Elektroniczna dokumentacja medyczna jest już standardem w większości badanych placówek, ale wykorzystanie sztucznej inteligencji, analityki danych i telemonitoringu pozostaje niewielkie. Tak wynika z IX edycji „Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą”, przeprowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia. Ankiety pokazują również duże różnice między szpitalami a ambulatoryjną opieką zdrowotną w zakresie cyberbezpieczeństwa, organizacji IT i dostępności e-usług. W badaniu uwzględniono 9 823 wypełnione i pozytywnie zweryfikowane ankiety.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wygląda poziom cyfryzacji szpitali, AŚZ i innych podmiotów leczniczych.
- W jakim zakresie placówki prowadzą EDM i korzystają z repozytoriów dokumentacji.
- Jaką skalę osiągnęły e-recepty i e-skierowania oraz jak rozwijają się e-usługi i telemonitoring.
- Jak placówki organizują obsługę IT i jakie mają potrzeby w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Blisko 10 tys. ankiet w badaniu informatyzacji ochrony zdrowia
IX edycja badania objęła różne rodzaje podmiotów i praktyk wykonujących działalność leczniczą (PWDL). Łącznie wpłynęły 9 823 wypełnione i pozytywnie zweryfikowane ankiety.
W grupie podmiotów udzielających stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych – szpitalnych – w rejestrze znajdowało się 1 309 podmiotów i praktyk. Ankietę wypełniło 731 z nich, czyli 55,8%.
W przypadku stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne w rejestrze znajdowało się 1 256 podmiotów i praktyk. Odpowiedzi uzyskano od 622, co odpowiada 49,5%.
Największą grupę stanowiły ambulatoryjne świadczenia zdrowotne (AŚZ), obejmujące podstawową opiekę zdrowotną (POZ), ambulatoryjną opiekę specjalistyczną (AOS) oraz inne świadczenia zdrowotne. W rejestrze znajdowało się 82 759 takich podmiotów i praktyk, a ankietę wypełniło 8 470, czyli 10,2%.
Największy udział wśród wypełnionych ankiet miały województwa: mazowieckie – 14,8%, śląskie – 12,2%, małopolskie – 9,1% oraz wielkopolskie – 8,6%.
Badanie zrealizowano w dniach 3 listopada – 21 grudnia 2025 r.
Szpitale częściej mają własne IT. W AŚZ zadania wykonuje nawet personel medyczny
Model organizacji obsługi informatycznej wyraźnie różni się zależnie od rodzaju placówki. W szpitalach najczęściej funkcjonuje wyłącznie wewnętrzny zespół IT – takie rozwiązanie zadeklarowało 43,4% respondentów z tej grupy.
W podmiotach innych niż szpitalne najczęściej korzystano z obsługi IT zapewnianej przez podmiot zewnętrzny – dotyczyło to 34,7% ankietowanych. Outsourcing dominował również w AŚZ, gdzie wskazało go 43,2% respondentów.
Jednocześnie 25,6% placówek AŚZ zadeklarowało, że zadania związane z IT realizuje kadra medyczna.
Różnice są widoczne również w cyberbezpieczeństwie. Zespół odpowiedzialny za ten obszar funkcjonuje w 40,6% badanych szpitali i 25,5% AŚZ. Około 3/4 respondentów z AŚZ wskazało więc, że takiego zespołu nie posiada.
Oprogramowanie gabinetowe dominuje we wszystkich grupach placówek
Najbardziej rozpowszechnionym rozwiązaniem informatycznym pozostaje oprogramowanie gabinetowe, w tym systemy HIS. Korzysta z niego 96% badanych szpitali, 71% podmiotów innych niż szpitalne oraz 72% AŚZ.
W szpitalach i podmiotach innych niż szpitalne kolejnymi najczęściej stosowanymi rozwiązaniami są oprogramowanie Apteka – odpowiednio 79,5% i 50,2% – oraz oprogramowanie Apteczka oddziałowa, używane przez 76,5% szpitali i 43,7% podmiotów innych niż szpitalne.
W AŚZ pozostałe rodzaje oprogramowania, poza systemami gabinetowymi, są znacznie mniej rozpowszechnione. Korzysta z nich od 1,4% do 10,8% badanych placówek.
Większość placówek może prowadzić dokumentację elektronicznie
Większość respondentów deklaruje posiadanie rozwiązań IT umożliwiających prowadzenie dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej oraz elektroniczne przetwarzanie danych medycznych istotnych dla procesu leczenia.
Najwyższy odsetek odnotowano w AŚZ – 62,7%. W szpitalach było to 60,5%, a w podmiotach innych niż szpitalne – 54,5%.
Częściowe wdrożenie takich rozwiązań zadeklarowało natomiast 37,2% szpitali, 35,7% podmiotów innych niż szpitalne i 24,6% AŚZ.
Aż 93% badanych szpitali prowadzi Elektroniczną Dokumentację Medyczną w zakresie informacji o rozpoznaniu choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, wynikach przeprowadzonych badań, przyczynie odmowy przyjęcia do szpitala, udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz ewentualnych zaleceniach.
Inaczej przedstawiają się wyniki dotyczące Indywidualnego Planu Opieki Medycznej. EDM w tym zakresie prowadzi 43,6% badanych szpitali i 43,9% podmiotów innych niż szpitalne. W AŚZ odsetek wynosi 57,3%.
W przypadku karty szczepień prowadzenie EDM zadeklarowała około 1/4 podmiotów szpitalnych i innych niż szpitalne. W AŚZ wynik jest znacznie wyższy – 51,7%.
Ponad 211 mln indeksów konsultacji lekarskich w systemie P1
Elektroniczna Dokumentacja Medyczna jest przechowywana w systemach placówek. Do systemu e-Zdrowie (P1) nie trafiają pełne dokumenty, lecz informacje o ich istnieniu oraz miejscu przechowywania, czyli indeksy EDM.
Indeks zawiera podstawowe dane pozwalające zidentyfikować dokument, m.in. identyfikator zdarzenia medycznego, identyfikator dokumentu, dane pacjenta i placówki medycznej, rodzaj i format dokumentu, informacje o osobie lub podmiocie, który go wytworzył, oraz systemie, w którym dokument jest przechowywany. Właściwa dokumentacja pozostaje w systemie gabinetowym, natomiast P1 otrzymuje dane potrzebne do jej wyszukania i identyfikacji.
Od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2025 r. w P1 odnotowano 211 514 941 indeksów EDM dotyczących konsultacji lekarskich.
Drugą najliczniejszą kategorią były wyniki badań laboratoryjnych – 115 447 011 indeksów. W systemie znalazło się również 37 260 474 indeksów kart informacyjnych leczenia szpitalnego, 25 773 279 opisów badań diagnostycznych oraz 9 990 824 informacji dla lekarza kierującego lub POZ.
Ponad 502 mln e-recept wystawionych w 2025 roku
Skalę cyfryzacji pokazują także dane dotyczące e-recept i e-skierowań. W 2025 r. placówki AŚZ wystawiły ponad 474,8 mln e-recept, a szpitale – ponad 27,3 mln. Łączna liczba e-recept rośnie rok do roku.
W tym samym roku placówki AŚZ wystawiły ponad 61,4 mln e-skierowań. W szpitalach było ich ponad 10,9 mln.
Repozytorium EDM ma ponad 92% badanych szpitali
Większość placówek uczestniczących w badaniu posiada Repozytorium Elektronicznej Dokumentacji Medycznej. Najczęściej dysponują nim szpitale – 92,7% respondentów z tej grupy.
W podmiotach innych niż szpitalne repozytorium EDM posiada 77,2% badanych, natomiast w AŚZ – 72,1%. Sposób jego przechowywania różni się zależnie od rodzaju prowadzonej działalności.
Dwie trzecie AŚZ nie świadczy e-usług i nie planuje ich wdrożenia
Znacznie mniej zaawansowany pozostaje rozwój e-usług. Aż 67,2% badanych AŚZ nie świadczy takich usług i nie planuje ich wdrożenia. Obecne oferowanie e-usług deklaruje 18,4% jednostek z tej grupy.
Między poszczególnymi rodzajami placówek występują duże różnice. Najwyższą dostępność e-usług odnotowano w szpitalach – 50%. Podmioty inne niż szpitalne charakteryzują się natomiast najniższą dostępnością e-usług poprzez stronę internetową – 17,5%.
Telemonitoring nadal wykorzystywany sporadycznie
Zdalna opieka medyczna pozostaje stosunkowo rzadko wykorzystywana. Telemonitoring stosuje 10,7% badanych szpitali, 7,6% AŚZ i 3,9% podmiotów innych niż szpitalne.
Najczęściej wskazywaną formą jest zdalna opieka rehabilitacyjna – 2,4% – oraz kardiologiczna – 2,3%.
Zdalna opieka diabetologiczna, opieka nad kobietami w ciąży i pulmonologiczna osiągają wyniki poniżej 2%. Respondenci wskazywali również inne rozwiązania, m.in. zdalną opiekę psychologiczną, dietetyczną oraz endokrynologiczną.
AI w diagnostyce i leczeniu wykorzystuje 7,3% badanych
Znacznie niższy poziom wdrożenia niż w przypadku podstawowych systemów cyfrowych dotyczy sztucznej inteligencji.
Narzędzia wspierane przez AI w diagnostyce i leczeniu wykorzystuje 7,3% badanych podmiotów i praktyk. W obszarze zarządzania działalnością odsetek wynosi 5,9%, a w obsłudze pacjentów – 4,7%.
Niewielkie jest również wykorzystanie narzędzi analitycznych. Korzysta z nich 10,6% badanych AŚZ. Najwyższy wynik odnotowano wśród szpitali – 33%.
Autorzy badania zwracają jednocześnie uwagę na wysoki udział odpowiedzi „nie wiem”, wynoszący około 27-30%. Może to wskazywać na niski poziom świadomości dotyczącej stosowania analityki w podmiotach i praktykach.
Niemal wszystkie szpitale mają szerokopasmowy internet
Dostęp do internetu szerokopasmowego jest powszechny, choć również w tym przypadku występują różnice między rodzajami placówek.
Pełny dostęp zadeklarowało 98,5% szpitali, 94,2% podmiotów innych niż szpitalne i 90,1% AŚZ.
Większe różnice dotyczą łącza zapasowego. Posiada je 73,5% badanych szpitali. W przypadku podmiotów innych niż szpitalne oraz AŚZ takie zabezpieczenie ma tylko około połowy respondentów.
Cyberbezpieczeństwo: 87% szpitali chce zwiększać odporność na ataki
W szpitalach najczęściej wskazywaną potrzebą dotyczącą cyberbezpieczeństwa jest zwiększenie odporności na cyberataki – zadeklarowało ją 87% respondentów.
Kolejne miejsca zajęły podnoszenie świadomości zagrożeń wśród pracowników – 78,7% – oraz zapewnienie ciągłości działania systemów – 72,5%.
Podmioty inne niż szpitalne również najczęściej wskazywały potrzebę zwiększenia odporności na cyberataki – 68,3% – oraz edukacji pracowników – 64%.
W AŚZ potrzeby związane z cyberbezpieczeństwem zgłaszano rzadziej. Jednocześnie 26,5% badanych podmiotów z tej grupy zadeklarowało, że nie ma takich potrzeb.
Wyniki IX edycji badania Ministerstwa Zdrowia i Centrum e-Zdrowia pokazują więc nierównomierny obraz cyfryzacji. Podstawowe rozwiązania – systemy gabinetowe, EDM, e-recepty czy e-skierowania – są już szeroko stosowane. Znacznie mniej rozpowszechnione pozostają natomiast telemonitoring, sztuczna inteligencja i narzędzia analityczne. Badanie wskazuje również na różnice w przygotowaniu poszczególnych rodzajów placówek do zapewnienia cyberbezpieczeństwa i ciągłości działania systemów informatycznych.
Pełny raport dostępny jest: TUTAJ.
Główne wnioski
- 93% badanych szpitali prowadzi EDM w zakresie m.in. rozpoznań, wyników badań, udzielonych świadczeń i zaleceń.
- W 2025 r. placówki AŚZ wystawiły ponad 474,8 mln e-recept i 61,4 mln e-skierowań, a szpitale odpowiednio ponad 27,3 mln i 10,9 mln.
- 67,2% badanych AŚZ nie świadczy e-usług i nie planuje ich wdrożenia, podczas gdy wśród szpitali dostępność e-usług wynosi 50%.
- Zespół ds. cyberbezpieczeństwa działa w 40,6% badanych szpitali i 25,5% AŚZ, a 87% szpitali wskazuje na potrzebę zwiększenia odporności na cyberataki.
Źródło:
- https://www.cez.gov.pl/pl/page/o-nas/aktualnosci/ix-edycja-badania-stopnia-informatyzacji-podmiotow-wykonujacych-dzialalnosc
