Parlament Europejski kontynuuje prace nad zaostrzeniem przepisów dotyczących narażenia pracowników na substancje niebezpieczne. 15 kwietnia 2026 r. komisja ds. zatrudnienia i spraw socjalnych przyjęła stanowisko w sprawie kolejnej nowelizacji dyrektywy dotyczącej czynników rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych (CMRD). Zmiany obejmują nowe limity ekspozycji oraz dodatkowe obowiązki dla pracodawców. Według szacunków Komisji Europejskiej nowe regulacje mogą ograniczyć liczbę zachorowań na nowotwory i inne choroby zawodowe w skali całej UE.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie nowe limity narażenia zawodowego wprowadza UE dla substancji chemicznych.
- Jakie obowiązki pojawią się po stronie pracodawców w zakresie środków ochrony.
- Które grupy zawodowe obejmą dodatkowe zabezpieczenia i nadzór medyczny.
- Jakie efekty zdrowotne mogą przynieść nowe przepisy w skali UE.
Nowe limity ekspozycji dla kluczowych substancji
Projekt przewiduje wprowadzenie lub aktualizację dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego dla szeregu substancji stosowanych w przemyśle. Dotyczy to m.in. kobaltu i jego związków nieorganicznych wykorzystywanych w produkcji baterii, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych stosowanych w produkcji stali, żelaza i aluminium oraz 1,4-dioksanu używanego w przemyśle chemicznym i tekstylnym.
Do katalogu czynników objętych regulacją włączono także dymy spawalnicze.
Izopren uznany za czynnik o potencjale rakotwórczym
W projekcie pojawił się również izopren – substancja stosowana m.in. w przemyśle chemicznym i produkcji gumy. Europosłowie zaproponowali dla niej długoterminowy limit narażenia zawodowego.
Z danych przedstawionych w dokumentach wynika, że ekspozycja na izopren może powodować podrażnienia dróg oddechowych, a przy przewlekłym narażeniu wiąże się z ryzykiem rozwoju nowotworów wątroby oraz anemii.
Nowe obowiązki w zakresie środków ochrony indywidualnej
Projekt przewiduje także zmiany organizacyjne dotyczące ochrony pracowników. W sytuacji, gdy nie da się ograniczyć ekspozycji poniżej dopuszczalnych poziomów, pracodawcy będą zobowiązani do zapewnienia odpowiednich środków ochrony indywidualnej, takich jak sprzęt ochrony układu oddechowego.
Regulacja zakłada również konieczność dostosowania tych środków do cech fizycznych pracownika oraz zapewnienia przerw w strefach wolnych od zanieczyszczeń.
Dodatkowe zabezpieczenia dla strażaków i służb ratunkowych
W projekcie uwzględniono również specyfikę pracy służb ratunkowych. Strażacy i personel interwencyjny są narażeni na kontakt z wieloma niebezpiecznymi substancjami w trakcie działań. Dokument wskazuje na konieczność prowadzenia szczegółowych ocen ryzyka, wdrożenia odpowiednich środków ochronnych oraz objęcia tych grup ukierunkowanym nadzorem medycznym.
Wsparcie dla MŚP i nowe podejście do polityki BHP
Europosłowie zwrócili uwagę na konieczność wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw we wdrażaniu nowych przepisów. Państwa członkowskie mają monitorować skutki regulacji oraz oferować pomoc finansową i techniczną.
W dokumencie pojawił się również zapis dotyczący uwzględniania różnic płci w ocenie ryzyka zawodowego. Oznacza to, że przyszłe polityki BHP mają brać pod uwagę odmienne reakcje organizmu na ekspozycję na substancje niebezpieczne.
Skala problemu i potencjalne efekty regulacji
Z danych przywołanych w pracach legislacyjnych wynika, że w Unii Europejskiej co roku około 120 tys. pracowników zapada na choroby nowotworowe związane z ekspozycją zawodową.
– Nie możemy tego zaakceptować; nikt nie powinien zachorować z powodu samego pójścia do pracy. Nowe limity narażenia, które proponujemy, zapewnią lepszą ochronę tysiącom pracowników w całej UE. Pracujemy nad poprawą ochrony pracowników, zmniejszeniem zagrożeń dla zdrowia i wspieraniem godnych warunków pracy – wskazała sprawozdawczyni projektu Liesbet Sommen.
Według Komisji Europejskiej wdrożenie nowych regulacji może zapobiec około 1 700 przypadkom raka płuca oraz 19 000 innych chorób w ciągu najbliższych 40 lat.
Kolejne etapy prac legislacyjnych
Komisja parlamentarna przyjęła mandat negocjacyjny do rozmów z Radą UE. Aby rozpocząć negocjacje międzyinstytucjonalne, decyzja musi jeszcze zostać zatwierdzona na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego.
Główne wnioski
- Nowelizacja dyrektywy CMRD wprowadza nowe limity narażenia dla m.in. kobaltu, WWA, 1,4-dioksanu oraz dymów spawalniczych.
- Izopren został objęty długoterminowym limitem narażenia ze względu na potencjał rakotwórczy i wpływ na układ oddechowy oraz krew.
- Nowe obowiązki pracodawców obejmują zapewnienie środków ochrony indywidualnej oraz organizację pracy z uwzględnieniem przerw w strefach wolnych od zanieczyszczeń.
- Efekt zdrowotny regulacji to potencjalnie 1 700 mniej przypadków raka płuca i 19 000 innych chorób w ciągu 40 lat w UE.
Źródło:
- https://www.europarl.europa.eu/news/pl/press-room/20260414IPR40825/improved-protection-for-workers-against-their-exposure-to-chemicals
