Narodowy Fundusz Zdrowia ma do rozliczenia 1,5 mld zł za świadczenia w ramach programów lekowych, z czego największa część to zobowiązania z IV kwartału 2024 roku. Ministerstwo Zdrowia zapewnia jednak, że środków na ten cel wystarczy, a płatności do świadczeniodawców zostaną przekazane do końca marca. Tymczasem eksperci alarmują, że w nadchodzących latach luka finansowa NFZ może wynieść nawet 250 mld zł, co może wpłynąć na stabilność finansowania programów lekowych i innych świadczeń zdrowotnych.
Wzrost kosztów programów lekowych i zaległości finansowe
Programy lekowe stanowią istotny element systemu ochrony zdrowia w Polsce, zapewniając pacjentom dostęp do nowoczesnych terapii w leczeniu chorób onkologicznych i nieonkologicznych. W ostatnich latach ich finansowanie dynamicznie rosło – od 2019 roku wydatki na ten cel zwiększyły się o 290 proc., osiągając w 2024 roku wartość 12,8 mld zł.
Obecnie jednak Narodowy Fundusz Zdrowia ma do rozliczenia 1,5 mld zł z tytułu świadczeń zrealizowanych w ramach programów lekowych, z czego większość to zobowiązania z IV kwartału 2024 roku.
Czy NFZ pokryje zobowiązania?
Według Ministerstwa Zdrowia, mimo narastających kosztów, nie ma powodów do obaw o brak środków na finansowanie programów lekowych. Ministra zdrowia Izabela Leszczyna, podczas posiedzenia Prezydium Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, zapewniła, że fundusze na ten cel zostaną przekazane w terminie.
Środki powinny trafić do świadczeniodawców do końca marca – zadeklarowała Leszczyna.
Podobne zapewnienia płyną ze strony NFZ. Wiceprezes Funduszu Jakub Szulc w rozmowie z PAP podkreślał, że choć mogą pojawiać się opóźnienia, programy lekowe będą w pełni rozliczane.
Ciężko mi sobie wyobrazić, żeby programy lekowe nie były płacone. Ze strony funduszu absolutnie dokładamy wszelkich starań, żeby one były pokrywane w 100 proc. Z opóźnieniem, ale są pokrywane w 100 proc. i będą pokrywane w 100 proc. – powiedział Szulc.
133 programy lekowe – kluczowa rola w systemie ochrony zdrowia
Programy lekowe stanowią gwarantowane świadczenia finansowane przez NFZ. Od stycznia 2025 roku w Polsce funkcjonują 133 programy lekowe, w tym:
- 42 programy onkologiczne – obejmujące nowoczesne terapie dla pacjentów z chorobami nowotworowymi,
- 91 programów nieonkologicznych – skierowanych m.in. do pacjentów z chorobami neurologicznymi, kardiologicznymi i reumatologicznymi.
Dla wielu pacjentów zakwalifikowanie do programu lekowego to jedyna szansa na otrzymanie nowoczesnego i skutecznego leczenia. Dostępność tych terapii ma kluczowe znaczenie dla jakości życia i rokowań osób dotkniętych poważnymi schorzeniami.
Luka finansowa NFZ – zagrożenie dla przyszłości programów lekowych?
Eksperci Instytutu Finansów Publicznych oraz Federacji Przedsiębiorców Polskich ostrzegają, że sytuacja finansowa NFZ może ulec pogorszeniu w najbliższych latach. Według najnowszego raportu „Finanse ochrony zdrowia pod ścisłym nadzorem procedury nadmiernego deficytu” luka finansowa Funduszu w latach 2025-2028 może wynieść nawet 250 mld zł.
Problemy te wynikają m.in. z:
- wzrostu kosztów świadczeń zdrowotnych,
- konieczności realizacji zobowiązań ustawowych, takich jak minimalne wynagrodzenia w ochronie zdrowia,
- ograniczonych wpływów ze składek zdrowotnych i innych źródeł finansowania, np. podatku cukrowego.
Jeśli nie zostaną podjęte skuteczne działania stabilizujące finanse NFZ, opóźnienia w rozliczaniu świadczeń, w tym programów lekowych, mogą stać się problemem systemowym.
Źródła:
- Mat. prasowe
- Rynek Zdrowia
