Refundacja pompy insulinowej? Tylko dla młodych osób. Po 26. roku życia kończy się nie tylko refundacja, ale często także szansa na kontynuację skutecznej terapii. Mimo apeli pacjentów, lekarzy i interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministerstwo Zdrowia nie zamierza zmieniać przepisów. Czy wiek powinien decydować o dostępie do nowoczesnego leczenia cukrzycy typu 1?
Refundacja tylko do 26. roku życia – sytuacja pacjentów z cukrzycą typu 1
Od wielu miesięcy do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają liczne skargi w sprawie braku refundacji pomp insulinowych dla pacjentów po 26. roku życia chorujących na cukrzycę typu 1. Jak wynika z relacji pacjentów i ich rodzin, osoby te tracą dostęp do nowoczesnych technologii leczenia, które wcześniej były objęte publicznym finansowaniem. Koszty pomp insulinowych sięgają nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych, co dla wielu oznacza konieczność rezygnacji z terapii.
Nierówności w dostępie do nowoczesnych metod leczenia
Refundacja pomp insulinowych obejmuje obecnie wyłącznie dzieci i młodzież do 26. roku życia z cukrzycą typu 1. Po ukończeniu tego wieku pacjenci muszą samodzielnie pokrywać koszty terapii. Podobna sytuacja dotyczy systemów CGM – mimo że refundacja została poszerzona o pewne grupy dorosłych pacjentów, nadal istnieje znaczna liczba osób, które nie spełniają określonych kryteriów i muszą samodzielnie finansować urządzenia.
Według skarg kierowanych do RPO taka sytuacja stanowi przejaw nierówności systemowej, która może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia pacjentów, a w dłuższej perspektywie – zwiększenia kosztów leczenia powikłań cukrzycy.
Stanowisko Ministerstwa Zdrowia: brak planów rozszerzenia refundacji
Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia z 1 kwietnia 2025 roku nie pozostawia złudzeń – resort nie planuje poszerzenia populacji uprawnionej do refundacji pomp insulinowych ani systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM). Powodem jest brak wystarczających dowodów naukowych potwierdzających wyższą skuteczność terapii pompą względem wielokrotnych wstrzyknięć insuliny u osób dorosłych.
W przeważającej liczbie badań naukowych insulinoterapia przy użyciu pompy insulinowej charakteryzuje się porównywalną skutecznością i bezpieczeństwem do insulinoterapii metodą wielokrotnych wstrzyknięć – czytamy w odpowiedzi MZ.
Sprawa legislacyjna: niespójność przepisów i ograniczone możliwości budżetowe
Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na brak spójności między przepisami rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych a wykazem wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Dla przykładu – system CGM przysługuje dzieciom i młodzieży do 26. roku życia z cukrzycą typu 1 leczonym za pomocą pompy insulinowej, podczas gdy inne akty prawne przewidują refundację CGM także dla dorosłych pacjentów z nieświadomością hipoglikemii.
W odpowiedzi na interwencję RPO, podsekretarz stanu Marek Kos podkreślił, że Ministerstwo stoi codziennie przed „trudnym zadaniem pogodzenia możliwości refundacji różnych terapii i technologii dla całego społeczeństwa z ograniczeniami budżetowymi płatnika publicznego”. Jak zaznaczył, aktualne rozwiązania mają na celu wsparcie tych, którzy nie są w stanie samodzielnie pokrywać kosztów terapii – czyli dzieci i młodych dorosłych na utrzymaniu rodziców.
Możliwe zmiany tylko przy silnych dowodach naukowych
Ministerstwo Zdrowia deklaruje, że na bieżąco analizuje dostępność świadczeń gwarantowanych i jest otwarte na zmiany, jeśli pojawią się nowe dowody naukowe wskazujące na istotną przewagę kliniczną i kosztową pomp insulinowych u dorosłych pacjentów.
W świetle obecnych regulacji, osoby po 26. roku życia z cukrzycą typu 1 nie mogą liczyć na refundację zarówno pomp insulinowych, jak i CGM.
Źródło:
- RPO
