Najnowsze dane z Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że Poznań wyróżnia się na tle kraju najniższym odsetkiem dorosłych z nadwagą i otyłością. Dzięki obowiązkowemu raportowaniu parametrów BMI przez lekarzy rodzinnych, możliwe było przeanalizowanie skali problemu w poszczególnych regionach. Wyniki te nie tylko obrazują stan zdrowia populacji, lecz także wskazują kierunki działań profilaktycznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie miasto w Polsce ma najniższy odsetek dorosłych z nadwagą lub otyłością.
- Dlaczego wskaźnik BMI jest ważnym narzędziem w profilaktyce chorób cywilizacyjnych.
- Jakie są regionalne różnice w zakresie występowania nadwagi i otyłości w Wielkopolsce.
- Jakie działania profilaktyczne NFZ wspierają zdrowy styl życia i kontrolę masy ciała.
Poznań liderem zdrowego stylu życia
Poznań znalazł się na czele zestawienia powiatów z najniższym odsetkiem dorosłych osób z nadwagą i otyłością w Polsce. Dane pochodzą z ogólnopolskiej bazy raportowanej przez lekarzy rodzinnych do Narodowego Funduszu Zdrowia. Na podstawie parametrów takich jak masa ciała i wzrost wyliczany jest wskaźnik BMI (Body Mass Index) – jedno z kluczowych narzędzi do oceny ryzyka nadwagi i otyłości.
Od 2020 roku każdy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ma obowiązek raportować te dane. W okresie od stycznia do lipca 2025 roku NFZ otrzymał dane od 13,4 mln dorosłych pacjentów. To największa w historii baza pozwalająca na ocenę stanu zdrowia populacji pod kątem masy ciała.
Tylko 55,8% dorosłych mieszkańców Poznania z BMI powyżej normy
Z analizy NFZ wynika, że to właśnie stolica Wielkopolski – Poznań – osiągnęła najniższy w kraju odsetek osób z nadwagą i otyłością: 55,8%. To wynik lepszy niż w Krakowie (57,5%) i Wrocławiu (58,3%), które zajęły kolejne miejsca w rankingu.
Na przeciwległym biegunie znalazły się miasta takie jak Gorzów Wielkopolski (64,0%), Białystok (62,8%) czy Olsztyn (62,2%), w których odsetek osób z BMI powyżej 25,0 jest zdecydowanie wyższy.
Analiza Wielkopolskiego Oddziału NFZ pokazuje, że w samym województwie pomiary wzrostu i masy ciała wykonano już u 1,3 mln osób. Spośród nich ponad 500 tys. ma nadwagę, a 340 tys. zmaga się z otyłością.
Wielkopolska na tle regionu – różnice między powiatami
Poza Poznaniem jedynie powiat poznański (59,3%) i miasto Leszno (59,4%) osiągnęły wynik poniżej 60% osób z nadwagą lub otyłością. To pokazuje, że świadomość zdrowotna mieszkańców centralnej Wielkopolski może być wyższa niż w innych częściach regionu.
Z drugiej strony niepokojące dane płyną z powiatów rawickiego (66,0%), wągrowieckiego (66,2%), kaliskiego (66,4%) i kolskiego (66,9%). Najwyższy wskaźnik odnotowano w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim – aż 68,4% dorosłych mieszkańców ma BMI powyżej normy.
Dlaczego te dane mają znaczenie?
Jak podkreślają eksperci NFZ, dane o masie ciała i wzroście pacjentów są nie tylko obowiązkiem sprawozdawczym, ale również cennym źródłem wiedzy dla lekarzy. Dzięki nim możliwe jest szybkie reagowanie na problemy zdrowotne, w tym zlecanie dodatkowych badań i wczesne wdrażanie zaleceń dotyczących stylu życia.
BMI, choć nie jest doskonałym wskaźnikiem, w praktyce codziennej pozwala szybko wyłapać osoby z grupy podwyższonego ryzyka. Zakres uznawany za prawidłowy mieści się między 18,5 a 25,0. Wartości powyżej 25 wskazują na nadwagę, a powyżej 30 – na otyłość.
Wysokie koszty zdrowotne i ekonomiczne otyłości
Z danych zawartych w raporcie „NFZ o zdrowiu. Otyłość i jej konsekwencje” z 2023 roku wynika, że koszty refundacji leczenia schorzeń powiązanych z otyłością wyniosły aż 6,6 mld zł. Choć nie każda z tych chorób wynika wyłącznie z nadmiernej masy ciała, to szacuje się, że sam koszt leczenia chorób ściśle powiązanych z otyłością sięgał 3,8 mld zł.
To jednak tylko część obrazu – nie wlicza się tu kosztów pośrednich, jak absencje chorobowe, zmniejszona wydajność pracy czy rosnące zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną i społeczną.
Dostępne narzędzia profilaktyczne – platforma Diety NFZ
Jednym z rozwiązań wspierających walkę z nadwagą i otyłością jest ogólnopolska platforma Diety.nfz.gov.pl. Ten bezpłatny serwis oferuje 19 zbilansowanych planów żywieniowych opartych na diecie DASH – rekomendowanej m.in. w prewencji chorób układu krążenia.
Portal umożliwia m.in.:
- dobór planu żywieniowego do potrzeb zdrowotnych,
- tworzenie list zakupów,
- korzystanie z dziennika żywieniowego,
- monitorowanie postępów w redukcji masy ciała.
Z platformy skorzystało już ponad milion użytkowników. To rozwiązanie wspiera zarówno profilaktykę, jak i codzienną praktykę lekarzy POZ, którzy mogą rekomendować ją pacjentom z nadwagą lub zagrożonym otyłością.
Sukces Poznania przykładem do naśladowania
Dane NFZ pokazują, że Poznań może być wzorem dla innych miast w zakresie skutecznej profilaktyki nadwagi i otyłości. Świadomość zdrowotna, dostęp do narzędzi wspierających zmianę stylu życia oraz konsekwentne monitorowanie stanu zdrowia populacji – to czynniki, które pozwalają osiągać lepsze wyniki zdrowotne.
Z uwagi na rosnące koszty leczenia chorób cywilizacyjnych, działania profilaktyczne, takie jak regularne pomiary BMI czy rekomendacja planów żywieniowych, powinny być nieodłączną częścią opieki zdrowotnej. Wzorem Poznania warto budować społeczeństwo, które żyje zdrowo – nie tylko dłużej, ale i lepiej.
Główne wnioski
- Poznań osiągnął najlepszy wynik w kraju pod względem najniższego odsetka dorosłych z nadwagą lub otyłością – tylko 55,8%.
- W całej Polsce dane o BMI zgłoszono dla 13,4 mln pacjentów, a w Wielkopolsce dla 1,3 mln – z czego ponad 340 tys. cierpi na otyłość.
- Różnice regionalne są znaczące – w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim BMI powyżej normy stwierdzono u 68,4% mieszkańców.
- NFZ oferuje portal Diety.nfz.gov.pl, wspierający zdrowe nawyki żywieniowe, z którego skorzystało już ponad 1 mln użytkowników.
Źródło:
- Narodowy Fundusz Zdrowia Wielkopolski Oddział Wojewódzki w Poznaniu
