3 listopada 2026 r. senacka Komisja Zdrowia rozpatrzy pakiet ustaw dotyczących funkcjonowania ochrony zdrowia, w tym regulacje dotyczące wynagrodzeń i zatrudnienia personelu medycznego. Szczególne kontrowersje budzą przepisy określane jako Lex K., przewidujące nawet dożywotnie wykluczenie lekarza z udzielania świadczeń finansowanych przez NFZ. Główny legislator Senatu wskazuje na poważne zastrzeżenia konstytucyjne, dotyczące zarówno sposobu uchwalenia przepisów, jak i ich treści.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego główny legislator Senatu kwestionuje zgodność Lex K. z Konstytucją RP.
- Jakie zastrzeżenia budzą przepisy przewidujące zakaz udzielania świadczeń finansowanych przez NFZ.
- Dlaczego dożywotni zakaz oraz natychmiastowa wykonalność decyzji Prezesa NFZ budzą wątpliwości prawne.
- Jakimi przepisami zajmie się senacka Komisja Zdrowia 3 listopada 2026 r.
Komisja Zdrowia rozpatrzy ustawę o wynagrodzeniach medyków
Posiedzenie senackiej Komisji Zdrowia zaplanowano na 3 listopada 2026 r. o godz. 15.00 w sali 179. Senatorowie zajmą się m.in. ustawami dotyczącymi wynagrodzeń i zatrudnienia personelu medycznego, jawności umów na świadczenia zdrowotne oraz funkcjonowania sieci szpitali.
Jednym z rozpatrywanych aktów będzie ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 893). Regulacja przewiduje m.in. ograniczenie wynagrodzenia do 240 zł brutto za godzinę i 76,8 tys. zł brutto miesięcznie, przy maksymalnym czasie pracy wynoszącym 320 godzin miesięcznie. Zakłada również obowiązek zatrudnienia części personelu medycznego na co najmniej pół etatu, z wyjątkami przewidzianymi dla wybranych specjalizacji.
Podczas prac sejmowych do ustawy dodano przepisy określane jako Lex K., przyjmując wniosek mniejszości klubu Rozwój Plus. To właśnie te rozwiązania spotkały się z poważną krytyką legislacyjną.
Lex K. – legislator wskazuje na naruszenie zasady trzech czytań
Najdalej idące zastrzeżenia dotyczą sposobu wprowadzenia przepisów do ustawy. W opinii do druku nr 893 główny legislator Senatu wskazuje, że regulacje przewidujące zakaz udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych zostały dodane na etapie trzeciego czytania.
Zdaniem legislatora może to naruszać art. 118 ust. 1 oraz art. 119 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które określają zasady inicjatywy ustawodawczej i procedury trzech czytań.
Problem polega na wprowadzeniu nowych, istotnych rozwiązań prawnych bez przeprowadzenia pełnej procedury ustawodawczej. W opinii przywołano orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym poprawki nie mogą służyć wprowadzaniu regulacji wykraczających poza pierwotny zakres projektu. Legislator ocenia, że uchybienia proceduralne mają charakter nieusuwalny.
Podobne wątpliwości zgłaszała wcześniej senator Beata Małecka-Libera (KO), przewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia. W wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej wskazywała na możliwą niezgodność Lex K. z Konstytucją, szczególnie w zakresie naruszenia zasady trzech czytań.
Cztery główne zastrzeżenia konstytucyjne do Lex K.
Oprócz sposobu uchwalenia przepisów legislator wskazał również na problemy dotyczące ich treści.
1. Nierówne traktowanie zawodów medycznych
Projektowany art. 64a ust. 1 przewiduje możliwość orzeczenia zakazu udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych wyłącznie wobec lekarzy i lekarzy dentystów. Pozostałe zawody medyczne nie zostały objęte analogiczną regulacją.
Zdaniem legislatora takie zróżnicowanie może naruszać konstytucyjne wymagania dotyczące równego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.
2. Zbyt duża swoboda Prezesa NFZ
Zgodnie z proponowanymi przepisami Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia miałby możliwość orzekania zakazu na okres od miesiąca do 8 lat.
Legislator zwraca uwagę, że ustawa wskazuje jedynie przykładowe kryteria ustalania długości zakazu. Takie rozwiązanie może pozostawiać organowi administracyjnemu nadmierną swobodę decyzyjną.
3. Dożywotni zakaz nieproporcjonalny do naruszenia
Najpoważniejsze zastrzeżenia dotyczą art. 64a ust. 4, który przewiduje obowiązkowe orzeczenie dożywotniego zakazu wobec lekarza lub lekarza dentysty, jeżeli po rozpoczęciu obowiązywania wcześniejszego zakazu ponownie dopuści się określonego naruszenia.
W ocenie legislatora dożywotnie wykluczenie z udzielania świadczeń finansowanych przez NFZ za czyny sprowadzające się do poświadczenia nieprawdy jest niezgodne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności.
4. Zakaz obowiązujący przed rozstrzygnięciem sądu
Kolejna uwaga dotyczy natychmiastowej wykonalności decyzji Prezesa NFZ. Zgodnie z projektowanymi przepisami zakaz miałby obowiązywać od dnia następującego po doręczeniu decyzji. Co istotne, odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych – nie wstrzymywałoby jej wykonania.
W rezultacie lekarz mógłby zostać odsunięty od udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym.
Legislator wskazuje również na inne zastrzeżenia do ustawy
Uwagi dotyczące Lex K. stanowią jedynie część zastrzeżeń przedstawionych w opinii głównego legislatora Senatu. Dokument zawiera również szereg uwag konstytucyjnych i legislacyjnych odnoszących się do pozostałych przepisów ustawy, m.in. regulujących zatrudnienie personelu medycznego oraz kompetencje Prezesa NFZ.
Zastrzeżenia dotyczą zarówno zgodności proponowanych rozwiązań z Konstytucją RP, jak i sposobu sformułowania poszczególnych przepisów. W opinii wskazano również propozycje zmian, które mogą zostać uwzględnione podczas dalszych prac legislacyjnych.
Główne wnioski
- Główny legislator Senatu zgłosił zastrzeżenia konstytucyjne do Lex K., wskazując m.in. na możliwe naruszenie zasady trzech czytań i przepisów dotyczących inicjatywy ustawodawczej.
- Zakaz udzielania świadczeń finansowanych przez NFZ miałby trwać od miesiąca do 8 lat, a w przypadku ponownego naruszenia mógłby być orzekany dożywotnio.
- Decyzja Prezesa NFZ byłaby wykonalna przed prawomocnym rozstrzygnięciem sądu, ponieważ wniesienie odwołania nie wstrzymywałoby obowiązywania zakazu.
- 3 listopada 2026 r. senacka Komisja Zdrowia rozpatrzy ustawę z druku nr 893, do której legislator zgłosił również szereg innych uwag konstytucyjnych i legislacyjnych.
Źródło:
- https://www.senat.gov.pl/download/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/8173/plik/893o.pdf
