W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu wykonano pierwsze w Polsce podanie limfocytów wirusowo-swoistych (VST) w ramach badania klinicznego ALLOVISTA. To pierwszy w kraju przypadek zastosowania tej terapii w zarejestrowanym badaniu klinicznym z wykorzystaniem komórek pochodzących od zdrowego, niespokrewnionego dawcy. Badanie prowadzą eksperci Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, a jego celem jest ocena nowej metody leczenia ciężkich zakażeń wirusowych u pacjentów po przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką terapię po raz pierwszy zastosowano w Polsce w badaniu ALLOVISTA.
- Dla jakich pacjentów przeznaczone są limfocyty wirusowo-swoiste VST.
- Na czym polega działanie terapii wykorzystującej komórki odpornościowe.
- Dlaczego rozpoczęcie badania klinicznego jest ważne dla rozwoju terapii komórkowych.
Pierwsze podanie limfocytów VST w badaniu ALLOVISTA
Przełomową procedurę przeprowadzono w Klinice Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Badanie ALLOVISTA skierowane jest do pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych, u których wystąpiło ciężkie zakażenie wirusem cytomegalii (CMV), niewrażliwe na standardowe leczenie.
Po przeszczepieniu układ odpornościowy potrzebuje czasu na odbudowę. W tym okresie nawet wirusy, które u osób zdrowych pozostają pod kontrolą organizmu, mogą wywoływać groźne dla życia powikłania. Terapia VST ma pomóc w odbudowie odpowiedzi immunologicznej poprzez podanie wyspecjalizowanych limfocytów zdolnych do rozpoznawania i eliminowania zakażonych komórek.
Terapia wykorzystuje naturalne mechanizmy odporności
Limfocyty wirusowo-swoiste (VST, virus-specific T lymphocytes) są wybierane pod kątem zdolności do zwalczania konkretnego wirusa. W przeciwieństwie do leków przeciwwirusowych terapia ma wspierać odbudowę odporności pacjenta.
– W terapii VST nie próbujemy jedynie hamować namnażania wirusa. Staramy się odbudować brakujący element układu odpornościowego pacjenta, przekazując mu limfocyty, które potrafią rozpoznać i zwalczyć zakażenie – mówi prof. Marek Ussowicz z Kliniki Transplantacji Szpiku, Hematologii i Onkologii Dziecięcej USK, kierujący zespołem badania klinicznego ALLOVISTA.
Jak dodaje specjalista, wykorzystanie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu może stworzyć nową możliwość leczenia dla chorych, u których dotychczasowe metody okazały się niewystarczające.
Komórki przygotowano od niespokrewnionego dawcy
Preparat wykorzystany w badaniu powstał z materiału pobranego od zdrowego, niespokrewnionego dawcy. Za jego przygotowanie odpowiadał zespół Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu kierowany przez prof. Annę Bogacz.
Podanie komórek oraz opiekę nad pacjentem prowadził zespół Kliniki Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych USK kierowany przez prof. Tomasza Wróbla, przy udziale prof. Anny Czyż i dr. Macieja Majcherka.
Badanie ma zweryfikować skuteczność i bezpieczeństwo terapii
Dotychczas limfocyty VST były stosowane wyłącznie w ramach tzw. wyjątku szpitalnego, który umożliwia zastosowanie indywidualnie przygotowanego produktu leczniczego terapii zaawansowanej w szczególnych sytuacjach klinicznych.
Uruchomienie badania ALLOVISTA pozwala przejść od pojedynczych zastosowań do systematycznej oceny skuteczności i bezpieczeństwa terapii zgodnie z wymaganiami obowiązującymi w badaniach klinicznych.
Prof. Marek Ussowicz wskazuje, że celem projektu jest stworzenie podstaw do szerszego wykorzystania tej metody leczenia w przyszłości. Uczestnicy badania nie ponoszą kosztów terapii, ponieważ wszystkie procedury są finansowane w ramach projektu.
Współpraca wielu zespołów i rozwój terapii zaawansowanych
Realizacja badania ALLOVISTA wymaga współpracy specjalistów z zakresu hematologii, transplantologii, immunologii oraz laboratoriów zajmujących się wytwarzaniem produktów leczniczych terapii zaawansowanej. Zespoły odpowiadają m.in. za kwalifikację dawców, przygotowanie produktu komórkowego, kontrolę jakości oraz bezpieczeństwo pacjentów.
Projekt wpisuje się w strategię Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu dotyczącą rozwoju akademickich badań klinicznych oraz wdrażania innowacyjnych terapii do praktyki klinicznej. Jest również przykładem medycyny translacyjnej, łączącej wyniki badań naukowych z zastosowaniem ich w leczeniu pacjentów.
Główne wnioski
- Pierwsze w Polsce podanie limfocytów VST przeprowadzono w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu w ramach badania klinicznego ALLOVISTA.
- Terapia jest przeznaczona dla pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych z ciężkim zakażeniem wirusem CMV opornym na standardowe leczenie.
- Preparat przygotowano z komórek zdrowego, niespokrewnionego dawcy, a udział pacjentów w badaniu jest w całości finansowany w ramach projektu.
- Badanie ALLOVISTA ma umożliwić ocenę skuteczności i bezpieczeństwa terapii VST oraz stworzyć podstawy do szerszego wykorzystania tej metody w przyszłości.
Źródło:
- https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/pierwsze-w-polsce-podanie-limfocytow-vst
