Regularnie stosowana w diagnostyce stabilnej choroby wieńcowej koronarografia tomografii komputerowej (CCTA) doczekała się narzędzia, które wykracza poza samą ocenę zwężeń. Na kongresie EACVI 2025 przedstawiono analizę, w której wykorzystanie wskaźnika FFR-CT obliczanego przez sztuczną inteligencję pozwoliło prognozować ryzyko zawału, śmiertelności sercowo-naczyniowej i konieczności rewaskularyzacji. To pierwsze tak duże badanie, które jednoznacznie potwierdza prognostyczną wartość technologii stosowanej dotąd głównie do wspomagania decyzji diagnostycznych u pacjentów z dławicą piersiową.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak sztuczna inteligencja wspiera ocenę ryzyka u pacjentów z dławicą piersiową.
- Dlaczego FFR-CT dostarcza informacji wykraczających poza klasyczną ocenę zwężeń.
- Jakie wyniki uzyskano u 7 836 pacjentów analizowanych w badaniu FISH&CHIPS.
- W jaki sposób obniżone wartości FFR-CT przekładają się na ryzyko zawału i zgonu.
FFR-CT: od diagnostyki do oceny ryzyka
CCTA pozostaje badaniem pierwszego wyboru u pacjentów z podejrzeniem stabilnej choroby wieńcowej, która często manifestuje się jako dławica piersiowa. Choć badanie umożliwia dokładną ocenę zwężeń w tętnicach wieńcowych, nie pozwala na bezpośrednią ocenę przepływu. Odpowiedzią na tę lukę jest FFR-CT wyliczany na podstawie obrazów CCTA przez algorytmy AI. Dotychczas potwierdzano, że metoda pomaga redukować liczbę kolejnych badań inwazyjnych i nieinwazyjnych, jednak jej rola prognostyczna pozostawała niewyjaśniona.
Duża analiza z FISH&CHIPS: 7 836 pacjentów w obserwacji
W prezentowanej analizie uwzględniono dane pacjentów, którzy w ramach brytyjskiego badania obserwacyjnego FISH&CHIPS otrzymali ocenę FFR-CT w 27 ośrodkach. Spośród 90 553 wykonanych CCTA, 7 836 chorych zakwalifikowano do analizy FFR-CT. Mediana wieku wynosiła 63 lata, a kobiety stanowiły 37,4%.
Pacjentów obserwowano przez medianę 3,1 roku. W tym czasie odnotowano 191 zawałów (2,4%), 1 573 rewaskularyzacje (20,1%), 74 zgony sercowo-naczyniowe (0,9%) oraz 261 zgonów ogółem (3,3%).
Im niższy FFR-CT, tym wyższe ryzyko
Wyniki jednoznacznie pokazały, że niższe wartości FFR-CT – szczególnie mierzone w pobliżu zwężenia – wiązały się z większą częstością incydentów.
Wyniki dla zawałów:
- FFR-CT >0,8 (prawidłowy) – 1,0% MI
- 0,71–0,8 (graniczny) – 2,0% MI
- 0,51–0,7 (obniżony) – 3,9% MI
- ≤0,5 (znacznie obniżony) – 5,2% MI
Najniższe wartości FFR-CT oznaczały czterokrotnie wyższe ryzyko zawału oraz trzykrotnie większe ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego. Co istotne, zależność była niezależna od klasycznych czynników ryzyka, takich jak wiek, płeć, nadciśnienie, cukrzyca czy zaburzenia lipidowe.
Zaprezentowane dane sugerują, że FFR-CT może stać się nie tylko wsparciem decyzji diagnostycznych, lecz także narzędziem służącym do tworzenia precyzyjniejszych ścieżek terapeutycznych. Pacjenci z obniżonym przepływem mogą wymagać intensywniejszego leczenia, bliższego monitorowania lub wczesnego rozważenia rewaskularyzacji.
Główne wnioski
- FFR-CT wyliczany przez AI pozwala przewidywać zawał, zgony sercowo-naczyniowe i konieczność rewaskularyzacji u pacjentów z dławicą piersiową.
- Analiza FISH&CHIPS objęła 7 836 pacjentów i wykazała silną zależność między niższymi wartościami FFR-CT a wyższym ryzykiem incydentów.
- Najniższe wartości FFR-CT wiązały się z czterokrotnie wyższym ryzykiem zawału i trzykrotnie wyższym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego.
- FFR-CT może wspierać personalizację terapii i wcześniejsze podejmowanie decyzji o intensyfikacji leczenia lub rewaskularyzacji.
Źródło:
- https://www.escardio.org/The-ESC/Press-Office/Press-releases/ai-based-tool-predicts-future-cardiovascular-events-in-patients-with-angina
