Regularna aktywność fizyczna od dawna jest uznawana za jeden z filarów profilaktyki chorób układu krążenia. Najnowsze badanie opublikowane na łamach „Journal of the American Heart Association” dostarcza kolejnych dowodów na jej znaczenie. Naukowcy wykazali, że nawet niewielki poziom aktywności fizycznej wiąże się z niższym ryzykiem udaru mózgu oraz zgonu u osób z migotaniem przedsionków. Co istotne, korzyści obserwowano niezależnie od tego, czy uczestnicy badania cierpieli na tę arytmię.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak nawet niewielka aktywność fizyczna wpływa na ryzyko udaru mózgu i zgonu u osób z migotaniem przedsionków.
- Jakie są wyniki wieloletniego badania obejmującego ponad 87 tys. dorosłych, które oceniało związek między aktywnością fizyczną a zdrowiem układu sercowo-naczyniowego.
- Dlaczego regularny ruch może wydłużać życie osób z migotaniem przedsionków oraz jakie korzyści obserwowano przy różnych poziomach aktywności.
- Jakie zalecenia dotyczące aktywności fizycznej rekomenduje American Heart Association i dlaczego warto ograniczać siedzący tryb życia.
Migotanie przedsionków zwiększa ryzyko udaru
Migotanie przedsionków (AFib) jest najczęściej występującą przewlekłą arytmią serca. Charakteryzuje się nieregularną i często przyspieszoną pracą przedsionków, co sprzyja powstawaniu zakrzepów krwi i znacząco zwiększa ryzyko udaru mózgu oraz innych powikłań sercowo-naczyniowych.
Według raportu American Heart Association z 2026 roku w Stanach Zjednoczonych z migotaniem przedsionków żyje około 10,55 mln osób, co odpowiada 4,48% dorosłej populacji. Mimo rosnącej liczby pacjentów z AFib nadal istnieje niewiele danych jednoznacznie potwierdzających wpływ aktywności fizycznej na ryzyko udaru w tej grupie chorych. Właśnie tę lukę postanowili wypełnić badacze z Uniwersytetu Arktycznego w Norwegii (UiT).
Ponad 87 tys. uczestników obserwowanych przez około 15 lat
Badanie objęło 87 340 dorosłych mieszkańców Norwegii, którzy uczestniczyli w dwóch dużych projektach populacyjnych – HUNT oraz Tromsø. Średni wiek uczestników wynosił około 51 lat, niemal 47% stanowili mężczyźni, a ponad 6500 osób miało rozpoznane migotanie przedsionków. Uczestników obserwowano przez około 15 lat, wykorzystując krajowe rejestry zdrowotne do monitorowania:
- nowych przypadków migotania przedsionków,
- udarów mózzgu,
- zgonów z dowolnej przyczyny.
Poziom aktywności fizycznej oceniano na podstawie częstotliwości, czasu trwania oraz intensywności wykonywanych ćwiczeń.
Nawet niewielka aktywność zmniejsza ryzyko udaru
Analiza wykazała wyraźną zależność między aktywnością fizyczną, a ryzykiem udaru mózgu. W porównaniu z osobami całkowicie nieaktywnymi:
- niski poziom aktywności fizycznej zmniejszał ryzyko udaru o 9%,
- umiarkowany poziom aktywności obniżał ryzyko o 19%,
- wysoki poziom aktywności wiązał się z 18% niższym ryzykiem udaru.
Co ważne, zależność ta była podobna zarówno u osób z migotaniem przedsionków, jak i bez tej choroby. Jak podkreśla główny autor badania, dr Kristoffer Johansen:
Ogólnie rzecz biorąc, osoby z migotaniem przedsionków wydają się być mniej aktywne niż ogół populacji” – powiedział główny autor badania, dr Kristoffer Johansen, badacz z Wydziału Nauk o Sporcie, Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Arktycznego w Norwegii (UiT) w Tromsø. „Wyniki naszego badania wskazują, że aktywność fizyczna wiązała się ze zmniejszonym ryzykiem udaru mózgu i zgonu u osób z migotaniem przedsionków i bez niego. Zatem regularna aktywność fizyczna jest ważna dla wszystkich i może być istotną strategią profilaktyczną dla osób z migotaniem przedsionków.
Aktywność fizyczna wiąże się także z niższym ryzykiem zgonu
Korzyści nie ograniczały się jedynie do ryzyka udaru. Badacze wykazali, że:
- niski poziom aktywności fizycznej zmniejszał ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny o 11%,
- umiarkowana aktywność o 18%,
- wysoka aktywność o 22%.
Dodatkowo u osób z migotaniem przedsionków regularny ruch wiązał się ze średnim wydłużeniem życia o 0,5–1,2 roku w porównaniu z osobami nieaktywnymi.
Nawet niewielki ruch ma znaczenie
Jednym z najważniejszych wniosków badania jest fakt, że korzyści zdrowotne pojawiały się już przy stosunkowo niewielkim poziomie aktywności. Jak podkreśla dr Johansen:
Mam nadzieję, że nasze wyniki zwiększą świadomość klinicystów i osób z migotaniem przedsionków (AFB) na temat korzyści płynących nawet z niewielkiej aktywności fizycznej – powiedział Johansen. Rzeczywiste korzyści zdrowotne można odczuć niezależnie od tego, kiedy dana osoba zacznie się ruszać, a nawet odrobina ruchu jest lepsza niż nic.
Oznacza to, że rozpoczęcie regularnej aktywności może przynieść korzyści nawet osobom, które wcześniej prowadziły siedzący tryb życia.
Eksperci: aktywność fizyczna pozostaje ważnym elementem profilaktyki
Znaczenie wyników badania podkreśla również dr Mina Chung z American Heart Association, współautorka wytycznych dotyczących diagnostyki i leczenia migotania przedsionków. Należy pamiętać, że aktywność fizyczna może również odzwierciedlać ogólny stan zdrowia. Mimo to wyniki motywują pacjentów do jak największej aktywności – nawet niższy poziom aktywności wiązał się z korzyściami, podczas gdy poziom umiarkowany lub wysoki wiązał się z większymi korzyściami”.
Ekspertka zwraca uwagę, że choć aktywność fizyczna nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na zdrowie, pozostaje ważnym elementem profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych.
Jakie zalecenia obowiązują obecnie?
American Heart Association zaleca dorosłym:
- co najmniej 150 minut tygodniowo umiarkowanej aktywności aerobowej lub
- 75 minut intensywnej aktywności aerobowej tygodniowo.
Dodatkowo rekomendowane jest wykonywanie ćwiczeń wzmacniających mięśnie co najmniej dwa razy w tygodniu oraz ograniczanie czasu spędzanego w pozycji siedzącej.
Badanie ma także ograniczenia
Autorzy podkreślają, że badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala jednoznacznie wykazać związku przyczynowo-skutkowego. Osoby bardziej aktywne fizycznie często prowadzą również zdrowszy styl życia, lepiej się odżywiają i rzadziej palą papierosy, co mogło częściowo wpływać na uzyskane wyniki. Dodatkowym ograniczeniem jest fakt, że poziom aktywności fizycznej oceniano na podstawie deklaracji samych uczestników, co mogło prowadzić do zawyżania rzeczywistej ilości wykonywanego wysiłku.
Główne wnioski
- Badanie obejmujące 87 340 dorosłych obserwowanych przez około 15 lat wykazało, że nawet niski poziom aktywności fizycznej wiązał się z niższym ryzykiem udaru mózgu i zgonu u osób z migotaniem przedsionków oraz bez tej arytmii.
- W porównaniu z osobami nieaktywnymi niski, umiarkowany i wysoki poziom aktywności fizycznej zmniejszały ryzyko udaru odpowiednio o 9%, 19% i 18%, natomiast ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny o 11%, 18% i 22%.
- U osób z migotaniem przedsionków regularna aktywność fizyczna wiązała się z wydłużeniem życia średnio o 0,5–1,2 roku, co podkreśla znaczenie ruchu jako elementu profilaktyki i wspierania zdrowia sercowo-naczyniowego.
- Autorzy badania i eksperci American Heart Association podkreślają, że nawet niewielka ilość ruchu przynosi korzyści zdrowotne, a zwiększanie aktywności fizycznej może stanowić ważny element opieki nad pacjentami z migotaniem przedsionków.
Źródło:
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.126.048812
- American Heart Association’s
