Sztuczna inteligencja nadal jest wykorzystywana przez niewielką część podmiotów wykonujących działalność leczniczą w Polsce, ale najbliższe 12 miesięcy mogą przynieść wyraźne przyspieszenie – szczególnie w szpitalach. Z IX edycji „Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą” Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia wynika, że 40,9% podmiotów szpitalnych planuje skorzystać z narzędzi wspieranych przez AI. Placówki interesują się przede wszystkim wirtualnymi asystentami i chatbotami, diagnostyką obrazową oraz wsparciem decyzji zarządczych. Największą przeszkodą dla szpitali pozostają koszty – wskazało je 59,5% badanych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak często polskie placówki medyczne wykorzystują obecnie narzędzia oparte na sztucznej inteligencji.
- W jakich obszarach diagnostyki, obsługi pacjentów i zarządzania AI jest już stosowana.
- Dlaczego koszty, regulacje prawne i możliwości technologiczne hamują wdrażanie sztucznej inteligencji.
- Jakie zastosowania AI planują placówki medyczne w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
AI wykorzystuje dziś niewielka część placówek medycznych
IX edycja badania Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia pokazuje duży rozdźwięk między stopniem wykorzystania podstawowych rozwiązań cyfrowych a wdrażaniem sztucznej inteligencji. Elektroniczna dokumentacja medyczna, e-recepty czy e-skierowania stały się już powszechnymi elementami pracy placówek. AI w polskiej medycynie znajduje się na znacznie wcześniejszym etapie upowszechnienia.
Największy odsetek badanych podmiotów i praktyk – 7,3% – deklaruje wykorzystanie narzędzi AI w diagnostyce i leczeniu. W zarządzaniu podmiotem lub praktyką korzysta z nich 5,9%, natomiast w obsłudze pacjentów – tylko 4,7%.
Dane szczegółowe pokazują, że żaden z analizowanych sposobów zastosowania sztucznej inteligencji nie przekracza obecnie 4%. W diagnostyce i leczeniu najczęściej wskazywano diagnostykę obrazową RTG – 2,7% oraz CT (tomografia komputerowa) – 2,4%. AI wspierająca podejmowanie decyzji klinicznych była wykorzystywana przez 1,6% badanych, a rozwiązania stosowane przy MRI – przez 1,1%.
Jeszcze rzadziej wskazywano diagnostykę zmian skórnych na podstawie zdjęć – 0,4%, mammografię – 0,3%, ocenę preparatów histopatologicznych – 0,1% oraz systemy predykcji chorób – 0,5%.
| Wykorzystanie AI w diagnostyce i leczeniu | Odsetek |
|---|---|
| W diagnostyce obrazowej typu RTG | 2,7% |
| W diagnostyce obrazowej typu CT (tomografia komputerowa) | 2,4% |
| W procesie wspomagania decyzji klinicznych | 1,6% |
| Inne | 1,4% |
| W diagnostyce obrazowej typu MRI (rezonans) | 1,1% |
| W ramach systemu predykcji chorób | 0,5% |
| W diagnostyce zmian skórnych na podstawie zdjęć | 0,4% |
| W diagnostyce obrazowej typu mammografia | 0,3% |
| W procesie oceny preparatów histopatologicznych | 0,1% |
Chatboty są obecnie jednym z częstszych zastosowań AI
W obsłudze pacjentów najbardziej widocznym zastosowaniem sztucznej inteligencji są rozwiązania automatyzujące kontakt z placówką. 3,5% badanych podmiotów wykonujących działalność leczniczą (PWDL) korzysta z wirtualnego asystenta na infolinii lub chatbota. AI w obszarze polipragmazji wskazało 1,1% badanych.
| Wykorzystanie AI w zakresie obsługi pacjentów | Odsetek |
|---|---|
| W zakresie obsługi pacjentów (np. wirtualny asystent na infolinii) | 3,5% |
| W zakresie polipragmazji | 1,1% |
| Inne | 0,4% |
Podobny poziom wykorzystania odnotowano przy wsparciu zarządzania. 3,5% PWDL stosuje AI do wspomagania decyzji zarządczych, a 2,7% – w procesach wyszukiwania, gromadzenia i przechowywania danych. Narzędzia przewidujące możliwe niepożądane zdarzenia medyczne wykorzystuje 1,2% badanych, natomiast podczas przygotowania zabiegów lub operacji – 0,2%.
| Wykorzystanie AI w zarządzaniu podmiotem/praktyką | Odsetek |
|---|---|
| W procesie wspomagania decyzji zarządzania podmiotem | 3,5% |
| W procesie wyszukiwania, gromadzenia, przechowywania danych | 2,7% |
| W procesie predykcji wystąpienia możliwych niepożądanych zdarzeń | 1,2% |
| Podczas przygotowania zabiegów/operacji | 0,2% |
Koszt blokuje AI przede wszystkim w szpitalach
Badanie pokazuje również, dlaczego placówki nie sięgają po rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję. Odpowiedzi wyraźnie różnią się zależnie od rodzaju podmiotu.
W przypadku szpitali zdecydowanie dominuje czynnik finansowy. Zbyt wysoki koszt rozwiązania wskazało 59,5% podmiotów szpitalnych. Kolejne bariery to brak klarownych uregulowań legislacyjnych – 31,6%, brak możliwości technologicznych – 28% oraz brak zaufania do rozwiązań AI – 23,1%. Na małą dostępność rozwiązań wskazało 17,8% szpitali.
| Powody niekorzystania z narzędzi AI przez szpitale | Odsetek |
|---|---|
| Rozwiązanie jest zbyt drogie | 59,5% |
| Brak klarownych uregulowań legislacyjnych | 31,6% |
| Brak możliwości technologicznych | 28,0% |
| Brak zaufania do rozwiązań AI | 23,1% |
| Żadne z powyższych | 20,7% |
| Rozwiązanie jest mało dostępne | 17,8% |
Koszty są najczęściej wymienianą konkretną barierą również przez podmioty inne niż szpitalne – wskazało je 35,9% badanych z tej grupy. Brak klarownych regulacji prawnych wymieniło 25,1%, brak zaufania do AI – 23,8%, a ograniczenia technologiczne – 21,4%.
| Powody niekorzystania z narzędzi AI przez podmioty inne niż szpitalne | Odsetek |
|---|---|
| Żadne z powyższych | 37,6% |
| Rozwiązanie jest zbyt drogie | 35,9% |
| Brak klarownych uregulowań legislacyjnych | 25,1% |
| Brak zaufania do rozwiązań AI | 23,8% |
| Brak możliwości technologicznych | 21,4% |
| Rozwiązanie jest mało dostępne | 12,5% |
Inaczej rozkładają się odpowiedzi w grupie AŚZ (Ambulatoryjne Świadczenia Zdrowotne). Tutaj brak zaufania do rozwiązań AI wskazało 28,9% badanych, podczas gdy zbyt wysokie koszty wymieniło 23%, brak klarownych regulacji – 16,6%, a brak możliwości technologicznych – 15,7%. Jednocześnie 42% respondentów z tej grupy wybrało odpowiedź „żadne z powyższych”.
| Powody niekorzystania z narzędzi AI – AŚZ | Odsetek |
|---|---|
| Żadne z powyższych | 42,0% |
| Brak zaufania do rozwiązań AI | 28,9% |
| Rozwiązanie jest zbyt drogie | 23,0% |
| Brak klarownych uregulowań legislacyjnych | 16,6% |
| Brak możliwości technologicznych | 15,7% |
| Rozwiązanie jest mało dostępne | 10,7% |
40,9% szpitali planuje skorzystać z AI
Znacznie większe wartości pojawiają się, gdy pytanie dotyczy przyszłych wdrożeń. Spośród podmiotów szpitalnych 40,9% deklaruje zamiar skorzystania z narzędzi wspieranych przez sztuczną inteligencję w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
W przypadku podmiotów innych niż szpitalne takie plany ma 15,9% badanych. Najmniejsze zainteresowanie odnotowano w grupie AŚZ – 10,9%.
Różnica pomiędzy obecnym wykorzystaniem AI a deklarowanymi planami jest szczególnie widoczna w szpitalach. Jednocześnie wyniki dotyczą zamiarów ankietowanych podmiotów, dlatego nie przesądzają, jaka część zapowiadanych wdrożeń rzeczywiście zostanie zrealizowana.
Placówki najczęściej planują AI do obsługi pacjentów
Najpopularniejszym spośród wskazywanych przyszłych zastosowań jest obsługa pacjentów za pomocą wirtualnego asystenta na infolinii lub chatbota – wskazało ją 43,2% PWDL planujących wykorzystanie AI w tym obszarze.
| Planowane wykorzystanie AI w zakresie obsługi pacjentów | Odsetek |
|---|---|
| W zakresie obsługi pacjentów (wirtualny asystent na infolinii/chat bot) | 43,2% |
| W zakresie polipragmazji (przyjmowanie więcej niż pięciu leków jednocześnie) | 13,1% |
| Inne | 3,9% |
Duże zainteresowanie dotyczy również diagnostyki obrazowej. Na pierwszym miejscu znalazł się rezonans magnetyczny – 35%, następnie tomografia komputerowa – 31,3%, mammografia – 19,9% oraz RTG – 18,7%. Systemy predykcji chorób wskazało 11,7%, a diagnostykę zmian skórnych na podstawie zdjęć – 6,5%.
Mniej respondentów planuje zastosowanie AI do wspomagania decyzji klinicznych – 5,7% – oraz oceny preparatów histopatologicznych – 2,9%.
| Planowane wykorzystanie AI w diagnostyce i leczeniu | Odsetek |
|---|---|
| W diagnostyce obrazowej typu MRI (rezonans) | 35,0% |
| W diagnostyce obrazowej typu CT (tomografia komputerowa) | 31,3% |
| W diagnostyce obrazowej typu mammografia | 19,9% |
| W diagnostyce obrazowej typu RTG | 18,7% |
| Inne | 15,4% |
| W ramach systemu predykcji chorób | 11,7% |
| W diagnostyce zmian skórnych na podstawie zdjęć | 6,5% |
| W procesie wspomagania decyzji klinicznych | 5,7% |
| W procesie oceny preparatów histopatologicznych | 2,9% |
AI ma również pomagać w zarządzaniu placówkami
Wyniki badania pokazują, że zainteresowanie sztuczną inteligencją nie ogranicza się do bezpośredniego wykorzystania klinicznego. 29,6% PWDL planujących zastosowania AI w zarządzaniu wskazuje wspomaganie decyzji zarządczych, a 27,2% – wyszukiwanie, gromadzenie, przechowywanie i standaryzację danych.
Kolejne 14,6% wskazuje wykorzystanie sztucznej inteligencji do przewidywania możliwych niepożądanych zdarzeń medycznych. Znacznie mniejsze zainteresowanie dotyczy przygotowania zabiegów i operacji – 2,8%.
| Planowane wykorzystanie AI w zarządzaniu podmiotem/praktyką | Odsetek |
|---|---|
| W procesie wspomagania decyzji zarządzania podmiotem | 29,6% |
| W procesie wyszukiwania, gromadzenia, przechowywania i standaryzacji | 27,2% |
| W procesie predykcji wystąpienia możliwych niepożądanych zdarzeń medycznych | 14,6% |
| Inne | 3,1% |
| Podczas przygotowania zabiegów/operacji | 2,8% |
Wyniki IX edycji badania pokazują więc dwa różne etapy cyfryzacji polskiej ochrony zdrowia. Podstawowe rozwiązania cyfrowe są już szeroko wykorzystywane, natomiast AI pozostaje technologią stosowaną przez niewielką część placówek. Jednocześnie deklaracje dotyczące najbliższych 12 miesięcy wskazują na wyraźnie większe zainteresowanie, zwłaszcza wśród szpitali. Tempo rzeczywistych wdrożeń będzie jednak zależało m.in. od możliwości finansowych i technologicznych placówek oraz otoczenia prawnego.
Wszystkie tabele w artykule zostały opracowane przez redakcję AlertMedyczny.pl na podstawie danych z IX edycji „Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą” Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia.
Główne wnioski
- Narzędzia AI nadal są wykorzystywane przez niewielką część badanych podmiotów – w diagnostyce i leczeniu stosuje je 7,3% podmiotów i praktyk.
- W ciągu najbliższych 12 miesięcy z narzędzi wspieranych przez sztuczną inteligencję planuje skorzystać 40,9% podmiotów szpitalnych.
- Największą barierą dla szpitali jest zbyt wysoki koszt rozwiązań AI, wskazany przez 59,5% badanych podmiotów szpitalnych.
- Wśród planowanych zastosowań AI są przede wszystkim chatboty i wirtualni asystenci, diagnostyka obrazowa oraz wsparcie decyzji zarządczych.
Źródło:
- https://www.cez.gov.pl/pl/page/o-nas/aktualnosci/ix-edycja-badania-stopnia-informatyzacji-podmiotow-wykonujacych-dzialalnosc
