Przerwanie leczenia lekami z grupy agonistów receptora GLP-1, do których należy Ozempic, może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Badanie obejmujące ponad 80 tys. pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazało, że osoby, które zakończyły terapię, były około dwukrotnie bardziej narażone na zawał serca, udar mózgu lub zgon niż pacjenci kontynuujący leczenie. Wyniki opublikowano w „The Lancet Regional Health – Europe”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego przerwanie leczenia Ozempikiem i innymi lekami GLP-1 może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zawału serca, udaru mózgu i zgonu.
- Jakie wyniki przyniosło badanie obejmujące ponad 80 tys. pacjentów z cukrzycą typu 2.
- Czy odstawienie leków GLP-1 wpływa na masę ciała, poziom glukozy i ciśnienie tętnicze.
- Dlaczego naukowcy podkreślają znaczenie długotrwałego leczenia i konieczność dalszych badań.
Odstawienie leków GLP-1 a ryzyko zawału serca i udaru mózgu
Agoniści receptora GLP-1, w tym semaglutyd będący substancją czynną Ozempicu, odgrywają coraz większą rolę w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości. Oprócz poprawy kontroli glikemii i redukcji masy ciała wykazują również korzyści sercowo-naczyniowe w określonych grupach pacjentów.
Jednak nawet 50% osób rozpoczynających terapię przerywa ją w ciągu pierwszego roku. Dotychczasowe badania wskazywały, że odstawienie GLP-1 może prowadzić do ponownego przyrostu masy ciała oraz pogorszenia parametrów metabolicznych. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy zakończenie leczenia wiąże się także ze zwiększoną częstością zawałów serca, udarów mózgu i zgonów.
Ponad 80 tys. pacjentów z cukrzycą typu 2 objętych analizą
Badacze wykorzystali dokumentację medyczną pochodzącą z ponad 300 włoskich placówek diabetologicznych, zgromadzoną w bazie Associazione Medici Diabetologi (AMD) w latach 2004–2024. Analiza objęła ponad 80 tys. osób z cukrzycą typu 2, u których wcześniej nie rozpoznano choroby sercowo-naczyniowej i które rozpoczęły leczenie agonistami receptora GLP-1. Pacjenci kontynuujący terapię stosowali leki średnio przez niemal trzy lata, natomiast osoby przerywające leczenie – przez nieco ponad rok.
Częstość zawału serca, udaru mózgu lub zgonu wynosiła około 4 zdarzeń na 100 osób rocznie w grupie przerywającej terapię, wobec 2 zdarzeń w grupie kontynuującej leczenie. Co więcej, śmiertelność z dowolnej przyczyny wynosiła odpowiednio około 2,2 oraz 0,5 zgonu na 100 osób rocznie. Autorzy podkreślają jednak, że tak znacznej różnicy prawdopodobnie nie można wyjaśnić wyłącznie odstawieniem leków.
Dlaczego przerwanie terapii GLP-1 może wiązać się z większym ryzykiem?
Wyniki wskazały, że związek między zakończeniem terapii, a niekorzystnymi zdarzeniami zdrowotnymi był szczególnie wyraźny u pacjentów z otyłością, definiowaną jako BMI wynoszące co najmniej 30 kg/m². Co istotne, po odstawieniu GLP-1 obserwowano jedynie niewielkie zmiany masy ciała, stężenia glukozy i ciśnienia tętniczego. Nie różniły się one znacząco między osobami, u których wystąpiły poważne zdarzenia, a pozostałymi pacjentami.
Sugeruje to, że pogorszenie parametrów metabolicznych nie wyjaśnia w pełni obserwowanego wzrostu ryzyka. Znaczenie mogą mieć również inne mechanizmy związane z działaniem leków GLP-1, wymagające dalszych badań.
Czy odstawienie Ozempicu bezpośrednio zagraża sercu?
Autorzy zaznaczają, że badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala potwierdzić związku przyczynowo-skutkowego. Nie ustalono również powodów przerywania terapii. Mogły one obejmować działania niepożądane, koszty leczenia lub pogarszający się stan zdrowia, w tym współistniejące choroby.
Nie można zatem wykluczyć, że większe ryzyko dotyczyło pacjentów, których stan zdrowia był już gorszy przed zakończeniem leczenia. Ponadto analizowano całą grupę agonistów receptora GLP-1, a nie wyłącznie Ozempic.
Długotrwałe leczenie GLP-1 może mieć znaczenie dla ochrony serca
Wyniki sugerują, że utrzymywanie terapii GLP-1 może być istotne nie tylko dla kontroli cukrzycy, lecz także dla zachowania korzyści sercowo-naczyniowych. Jednocześnie potrzebne są dalsze badania pozwalające rozstrzygnąć, czy odstawienie leków bezpośrednio zwiększa ryzyko powikłań, czy stanowi wskaźnik pogarszającego się zdrowia.
Pacjenci nie powinni samodzielnie przerywać leczenia Ozempikiem ani innymi lekami GLP-1. Decyzję o zakończeniu lub zmianie terapii należy podejmować wspólnie z lekarzem, uwzględniając skuteczność leczenia, działania niepożądane i indywidualne ryzyko sercowo-naczyniowe.
Główne wnioski
- Przerwanie terapii GLP-1 wiązało się z około dwukrotnie wyższym ryzykiem zawału serca, udaru mózgu lub zgonu w porównaniu z kontynuacją leczenia.
- Badanie objęło ponad 80 tys. pacjentów z cukrzycą typu 2 bez wcześniej rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Częstość poważnych zdarzeń wynosiła około 4 na 100 osób rocznie po przerwaniu terapii wobec 2 na 100 osób kontynuujących leczenie.
- Ryzyko było szczególnie wysokie u pacjentów z otyłością (BMI ≥30). Niewielkie zmiany masy ciała, glikemii i ciśnienia tętniczego nie wyjaśniały w pełni obserwowanych różnic.
- Badanie opublikowane w „The Lancet Regional Health – Europe” nie potwierdza związku przyczynowo-skutkowego. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych analiz, a decyzję o zakończeniu leczenia GLP-1 należy podejmować wspólnie z lekarzem.
Źródło:
- https://www.thelancet.com/journals/lanepe/article/PIIS2666-7762(26)00293-0/fulltext
