Choć pandemia COVID-19 weszła w nową fazę, pytanie o realną skuteczność dawek przypominających pozostaje kluczowe dla zdrowia publicznego – zwłaszcza w populacji osób starszych. Najnowsze badanie przeprowadzone w Anglii wśród ponad 3 milionów dorosłych potwierdza, że szczepienia przypominające znacząco zmniejszają ryzyko hospitalizacji i zgonu związanego z COVID-19. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Vaccine dostarczają solidnych danych epidemiologicznych, które wzmacniają podstawy polityki szczepień w grupach wysokiego ryzyka.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak bardzo dawki przypominające zmniejszają ryzyko hospitalizacji i zgonu z powodu COVID-19 w populacji osób powyżej 50. roku życia.
- Jak przeprowadzono jedno z największych badań obserwacyjnych w Anglii, obejmujące ponad 3 miliony dorosłych.
- Jak długo utrzymuje się ochrona po dawce przypominającej i kiedy jest ona najsilniejsza.
- Czy skuteczność szczepionek Moderna i Pfizer-BioNTech była porównywalna w analizowanym okresie.
Skala badania i metodologia
Badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Bristolu i Uniwersytetu Oksfordzkiego w ramach Centrum Badań Biomedycznych (BRC) Narodowego Instytutu Badań nad Zdrowiem i Opieką (NIHR). Analizie poddano skuteczność dawek przypominających szczepionek Moderna (BA.1 mRNA-1273) oraz Pfizer-BioNTech (BA.1 BNT162b2), podawanych jesienią 2022 r. osobom wcześniej zaszczepionym w wieku 50 lat i starszym.
Badanie, zatwierdzone przez NHS England, opierało się na powiązanych dokumentacjach lekarzy rodzinnych i szpitalnych dostępnych na platformie OpenSAFELY. Zespół porównał 3 464 877 dorosłych kwalifikujących się do szczepienia przypominającego z taką samą liczbą osób, które nie otrzymały dawki przypominającej. Uczestników dopasowano pod względem:
- wieku,
- daty ostatniej dawki szczepionki przeciwko COVID-19,
- rodzaju poprzedniego szczepienia,
- podatności klinicznej,
- regionu geograficznego.
Następnie osoby te obserwowano przez niemal rok, monitorując hospitalizacje i zgony.
Dane kliniczne: hospitalizacje i zgony
W trakcie rocznej obserwacji odnotowano:
- 14 436 hospitalizacji z powodu COVID-19,
- 1 152 zgony z powodu COVID-19,
- 32 184 zgony z innych przyczyn,
- 52 758 złamań.
Kluczowe wyniki są jednoznaczne. Osoby, które otrzymały dawkę przypominającą, miały wyraźnie niższe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. W ciągu 350 dni:
- ryzyko hospitalizacji wynosiło 3,78 na 1000 w grupie zaszczepionej przypominająco wobec 6,81 na 1000 w grupie bez dawki przypominającej,
- ryzyko zgonu z powodu COVID-19 wynosiło 0,29 na 1000 wobec 0,61 na 1000.
Oznacza to, że dawki przypominające zmniejszyły o około połowę ryzyko hospitalizacji i zgonu z powodu COVID-19.
Dynamika ochrony w czasie
Analiza wykazała, że ochrona zapewniana przez dawki przypominające była najsilniejsza w pierwszych 70 dniach po szczepieniu, a następnie stopniowo słabła. Mimo tego spadku skuteczności, korzyść kliniczna utrzymywała się w całym okresie obserwacji. Co istotne, skuteczność szczepionek Moderna i Pfizer-BioNTech była podobna pod względem redukcji ryzyka hospitalizacji i zgonu z powodu COVID-19. Odnotowano jednak nieznacznie wyższą śmiertelność z przyczyn innych niż COVID-19 w grupie otrzymującej mRNA-1273, co wymaga dalszej analizy.
Analiza zdarzeń niezwiązanych z COVID-19
Badacze ocenili również związek między szczepieniem przypominającym, a ryzykiem złamań – zdarzeń, które nie mają związku przyczynowego z immunizacją. W grupie zaszczepionej przypominająco zaobserwowano niewielką redukcję ryzyka złamań.
Sugeruje to, że w analizie mogły występować nie do końca uwzględnione czynniki zakłócające (np. ogólny stan zdrowia czy styl życia osób decydujących się na szczepienie). Jednocześnie znacznie mniejszy wpływ na ryzyko złamań w porównaniu z wyraźnym wpływem na hospitalizacje i zgony potwierdza wiarygodność głównych wniosków badania.
Wnioski autorów
Dr Paul Madley-Dowd, pracownik naukowy w dziedzinie statystyki medycznej i nauki o danych medycznych oraz autor korespondencyjny z Uniwersytetu w Bristolu, podkreślił:
Nasze odkrycia potwierdzają znaczenie szczepień przypominających przeciwko COVID-19 wśród osób powyżej 50. roku życia. Badanie dostarcza również dalszych dowodów na to, że szczepienia przypominające przeciwko COVID-19 zmniejszają ryzyko hospitalizacji i zgonu.
W kontekście starzejącej się populacji oraz utrzymującej się cyrkulacji wariantów SARS-CoV-2 dane te mają istotne znaczenie dla strategii zdrowia publicznego.
Główne wnioski
- Dawki przypominające zmniejszyły o około 50% ryzyko hospitalizacji i zgonu z powodu COVID-19 wśród osób w wieku 50 lat i starszych.
- W ciągu 350 dni ryzyko hospitalizacji wynosiło 3,78 na 1000 w grupie zaszczepionej przypominająco wobec 6,81 na 1000 w grupie bez dawki przypominającej.
- Ryzyko zgonu z powodu COVID-19 wynosiło 0,29 na 1000 w grupie z dawką przypominającą wobec 0,61 na 1000 bez niej, co potwierdza istotną redukcję śmiertelności.
- Badanie obejmujące 3 464 877 dorosłych, opublikowane w czasopiśmie „Vaccine”, wykazało podobną skuteczność preparatów Moderna (BA.1 mRNA-1273) i Pfizer-BioNTech (BA.1 BNT162b2), przy czym ochrona była najsilniejsza w pierwszych 70 dniach po szczepieniu.
Źródło:
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264410X26000848
- University of Bristol
