Francuskie władze potwierdziły pierwszy na świecie udokumentowany przypadek zakażenia człowieka wirusem Shamonda. Patogen wykryto u pacjenta z ciężkim niedoborem odporności, hospitalizowanego w Lyonie, który zmarł na początku października 2026 roku. Według komunikatu francuskich władz z 22 października zakażenie mogło być związane z powikłaniami neurologicznymi. Trwa ustalanie jego roli w zgonie pacjenta. Służby sanitarne podkreślają, że obecnie nie stwierdzono zagrożenia dla zdrowia ogółu populacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak doszło do wykrycia pierwszego na świecie przypadku zakażenia człowieka wirusem Shamonda we Francji oraz co wiadomo o pacjencie hospitalizowanym w Lyonie.
- Jakie jest pochodzenie wirusa Shamonda, jego głównych gospodarzy oraz możliwe drogi przenoszenia zakażenia przez muchówki z rodzaju Culicoides.
- W których krajach Europy wykryto wirusa Shamonda w 2026 roku i jakie objawy zakażenia obserwowano dotychczas u zwierząt.
- Czy wirus Shamonda stanowi zagrożenie dla ludzi oraz jakie działania podejmują francuskie służby sanitarne, WHO i ECDC.
Pierwsze zakażenie wirusem Shamonda u człowieka we Francji
Francuskie władze sanitarne poinformowały o wykryciu wirusa Shamonda u pacjenta leczonego w Hospices Civils de Lyon z powodu ciężkiej choroby. Chory miał znacznie osłabioną odporność i zmarł na początku października. Jest to pierwszy oficjalnie udokumentowany przypadek zakażenia człowieka wirusem Shamonda, który przez kilkadziesiąt lat był uznawany za patogen występujący wyłącznie u zwierząt.
Według francuskiego ministerstwa rolnictwa u pacjenta przed śmiercią wystąpiły powikłania neurologiczne, które z dużym prawdopodobieństwem miały związek z zakażeniem. Nie ustalono jednak jednoznacznie, czy wirus był bezpośrednią przyczyną zgonu, czy jednym z czynników pogarszających stan chorego.
Czym jest wirus Shamonda i jak dochodzi do zakażenia?
Wirus Shamonda (Shamonda virus, SHAV) należy do ortobunyawirusów, czyli grupy wirusów, do której należą również patogeny przenoszone przez krwiopijne stawonogi. Jego głównymi gospodarzami są zwierzęta gospodarskie, przede wszystkim bydło. Wirus może być przenoszony przez drobne muchówki z rodzaju Culicoides, określane jako kuczmany.
Patogen został po raz pierwszy wykryty w Nigerii w połowie lat 60. XX wieku. W kolejnych dekadach sporadycznie identyfikowano go u bydła w Afryce Zachodniej, Wschodniej i Południowej oraz w Japonii. Do 2026 roku nie odnotowano potwierdzonego zakażenia człowieka wirusem Shamonda. W przypadku pacjenta z Lyonu rozważana jest możliwość zakażenia wskutek ukąszenia przez zakażoną muchówkę Culicoides we wschodniej Francji. Dokładne okoliczności transmisji pozostają jednak nieznane.
Wirus Shamonda po raz pierwszy pojawił się w Europie w 2026 roku
Latem 2026 roku wirus Shamonda został po raz pierwszy zidentyfikowany w Europie, początkowo w gospodarstwach hodujących bydło. Jego obecność zgłaszano m.in. we Francji, Austrii, Belgii, Niemczech, Irlandii, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, Niderlandach, Luksemburgu, Liechtensteinie i Szwajcarii, a także na wyspie Jersey. We Francji odnotowano również sporadyczne zakażenia u małych przeżuwaczy i koniowatych.
U dorosłego bydła zakażenie może powodować gorączkę, apatię i biegunkę. U krów mlecznych obserwuje się także spadek produkcji mleka. Wykrycie wirusa u człowieka nastąpiło zatem kilka miesięcy po jego pierwszym rozpoznaniu w europejskiej populacji zwierząt.
Czy wirus Shamonda jest niebezpieczny dla ludzi?
Dotychczasowa wiedza na temat wirusa Shamonda nie wskazuje na powszechne zagrożenie dla zdrowia ludzi. Francuskie władze podkreślają, że wykryte zakażenie dotyczyło pacjenta z ciężką immunosupresją, co mogło mieć istotne znaczenie dla przebiegu choroby.
Nie wiadomo obecnie, czy wirus może wywoływać objawowe zakażenia u osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym. Nie potwierdzono również transmisji wirusa Shamonda między ludźmi. Pojedynczy przypadek nie stanowi dowodu na zdolność patogenu do szerokiego rozprzestrzeniania się w populacji ludzkiej. Konieczne są jednak dalsze badania nad jego potencjałem zoonotycznym i znaczeniem klinicznym.
WHO i ECDC powiadomione. Trwa dochodzenie epidemiologiczne
Francuskie władze poinformowały o przypadku Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Trwające dochodzenie obejmuje badania kliniczne, laboratoryjne i epidemiologiczne. Jego najważniejszymi celami są ustalenie drogi zakażenia, ocena związku wirusa z powikłaniami neurologicznymi oraz określenie jego ewentualnego udziału w zgonie pacjenta.
Działania prowadzone są zgodnie z podejściem One Health (Jedno Zdrowie), integrującym wiedzę dotyczącą zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wirusów przenoszonych przez wektory, których występowanie zależy od warunków środowiskowych oraz kontaktów między zwierzętami a ludźmi.
Główne wnioski
- Francja potwierdziła pierwszy na świecie udokumentowany przypadek zakażenia człowieka wirusem Shamonda. Patogen wykryto u pacjenta z ciężkim niedoborem odporności, hospitalizowanego w Hospices Civils de Lyon. Chory zmarł na początku października 2026 roku, a francuskie władze poinformowały o przypadku 22 października.
- Wirus Shamonda został po raz pierwszy wykryty w Europie latem 2026 roku. Patogen, znany od połowy lat 60. XX wieku, zakaża przede wszystkim bydło i jest przenoszony przez muchówki z rodzaju Culicoides. Jego obecność potwierdzono w wielu krajach europejskich, w tym we Francji, Niemczech, Belgii, Austrii i Hiszpanii.
- U zakażonego pacjenta wystąpiły powikłania neurologiczne, które prawdopodobnie miały związek z wirusem Shamonda. Nie ustalono jednak jednoznacznie, czy zakażenie było bezpośrednią przyczyną zgonu. Trwają badania kliniczne, laboratoryjne i epidemiologiczne mające wyjaśnić przebieg choroby oraz drogę transmisji.
- Francuskie służby sanitarne nie zidentyfikowały dotychczas zagrożenia dla zdrowia ogółu populacji. Przypadek dotyczył osoby z ciężką immunosupresją, a transmisja wirusa Shamonda między ludźmi nie została potwierdzona. O zakażeniu powiadomiono Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).
Źródła:
- https://agriculture.gouv.fr/virus-shamonda-une-premiere-detection-chez-letre-humain
- https://pl.euronews.com/2026/10/22/francja-potwierdza-pierwszy-przypadek-wirusa-shamonda-u-czlowieka
