W projekcie ustawy budżetowej na 2026 rok, przyjętym w zeszłym tygodniu przez Radę Ministrów, uwzględniono środki na kontynuację modernizacji badawczego reaktora jądrowego MARIA. Wydatki budżetowe zaplanowano na poziomie 26,152 mln zł. Program ma umożliwić dalszą eksploatację obiektu po 2027 r., z perspektywą działania co najmniej do 2050 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ile wyniosą wydatki budżetowe na modernizację reaktora MARIA w 2026 roku.
- Jakie konkretne prace modernizacyjne zaplanowano w kluczowych obszarach technicznych.
- Kto odpowiada za realizację programu i jakie są jego cele długoterminowe.
- Jakie znaczenie ma wydane w lipcu zezwolenie PAA na wznowienie eksploatacji reaktora.
Celem – dalsze bezpieczne funkcjonowanie po 2027 roku
Modernizacja MARII realizowana jest od 2023 roku w ramach wieloletniego programu rządowego, przyjętego uchwałą nr 108 Rady Ministrów z 20 czerwca 2023 r. W 2026 r. inwestycje będą kontynuowane w pięciu głównych obszarach technicznych – układach zasilania, sterowania i zabezpieczeń, wentylacji, dozymetrii i chłodzenia. Całość nadzoruje minister odpowiedzialny za gospodarkę surowcami energetycznymi, a wykonawcą programu pozostaje Narodowe Centrum Badań Jądrowych.
Modernizacja: od rozdzielni po system alarmowy
W przyszłym roku zaplanowano m.in. modernizację rozdzielni obiegu wtórnego (RPI, RPII, RPIII) oraz podrozdzielni lokalnych. Zmienią się również tory globalnych przepływów i ciśnień reaktora oraz układy zabezpieczeń i alarmowania. Wymienione zostaną tory UAN cz. III, wykonane zostaną nowe szafy instalacyjne i okablowanie sterujące prętami. Dodatkowo przewidziano modernizację wentylacji w budynkach technologicznych i projektowanie nowych stacji dozymetrycznych. W planach są też inwestycje w układ chłodzenia basenu reaktora i rurociągi obiegu wtórnego.
Koszty całkowite i miernik realizacji
Całkowity koszt programu w latach 2023–2027 oszacowano na 91,744 mln zł. Zaplanowane działania mają zostać w pełni zrealizowane w 2026 roku – w dokumentach przewidziano wskaźnik wykonania zadań na poziomie 100%. Celem jest nie tylko modernizacja fizyczna, ale również zapewnienie pełnej zgodności operacyjnej i bezpieczeństwa obiektu w kolejnych dekadach.
Powrót do pracy po formalnym przestoju
Przypomnijmy: 31 lipca 2025 r. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wydał bezterminowe zezwolenie na eksploatację reaktora MARIA. Decyzja ta zakończyła przestój trwający od początku kwietnia 2025 r., poprzedzony szczegółowym postępowaniem administracyjnym. Oznacza to, że reaktor może obecnie funkcjonować bez formalnych ograniczeń, a planowana modernizacja w 2026 roku ma tę eksploatację dodatkowo zabezpieczyć.
Główne wnioski
- W projekcie budżetu na 2026 r. zaplanowano 26,152 mln zł na modernizację reaktora jądrowego MARIA w ramach wieloletniego programu rządowego.
- Prace modernizacyjne obejmą m.in. układy zasilania, sterowania, chłodzenia, wentylacji i dozymetrii – wszystkie kluczowe dla bezpiecznego działania obiektu.
- Program ma umożliwić bezpieczną eksploatację reaktora do 2050 r., a jego realizacją zajmuje się Narodowe Centrum Badań Jądrowych.
- Reaktor wznowił działanie po formalnym przestoju, który zakończył się 31 lipca 2025 r. decyzją Prezesa PAA o wydaniu bezterminowego zezwolenia.
Źródło:
- Projekt ustawy budżetowej 2026
