W latach 2025–2030 systemy ochrony zdrowia w Europie Środkowo-Wschodniej mogą wejść w fazę jednej z największych transformacji technologicznych w swojej historii. Sztuczna inteligencja, robotyka chirurgiczna, automatyzacja procesów szpitalnych oraz cyfryzacja danych medycznych przestają być futurystyczną wizją, a stają się koniecznością wynikającą z rosnących potrzeb zdrowotnych społeczeństw, niedoboru personelu i presji regulacyjnej. Najnowszy raport Synektik „Przyszłość automatyzacji ochrony zdrowia w Europie Środkowo-Wschodniej 2030” pokazuje jednak, że region nadal pozostaje kilka lat za najbardziej rozwiniętymi rynkami. Jednocześnie wskazuje, że nadchodzące lata mogą stać się okresem dynamicznego nadrabiania zaległości.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Europa Środkowo-Wschodnia pozostaje 5–10 lat za Europą Zachodnią pod względem wykorzystania robotyki chirurgicznej, AI i automatyzacji w ochronie zdrowia,
- Jakie obszary – od diagnostycznej sztucznej inteligencji po automatyzację aptek szpitalnych – mają największy potencjał wzrostu do 2030 roku,
- Dlaczego obecnie tylko około 6% zabiegów kwalifikujących się do chirurgii robotycznej w Polsce wykonywanych jest z użyciem robotów oraz jak wygląda to na tle Stanów Zjednoczonych,
- W jaki sposób regulacje unijne, środki z KPO i niedobór personelu medycznego mogą przyspieszyć cyfrową transformację szpitali w najbliższych latach.
Europa Środkowo-Wschodnia wciąż kilka lat za liderami
Zdaniem autorów raportu kraje Europy Środkowo-Wschodniej pozostają obecnie od pięciu do dziesięciu lat za Europą Zachodnią pod względem wdrażania technologii medycznych. Dotyczy to przede wszystkim:
- robotyki chirurgicznej,
- rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji,
- automatyzacji aptek szpitalnych,
- interoperacyjności danych medycznych,
- wykorzystania rozwiązań chmurowych.
Jednocześnie eksperci podkreślają, że luka technologiczna może zacząć się szybko zmniejszać. Przyspieszeniu sprzyjają środki z Krajowego Planu Odbudowy, nowe regulacje unijne oraz coraz bardziej dotkliwy niedobór kadr medycznych.
Roboty chirurgiczne w Polsce. Liczby robią wrażenie, ale pokazują skalę wyzwań
Jednym z najbardziej obrazowych przykładów opóźnienia technologicznego jest wykorzystanie robotów chirurgicznych. Według raportu w Polsce w 2025 roku wykonano około 21,3 tys. zabiegów z wykorzystaniem robotów chirurgicznych. Na pierwszy rzut oka może to wydawać się znaczącym osiągnięciem. Dane nabierają jednak zupełnie innego znaczenia po zestawieniu ich z całkowitą liczbą procedur, które potencjalnie mogłyby być realizowane z wykorzystaniem tej technologii. W Polsce przeprowadza się około 341,5 tys. takich zabiegów rocznie. Oznacza to, że:
- jedynie około 6% kwalifikujących się procedur wykonywanych jest z użyciem robotów medycznych,
- aż 94% potencjału pozostaje niewykorzystane.
Jeszcze bardziej widoczne jest to w chirurgii ogólnej – największym światowym rynku robotyki chirurgicznej. W tym obszarze:
- wykonywanych jest około 262 tys. procedur rocznie,
- jedynie około 4,8 tys. przeprowadzono z wykorzystaniem robotów,
- penetracja technologii wynosi zaledwie około 2%.
Prezes Synektik, Cezary Kozanecki, nie pozostawia złudzeń co do skali wyzwań:
W Polsce w 2025 r. przeprowadzono około 21,3 tys. zabiegów z wykorzystaniem robotów chirurgicznych. Brzmi to imponująco, dopóki nie zestawimy tej liczby z całkowitą ilością zabiegów, która wynosi około 341,5 tys. procedur. Oznacza to, że jedynie około 6% zabiegów, które mogłyby być wykonywane z użyciem robotów, jest dziś realizowanych w tej technologii. W samej chirurgii ogólnej ten wskaźnik spada do zaledwie 2%, przy blisko 262 tys. procedur rocznie wykonano ich robotycznie około 4,8 tys. Mamy naprawdę dużo pracy do nadrobienia, ale kierunek jest jasny.
Stany Zjednoczone pokazują, dokąd zmierza rynek
Polska i cały region Europy Środkowo-Wschodniej mogą traktować Stany Zjednoczone jako punkt odniesienia. Według danych przedstawionych w raporcie:
- udział robotyki w chirurgii ogólnej w USA wynosi około 15%,
- poziom ten jest wielokrotnie wyższy niż w Polsce,
- amerykański rynek wyznacza kierunek rozwoju dla pozostałych państw.
Jak podkreśla Cezary Kozanecki:
A to tylko wierzchołek trendów, które będą przebijać się w przyszłych latach. Naszym raportem chcemy pokazać, że robotyka medycyny to przyszłość, która musi się wydarzyć. A korzyści z tego trendu odczują wszyscy: pacjenci, lekarze, a także polska gospodarka. Dane wskazują, że region CEE ma dużo do nadrobienia, dla porównania Stany Zjednoczone notują poziom 15% udziału zabiegów robotycznych w chirurgii ogólnej. To ważny punkt odniesienia, który pokazuje, dokąd będzie zmierzał rynek. Nie można zapomnieć o trenach związanych z informatyzacją szpitali, rozwiązaniach chmurowych oraz popycie na technologie robotyczne w regionie krajów bałtyckich.
Intuitive Surgical pokazuje skalę globalnej transformacji
Raport przywołuje również dane światowego lidera rynku robotyki chirurgicznej – Intuitive Surgical. W 2025 roku spółka:
- osiągnęła przychody na poziomie 10 mld USD,
- wykonała ponad 3,2 mln procedur,
- odnotowała wzrost liczby zabiegów o 18% rok do roku,
- posiadała ponad 12 tys. systemów działających w ponad 70 krajach.
Szczególnie interesująca jest zmiana modelu biznesowego. Aż 84% przychodów Intuitive Surgical pochodziło z przychodów powtarzalnych związanych z:
- materiałami eksploatacyjnymi,
- serwisem,
- procedurami,
- rozwiązaniami programowymi.
To sygnał, że rynek medtech coraz bardziej przypomina sektor usług technologicznych.
Synektik również zmienia model działalności
Analogiczne zmiany zachodzą także w samym Synektik. Według raportu udział przychodów powtarzalnych wzrósł:
- z 31% w 2022 roku,
- do 51% w roku finansowym 2024.
Jednocześnie średnioroczna stopa wzrostu (CAGR) osiągnęła poziom 66% w ciągu ostatnich trzech lat. W praktyce oznacza to przechodzenie od sprzedaży pojedynczych urządzeń do budowania długofalowych relacji opartych na obsłudze technologii.
Pięć technologii, które będą napędzać ochronę zdrowia do 2030 roku
Autorzy raportu wskazują pięć segmentów o największym potencjale wzrostu.
1. Diagnostyczna sztuczna inteligencja
Rynek AI diagnostycznego ma wzrosnąć z 1,6 mld USD do 5,44 mld USD do 2030 roku. Prognozowane tempo wzrostu wynosi 22,46% rocznie. Rozwiązania AI mają wspierać lekarzy m.in. w:
- analizie obrazów medycznych,
- identyfikacji zmian patologicznych,
- wspomaganiu decyzji klinicznych.
2. Chmura dla ochrony zdrowia
Rynek healthcare cloud ma zwiększyć swoją wartość z 54,69 mld USD do 93,41 mld USD. Prognozowany CAGR wynosi 11,3%. Chmura ma odegrać kluczową rolę w przechowywaniu i analizie danych medycznych.
3. Interoperacyjność danych medycznych
Istotnym motorem zmian stanie się Europejska Przestrzeń Danych dotyczących Zdrowia (EHDS). Dzięki interoperacyjności możliwa będzie:
- wymiana danych między placówkami,
- łatwiejszy dostęp pacjentów do dokumentacji,
- rozwój transgranicznych usług zdrowotnych.
4. Robotyka chirurgiczna
Segment robotyki chirurgicznej ma rozwijać się w tempie 14,8% rocznie. Rosnąca liczba procedur może przełożyć się na:
- większą precyzję zabiegów,
- krótszy czas rekonwalescencji,
- poprawę ergonomii pracy chirurgów.
5. Automatyzacja aptek szpitalnych
To jeden z najbardziej niedocenianych obszarów. Penetracja systemów automatycznych w Europie Środkowo-Wschodniej pozostaje od dwóch do trzech razy niższa niż w Europie Zachodniej. W Polsce:
- wdrożono mniej niż 10 takich systemów,
- potencjał obejmuje około 350 placówek.
Ekspansja regionalna. Synektik stawia na Ukrainę i kraje bałtyckie
Raport pokazuje również rosnące znaczenie regionalnej ekspansji. Synektik rozszerza działalność poza Polskę, Czechy i Słowację. Spółka:
- uzyskała status wyłącznego dystrybutora systemów da Vinci na Ukrainie,
- planuje rozpoczęcie działalności operacyjnej w tym kraju w 2026 roku,
- rozwija obecność na rynkach bałtyckich.
Szczególnym wydarzeniem był pierwszy zabieg robotyczny przeprowadzony na Łotwie przez lekarza z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Rzeszowie w maju 2026 roku. Łącznie nowe rynki obejmują około 37 mln potencjalnych mieszkańców.
Regulacje unijne przyspieszą inwestycje
Eksperci wskazują, że ogromny wpływ na tempo transformacji będą miały regulacje. Wśród najważniejszych wymieniają:
EHDS
Europejska Przestrzeń Danych dotyczących Zdrowia zakłada obowiązek certyfikacji systemów EHR i zapewnienia interoperacyjności do 2029 roku.
EU AI Act
Nowe przepisy wprowadzają wymogi dotyczące zgodności narzędzi AI wykorzystywanych w diagnostyce z regulacjami dotyczącymi wyrobów medycznych.
Dyrektywa NIS2
Szpitale zostaną objęte wymogami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa jako infrastruktura krytyczna.
KPO może odegrać kluczową rolę
Nie bez znaczenia pozostają również środki finansowe. W Polsce na cyfryzację ochrony zdrowia w latach 2025–2027 przeznaczono około 4,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy. Środki te mają wspierać m.in.:
- modernizację infrastruktury IT,
- rozwój elektronicznej dokumentacji medycznej,
- wdrażanie narzędzi AI,
- poprawę cyberbezpieczeństwa,
- zwiększanie interoperacyjności systemów.
Automatyzacja nie jest już wyborem
Raport Synektik pokazuje, że Europa Środkowo-Wschodnia stoi dziś przed strategiczną decyzją. Dalsze odkładanie inwestycji technologicznych może pogłębiać istniejące nierówności względem najbardziej rozwiniętych systemów ochrony zdrowia. Z drugiej strony połączenie finansowania publicznego, nowych regulacji i rosnącej presji kadrowej tworzy wyjątkowe okno możliwości.
Roboty chirurgiczne, diagnostyczna sztuczna inteligencja, automatyzacja aptek i interoperacyjne systemy danych nie są już wyłącznie innowacjami dla najbardziej zaawansowanych ośrodków. Stają się fundamentem nowoczesnej medycyny. Najbliższe lata pokażą, czy kraje regionu wykorzystają tę szansę. Jeśli prognozy zawarte w raporcie się sprawdzą, do 2030 roku możemy być świadkami jednej z największych transformacji ochrony zdrowia od czasu upowszechnienia elektronicznej dokumentacji medycznej.
Główne wnioski
- Polska wciąż wykorzystuje jedynie część potencjału robotyki chirurgicznej. W 2025 r. wykonano około 21,3 tys. zabiegów robotycznych spośród około 341,5 tys. procedur, które mogłyby być realizowane z użyciem tej technologii. Oznacza to penetrację na poziomie około 6%, a w chirurgii ogólnej zaledwie około 2%.
- Raport Synektik wskazuje pięć kluczowych obszarów wzrostu do 2030 roku: AI diagnostyczne, healthcare cloud, interoperacyjność danych medycznych wspieraną przez EHDS, robotykę chirurgiczną oraz automatyzację aptek szpitalnych.
- Nowe regulacje unijne będą wymuszać inwestycje technologiczne. EHDS, EU AI Act i dyrektywa NIS2 zwiększą zapotrzebowanie na interoperacyjne systemy, rozwiązania AI oraz narzędzia poprawiające cyberbezpieczeństwo placówek medycznych.
- Transformację mogą przyspieszyć środki publiczne i ekspansja regionalna. Polska przeznaczy około 4,4 mld zł z KPO na cyfryzację ochrony zdrowia w latach 2025–2027, a Synektik rozwija działalność m.in. na Ukrainie i w krajach bałtyckich, obejmując potencjalny rynek około 37 mln dodatkowych mieszkańców.
Źródło:
- https://synektik.com.pl/synektik-publikuje-raport-przyszlosc-automatyzacji-ochrony-zdrowia-w-europie-srodkowo-wschodniej-2030/
