4 lat z historią szczepień lub potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 – jedna dawka 0,25 ml;
- dzieci od 5 do 11 lat – jedna dawka 0,25 ml.
Także u dzieci z ciężkim niedoborem odporności możliwe będzie podanie dodatkowej dawki lub dawek właściwych dla wieku po upływie co najmniej dwóch miesięcy od ostatniego szczepienia. U dzieci od 6. miesiąca życia do 4 lat bez historii szczepień trzecią dawkę można podać co najmniej 28 dni po drugiej. O indywidualnym schemacie decyduje lekarz.
MZ wskazuje grupy, którym szczepienie jest szczególnie zalecane
Resort zdrowia zaleca szczepienia przede wszystkim osobom najbardziej narażonym na ciężki przebieg COVID-19. Do tej grupy zaliczono osoby powyżej 60. roku życia, ze szczególnym wskazaniem dla osób mających co najmniej 75 lat.
Wśród grup ryzyka wymieniono również dzieci, młodzież i dorosłych z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca, przewlekłe choroby układu oddechowego, przewlekła choroba nerek i wątroby, choroby układu sercowo-naczyniowego, otyłość olbrzymia z BMI wynoszącym co najmniej 40, zaburzenia neurorozwojowe oraz aktywna choroba nowotworowa. Zalecenie obejmuje także osoby z immunosupresją wynikającą z choroby lub prowadzonego leczenia.
Szczepienie jest szczególnie wskazane również pensjonariuszom placówek opieki długoterminowej i ich opiekunom, kobietom w ciąży oraz pracownikom ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z pacjentami lub osobami przebywającymi w placówkach opieki długoterminowej.
W przypadku kobiet w ciąży wskazanie wiąże się także ze zmniejszeniem ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 u niemowląt.
Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać razem ze szczepionką przeciw grypie
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że jednoczesne podanie sezonowej szczepionki przeciw COVID-19 oraz szczepionki przeciw grypie jest zalecane i bezpieczne.
Nie trzeba również zachowywać szczególnego odstępu pomiędzy szczepieniem przeciw COVID-19 a innymi szczepieniami. Preparat można podać w dowolnym czasie przed inną szczepionką lub po niej. Dotyczy to szczepionek żywych, inaktywowanych, a także szczepień zalecanych kobietom w ciąży.
Bez e-skierowania. Zapisy bezpośrednio w POZ i aptekach
W sezonie 2026/2027 e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 nie będzie wymagane. Pacjent będzie zapisywał się bezpośrednio w wybranym punkcie na udostępnione przez niego terminy.
Szczepienia będą mogły wykonywać przychodnie POZ – zarówno u dorosłych, jak i dzieci – oraz punkty szczepień działające w aptekach ogólnodostępnych, które mają umowę z NFZ na realizację tej usługi.
Na razie zapisy mają odbywać się bezpośrednio w punktach szczepień. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało osobny komunikat dotyczący uruchomienia Centralnej e-Rejestracji oraz możliwości zapisania się na szczepienie przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP.
Nie będzie obowiązywał kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem przeciw COVID-19. Obowiązkowe pozostanie natomiast odnotowanie kwalifikacji i podania preparatu w e-Karcie Szczepień.
Możliwe będzie także szczepienie preparatem kupionym przez pacjenta
Jeżeli szczepionka przeciw COVID-19 będzie dostępna w sprzedaży aptecznej, pacjent będzie mógł kupić ją samodzielnie i zaszczepić się takim preparatem. Ministerstwo Zdrowia określiło również zasady rozliczania usługi w takiej sytuacji.
Przy szczepieniu wykonanym w aptece ogólnodostępnej NFZ rozliczy usługę na takich samych zasadach jak przy wykorzystaniu szczepionki kupionej przez Ministra Zdrowia. Osoba posiadająca prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych nie poniesie kosztu samej usługi szczepienia. W POZ świadczenie będzie rozliczane w ramach stawki kapitacyjnej w przychodni, w której pacjent złożył deklarację.
Inne zasady dotyczą osób, które nie mają prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Nie otrzymają one bezpłatnie szczepionki zapewnianej przez Ministra Zdrowia, a NFZ nie pokryje kosztu kwalifikacji ani wykonania szczepienia. Jeżeli preparat będzie dostępny w aptece, będą mogły kupić go samodzielnie i skorzystać z odpłatnego szczepienia w punkcie oferującym taką usługę.
Zamówienia dla dorosłych od 11 września, dla dzieci od 29 września
Podmioty uprawnione do szczepień będą mogły składać do Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych zapotrzebowanie na szczepionki dla dorosłych od 11 września 2026 r., a dla dzieci – od 29 września.
Lista zamówień składanych w danym tygodniu będzie zamykana w każdy czwartek o godz. 12.00. Sam termin rozpoczęcia szczepień w poszczególnych punktach będzie zależał od daty odbioru preparatów z powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych.
Szczepionki dla osób od 12. roku życia będą dostarczane w jednodawkowych ampułko-strzykawkach pakowanych po 10 sztuk. Preparaty pediatryczne będą natomiast dostarczane pojedynczo.
Dystrybucja szczepionek przez RARS i stacje sanitarno-epidemiologiczne
W sezonie 2026/2027 szczepionki będą przechowywane w stanie zamrożonym przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych. Po rozmrożeniu dystrybucja w zimnym łańcuchu będzie prowadzona przez Centralną Bazę Rezerw Sanitarno-Epidemiologicznych w Porębach koło Zduńskiej Woli, następnie wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.
Punkty szczepień będą odbierały preparaty z PSSE własnym transportem, z zachowaniem zimnego łańcucha. Po rozmrożeniu szczepionka zachowuje ważność przez 30 dni, jednak ze względu na czas potrzebny na dystrybucję preparat odebrany z PSSE może mieć termin przydatności krótszy niż 14 dni. Transport i przechowywanie mają odbywać się w temperaturze od +2°C do +8°C.
Punkty szczepień muszą również we własnym zakresie zapewnić jednorazowy sprzęt i materiały opatrunkowe niezbędne do wykonania szczepień. Zużycie preparatów będzie weryfikowane na podstawie danych przekazywanych do elektronicznej Karty Szczepień, natomiast straty należy raportować poprzez PUE RARS.
Szpitale, ZOL, ZPO i hospicja nadal mogą zamawiać szczepionki
Uprawnienie do składania zapotrzebowania bezpośrednio do RARS zachowają także szpitale, zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL), zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO), hospicja, zakłady karne oraz jednostki MON.
Preparaty mogą być przez te jednostki wykorzystywane do szczepienia własnych pracowników, pacjentów przebywających na oddziałach oraz osób osadzonych. Wykonane szczepienia trzeba zarejestrować w elektronicznej Karcie Szczepień, a straty wykazać w PUE RARS. Ministerstwo zastrzegło jednocześnie, że szczepienia wykonane w tych jednostkach nie będą rozliczane z NFZ.
Główne wnioski
- Szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 będą bezpłatne dla osób posiadających prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a NFZ pokryje koszt kwalifikacji i podania szczepionki.
- Osoby od 12. roku życia będą szczepione preparatem Spikevax XFG 50 mikrogramów, natomiast dla dzieci przewidziano dawkę pediatryczną 25 mikrogramów/0,25 ml.
- Do szczepienia nie będzie potrzebne e-skierowanie. Zapisy będą prowadzone bezpośrednio przez POZ i apteczne punkty szczepień, a MZ osobno poinformuje o uruchomieniu Centralnej e-Rejestracji.
- Punkty szczepień będą mogły zamawiać preparaty w RARS dla dorosłych od 11 września, a dla dzieci od 29 września 2026 r.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-nr-39-ministra-zdrowia-w-sprawie-realizacji-szczepien-przeciw-covid-19-w-sezonie-20262028
