Migotanie przedsionków (A-Fib) to najczęstsze utrwalone zaburzenie rytmu serca, które może prowadzić do udaru mózgu, niewydolności serca oraz znacznego pogorszenia jakości życia. Przez lata pacjentom z tym schorzeniem zalecano ograniczenie spożycia kofeiny, w tym kawy, ze względu na obawę o nasilenie objawów. Jednak nowe, randomizowane badanie DECAF przeprowadzone przez naukowców z University of California w San Francisco (UCSF) oraz University of Adelaide przynosi zaskakujące i ważne dla praktyki klinicznej wnioski – kawa może wręcz działać ochronnie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak kawa z kofeiną wpływa na ryzyko nawrotów migotania przedsionków.
- Co wykazało badanie DECAF i jak było zaprojektowane.
- Jakie mechanizmy mogą tłumaczyć ochronne działanie kawy.
- Dlaczego dotychczasowe zalecenia kliniczne mogą ulec zmianie.
Kawa z kofeiną a migotanie przedsionków – co wykazało badanie?
W badaniu DECAF (Does Eliminating Coffee Avoid Fibrillation?) udział wzięło 200 dorosłych pacjentów z utrwalonym migotaniem przedsionków lub trzepotaniem przedsionków. Wszyscy byli zakwalifikowani do planowej kardiowersji elektrycznej. Uczestników losowo przydzielono do jednej z dwóch grup: pierwsza miała codziennie spożywać co najmniej jedną filiżankę kawy z kofeiną lub espresso, druga natomiast miała całkowicie zrezygnować z kawy i innych źródeł kofeiny na sześć miesięcy.
Wyniki były jednoznaczne: ryzyko nawrotu migotania przedsionków było aż o 39% niższe u osób pijących kawę.
Kawa zwiększa aktywność fizyczną, o której wiadomo, że zmniejsza migotanie przedsionków – powiedział dr Gregory M. Marcus, MAS, profesor nadzwyczajny w dziedzinie badań nad migotaniem przedsionków i elektrofizjolog w UCSF Health. Kofeina działa również moczopędnie, co może potencjalnie obniżać ciśnienie krwi, a tym samym zmniejszać ryzyko migotania przedsionków. Kilka innych składników kawy ma również właściwości przeciwzapalne, które mogą mieć pozytywny wpływ.
Zmiana dotychczasowych zaleceń klinicznych?
Wnioski z badania podważają dotychczasowe stanowisko wielu lekarzy, którzy zalecali ograniczanie kawy osobom z A-Fib. Według badaczy kawa może być nie tylko bezpieczna, ale wręcz korzystna.
Nasze badanie sugeruje, że kawa jest nie tylko bezpieczna, ale prawdopodobnie ma również działanie ochronne – podkreślił dr Christopher X. Wong, pierwszy autor badania, reprezentujący UCSF, University of Adelaide oraz Royal Adelaide Hospital.
Dodatkowo, według naukowców, picie kawy może ograniczać spożycie mniej zdrowych napojów, takich jak słodzone napoje gazowane, co również mogłoby przyczyniać się do obniżenia ryzyka A-Fib.
Wzrost częstości A-Fib a nowe kierunki badań
Migotanie przedsionków staje się coraz powszechniejsze – dotyczy już ponad 10 milionów dorosłych Amerykanów i około 1 na 3 osoby w wieku starszym. Wzrost przypadków idzie w parze ze starzeniem się populacji oraz epidemią otyłości. Dlatego poszukiwanie czynników mogących ograniczać ryzyko nawrotów A-Fib – zwłaszcza tych łatwo dostępnych i codziennych, jak kawa – jest tak istotne.
Badanie DECAF było finansowane przez amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) i jest pierwszym randomizowanym badaniem klinicznym, które w sposób bezpośredni analizuje wpływ kawy z kofeiną na częstość nawrotów migotania przedsionków.
Oczywiście, mimo obiecujących wyników, naukowcy podkreślają, że nie każdy pacjent będzie reagował tak samo. Zalecana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym przed zmianą diety lub stylu życia. Niemniej jednak, nowe dane otwierają drzwi do aktualizacji zaleceń dla pacjentów z A-Fib i mogą poprawić jakość życia wielu osób, które dotychczas unikały kawy z obawy przed nawrotem arytmii.
Główne wnioski
- Picie jednej filiżanki kawy z kofeiną dziennie zmniejsza ryzyko nawrotu migotania przedsionków o 39% – wynika z badania DECAF z udziałem 200 pacjentów.
- Badanie obala dotychczasowe zalecenia dotyczące unikania kofeiny u osób z A-Fib, wskazując na możliwe działanie ochronne kawy.
- Mechanizmy ochronne obejmują właściwości przeciwzapalne, moczopędne oraz stymulujące aktywność fizyczną, co może korzystnie wpływać na serce.
- To pierwsze randomizowane badanie kliniczne tego typu, finansowane przez Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH), opublikowane w JAMA 9 listopada 2025 r.
Źródło:
- University of California – San Francisco
- https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2841253
