Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 marca 2026 r., który zmienia zasady badań profilaktycznych pracowników oraz zakres opieki medycyny pracy. Dokument wdraża dyrektywę UE 2024/869 i wprowadza ważne zmiany dotyczące narażenia na ołów – jedną z kluczowych substancji reprotoksycznych w środowisku pracy. Nowe przepisy obejmują zarówno obniżenie dopuszczalnych wartości biologicznych, jak i zmiany w nadzorze medycznym nad pracownikami.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieniają się dopuszczalne poziomy ołowiu we krwi pracowników.
- Jakie obowiązki pojawią się po stronie medycyny pracy i pracodawców.
- Jak wygląda okres przejściowy dla osób już narażonych.
- Jakie znaczenie ma dyrektywa UE 2024/869 dla polskich przepisów.
Projekt rozporządzenia – zakres i podstawa prawna
Projekt z dnia 17 marca 2026 r. dotyczy zmiany przepisów regulujących przeprowadzanie badań lekarskich pracowników, zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej oraz wydawanie orzeczeń lekarskich w ramach Kodeksu pracy. Dokument został przygotowany na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy i aktualizuje obowiązujące rozporządzenie z 30 maja 1996 r.
Nowelizacja ma bezpośredni związek z koniecznością wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/869 z 13 marca 2024 r., która zmienia przepisy dotyczące ochrony pracowników przed narażeniem na substancje niebezpieczne, w tym reprotoksyczne.
Ołów jako substancja reprotoksyczna – nowe podejście regulacyjne
Projekt jasno wskazuje, że ołów i jego związki nieorganiczne należą do substancji o wysokim ryzyku dla zdrowia reprodukcyjnego. W świetle aktualnych danych naukowych nie ma możliwości określenia bezpiecznego poziomu ekspozycji dla kobiet w wieku rozrodczym.
W związku z tym wprowadzono klasyfikację ołowiu jako „nieprogowej substancji reprotoksycznej”. Oznacza to, że każda ekspozycja może potencjalnie wiązać się z ryzykiem, a działania pracodawców powinny zmierzać do ograniczenia narażenia do możliwie najniższego poziomu technicznego.
Nowe wartości biologiczne i okres przejściowy
Kluczową zmianą jest obniżenie dopuszczalnej wartości biologicznej dla ołowiu we krwi. Od 1 stycznia 2029 r. poziom ten ma wynosić 15 μg Pb/100 ml krwi.
Projekt przewiduje także rozwiązania przejściowe dla pracowników już narażonych. W przypadku osób, u których stężenie ołowiu przekracza 15 μg Pb/100 ml krwi, ale nie przekracza 30 μg Pb/100 ml i wynika z ekspozycji sprzed 9 kwietnia 2026 r., możliwe będzie kontynuowanie pracy pod warunkiem prowadzenia regularnych badań oraz obserwacji trendu spadkowego.
Do końca 2028 r. obowiązywać będzie wyższy limit – 30 μg Pb/100 ml krwi – co wynika z równoległego wdrażania przepisów w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy.
Termin wejścia w życie
Zmiany stanowią element szerszego procesu harmonizacji przepisów krajowych z regulacjami unijnymi. Dyrektywa 2024/869 wskazuje, że ołów odpowiada za około połowę zawodowej ekspozycji na substancje reprotoksyczne, co uzasadnia zaostrzenie norm.
Zgodnie z założeniami projektowanego aktu, nowe przepisy mają wejść w życie 9 kwietnia 2026 r. Proces legislacyjny znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych.
Główne wnioski
- Projekt z 17 marca 2026 r. trafił do konsultacji publicznych i wdraża dyrektywę UE 2024/869.
- Od 1 stycznia 2029 r. dopuszczalna wartość biologiczna wyniesie 15 μg Pb/100 ml krwi, przy okresie przejściowym do końca 2028 r. (30 μg Pb/100 ml).
- Ołów został uznany za substancję reprotoksyczną bez progu bezpieczeństwa, co oznacza konieczność minimalizacji ekspozycji.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12408352/13192959/13192960/dokument768089.pdf
