Państwowa Inspekcja Sanitarna opublikowała raport podsumowujący sytuację zdrowia publicznego w Polsce w 2025 roku. Dane epidemiologiczne pokazują rekordową liczbę przypadków boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu, ponadtrzykrotny wzrost zachorowań na WZW typu A oraz wysoką liczbę nowych zakażeń HIV i chorób przenoszonych drogą płciową. Jednocześnie niemal trzykrotnie zmniejszyła się liczba zachorowań na krztusiec, a zapadalność na gruźlicę po raz pierwszy spadła poniżej 10 przypadków na 100 tys. mieszkańców. W marcu 2025 roku w Polsce potwierdzono także pierwszy od 25 lat przypadek błonicy gardła.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieniła się sytuacja najważniejszych chorób zakaźnych w Polsce w 2025 roku.
- Które choroby osiągnęły rekordową lub najwyższą od lat liczbę przypadków.
- Jak wyglądały dane dotyczące HIV, kiły, rzeżączki, WZW A i chorób odkleszczowych.
- W przypadku których zakażeń odnotowano wyraźną poprawę sytuacji epidemiologicznej.
Rekordowa liczba przypadków boreliozy i KZM
Jednym z wyraźnych trendów opisanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną jest wzrost liczby chorób przenoszonych przez kleszcze. W 2025 roku zarejestrowano 48 725 przypadków boreliozy – najwięcej od wielu lat. Dynamiczny wzrost obserwowany jest od 2022 roku, a szczególnie nasilił się w latach 2023-2025.
Podobna sytuacja dotyczy kleszczowego zapalenia mózgu. W 2025 roku odnotowano 935 przypadków KZM, również osiągając najwyższą wartość w analizowanym okresie. GIS wskazuje, że wzrost zachorowań na choroby odkleszczowe jest związany m.in. z postępującymi zmianami klimatycznymi.
W przypadku wirusa Zachodniego Nilu sytuacja epidemiologiczna u ludzi pozostawała stabilna. W Polsce wykryto trzy przypadki zawleczone z zagranicy. Inspekcja Weterynaryjna nie odnotowała w 2025 roku zdarzeń podobnych do tych z 2024 roku, gdy zakażenia WNV stwierdzano u ptaków i koniowatych.
Ponad trzykrotny wzrost zachorowań na WZW typu A
Wyraźne pogorszenie sytuacji dotyczy wirusowego zapalenia wątroby typu A. W 2025 roku zgłoszono 1085 przypadków WZW A wobec 318 rok wcześniej. Oznacza to ponadtrzykrotny wzrost.
Jeszcze mocniej zwiększyła się liczba ognisk. W całej Polsce zarejestrowano 115 ognisk WZW typu A, podczas gdy w 2024 roku było ich 26.
GIS wskazuje na kilka czynników mogących wpływać na tę sytuację: zaniedbania sanitarno-higieniczne, zachowania seksualne – przede wszystkim w grupie MSM – spadek odporności populacyjnej, większą mobilność i zawlekanie zakażeń z krajów endemicznych oraz niski poziom zaszczepienia.
Wśród bakteryjnych zakażeń żołądkowo-jelitowych najczęściej rozpoznawano salmonelozy. W 2025 roku było 8368 przypadków, przy zapadalności wynoszącej 22,37 na 100 tys. mieszkańców. Jednocześnie w ostatnich latach obserwowany jest trend spadkowy.
Rosła natomiast liczba zakażeń wywołanych przez enterokrwotoczną E. coli. W 2025 roku wykryto 229 przypadków, wobec 154 w 2024 roku, 96 w 2023 roku i 36 w 2022 roku. Według raportu jednym z powodów może być coraz szersze wykorzystanie diagnostyki molekularnej umożliwiającej identyfikację E. coli STEC/VTEC.
Kiła, rzeżączka i chlamydioza – liczba rozpoznań nadal rośnie
Dane Państwowej Inspekcji Sanitarnej pokazują również dalszy wzrost liczby zgłaszanych chorób przenoszonych drogą płciową.
W 2025 roku zarejestrowano 3418 przypadków kiły. Dla porównania w 2021 roku było ich 1126, w 2022 roku – 1992, w 2023 roku – 2980, a w 2024 roku – 3258. Najwięcej zachorowań dotyczyło mężczyzn, szczególnie w wieku 20-39 lat.
W przypadku rzeżączki liczba zgłoszeń osiągnęła 1496 przypadków. GIS zwraca uwagę, że od 2022 roku obserwowany jest bardzo dynamiczny wzrost. Może on wynikać zarówno ze zwiększenia transmisji zakażeń, jak i lepszej dostępności diagnostyki, większej świadomości dotyczącej STI oraz poprawy zgłaszalności.
Rosła również liczba zgłoszonych zakażeń Chlamydia trachomatis: z 517 w 2022 roku do 977 w 2023 roku, 1151 w 2024 roku i 1404 przypadków w 2025 roku. Raport jednocześnie wskazuje, że zgłaszalność tych zakażeń w Polsce pozostaje niska na tle Europy.
2755 nowych zakażeń HIV w 2025 roku
Wysoki poziom utrzymuje się również w przypadku HIV. W 2025 roku wykryto 2755 zakażeń HIV. To więcej niż w 2024 roku, gdy zarejestrowano 2256 przypadków, i niewiele mniej od wartości z 2023 roku, kiedy wykryto 2870 zakażeń.
Według raportu wzrost obserwowany od 2022 roku może być związany zarówno z intensyfikacją diagnostyki po pandemii COVID-19, jak i rzeczywistym zwiększeniem transmisji zakażeń.
Liczba zachorowań na AIDS pozostaje znacznie niższa. W 2025 roku odnotowano 173 przypadki, wobec 181 w 2024 roku, 177 w 2023 roku i 132 w 2022 roku.
Krztusiec wyhamował po rekordowym 2024 roku
Odmienny trend dotyczy krztuśca. Po rekordowym wzroście w 2024 roku, kiedy zarejestrowano 32 430 przypadków – najwięcej od około 40 lat, w 2025 roku liczba zachorowań spadła do 11 339.
Był to zatem niemal trzykrotny spadek rok do roku. Mimo poprawy liczba zachorowań nadal pozostawała wyższa niż przed pandemią COVID-19.
Polska po raz pierwszy z zapadalnością na gruźlicę poniżej 10 na 100 tys.
Poprawę odnotowano także w przypadku gruźlicy. Według wstępnych danych w 2025 roku zarejestrowano 3699 przypadków, wobec 3965 w 2024 roku, 4231 w 2023 roku i 4314 w 2022 roku.
Zapadalność po raz pierwszy osiągnęła poziom 9,9 na 100 tys. mieszkańców, dzięki czemu Polska znalazła się w grupie państw o niskiej zapadalności na gruźlicę. W raporcie wynik ten określono jako historyczny sukces będący efektem dostępności diagnostyki, wykrywania i skutecznego leczenia choroby.
Wśród przypadków odnotowanych w 2025 roku 98 stanowiła gruźlica wielolekooporna. Najczęściej rozpoznawano gruźlicę płuc – 3556 przypadków, czyli 96% wszystkich zachorowań. Gruźlica pozapłucna odpowiadała za 143 przypadki.
Pierwszy od 25 lat przypadek błonicy gardła
Szczególnym wydarzeniem epidemiologicznym 2025 roku był pierwszy od 2000 roku potwierdzony w Polsce przypadek błonicy gardła. Chorobę rozpoznano w marcu u 6-letniego dziecka, które nie było zaszczepione przeciwko błonicy zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.
Dziecko wracało do Polski po trzymiesięcznym pobycie z rodziną na Zanzibarze, a objawy pojawiły się już podczas podróży powrotnej.
W Polsce sporadycznie wykrywane są zakażenia nietoksynotwórczymi szczepami Corynebacterium diphtheriae, najczęściej w postaci skórnej. W tym przypadku stwierdzono jednak najcięższą postać choroby – błonicę gardła wywołaną przez szczep toksynotwórczy.
Grypa dominowała zimą, COVID-19 we wrześniu i październiku
W przypadku ostrych infekcji układu oddechowego widoczna była sezonowość poszczególnych patogenów. Najwięcej zachorowań na grypę rejestrowano zimą na początku 2025 roku. Od kwietnia liczba przypadków malała, a kolejny wzrost rozpoczął się jesienią.
Podobny przebieg miała aktywność RSV – najwyższa liczba przypadków przypadała na miesiące zimowe, a ponowny wzrost rozpoczął się pod koniec roku.
Inaczej wyglądała sytuacja COVID-19. Większość zachorowań przypadła na drugą połowę roku, między 32. a 52. tygodniem, ze szczytem we wrześniu i październiku.
Ponad 1700 osób objęto nadzorem z powodu grypy ptaków
Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadziła również nadzór nad osobami narażonymi na kontakt z ptactwem zakażonym wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków.
W 2025 roku powiatowi inspektorzy sanitarni objęli takim nadzorem ponad 1700 osób. Wykonano kilkadziesiąt badań w ramach wstępnej diagnostyki grypy. Część osób miała objawy infekcji górnych dróg oddechowych, jednak wszystkie wykonane badania dały wyniki ujemne w kierunku grypy A.
Do końca 2025 roku w Unii Europejskiej, mimo dużej liczby zakażeń wśród drobiu hodowlanego i dzikich ptaków, nie zidentyfikowano objawowego zakażenia człowieka. Na świecie nie stwierdzono również transmisji H5N1 z chorego człowieka na inną osobę.
Mpox nadal występuje, ale w Polsce nie wykryto kladu I
W Polsce monitorowano zachorowania na mpox, związane zarówno z transmisją krajową, jak i przypadkami zawleczonymi. Pierwsze zakażenie związane z międzynarodowym ogniskiem wywołanym kladem IIb wykryto w kraju 31 maja 2022 roku.
Do końca 2025 roku w Polsce nie stwierdzono zakażenia wirusem mpox należącym do kladu I, w tym Ib. Osoby mające kontakt z zakażonymi były obejmowane nadzorem epidemiologicznym lub kwarantanną.
30 przypadków choroby Zalewu Wiślanego, cztery osoby wymagały dializ
Nowym problemem epidemiologicznym w 2025 roku była choroba Zalewu Wiślanego, nazywana także chorobą Haff. Od pierwszego zgłoszenia w maju odnotowano 30 przypadków: 20 w województwie pomorskim i 10 w województwie warmińsko-mazurskim.
Zachorowania wiązano ze spożyciem dużych ilości samodzielnie złowionych ryb, przede wszystkim węgorza. W większości przypadków przebieg był łagodny, ale wymagał hospitalizacji. U czterech osób konieczne było zastosowanie dializ. Zdarzenia wymagały podjęcia działań międzysektorowych.
Nie tylko choroby zakaźne
Sytuacja epidemiologiczna w 2025 roku była zróżnicowana. Obok korzystnych zmian, takich jak spadek liczby przypadków krztuśca i gruźlicy, pojawiły się lub utrwaliły niekorzystne trendy dotyczące m.in. chorób odkleszczowych, WZW typu A, HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową.
Raport obejmuje znacznie szerszy zakres działalności Inspekcji – od bezpieczeństwa żywności, jakości wody i zdrowia środowiskowego po warunki pracy i nauki, promocję zdrowia, cyfryzację oraz działalność laboratoriów.
Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski zwrócił uwagę także na rozwój kompetencji pracowników Inspekcji poprzez webinary, branżowe Fora Wiedzy dla pracowników PSSE i WSSE oraz drugą edycję Kongresu Zdrowia Publicznego.
Główne wnioski
- W 2025 roku odnotowano 48 725 przypadków boreliozy i 935 przypadków KZM – były to najwyższe wartości od wielu lat.
- Liczba zachorowań na WZW typu A wzrosła do 1085 przypadków i 115 ognisk, wobec 318 przypadków i 26 ognisk rok wcześniej.
- W Polsce wykryto 2755 zakażeń HIV, 3418 przypadków kiły i 1496 przypadków rzeżączki, a liczba zgłaszanych STI nadal rosła.
- Liczba zachorowań na krztusiec spadła z 32 430 do 11 339 przypadków, a zapadalność na gruźlicę po raz pierwszy obniżyła się do 9,9 na 100 tys. mieszkańców.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/gis/raport-z-dzialan-panstwowej-inspekcji-sanitarnej-za-rok-2025-juz-dostepny
