Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zgłosiło zastrzeżenia do dwóch projektów rozporządzeń Ministerstwa Zdrowia rozszerzających uprawnienia pielęgniarek. Samorząd lekarski obawia się, że nowe regulacje mogą ograniczyć pacjentom z infekcjami dróg oddechowych dostęp do konsultacji lekarskich. Wskazuje również na konieczność doprecyzowania wymagań kwalifikacyjnych dotyczących samodzielnego stosowania lidokainy podczas leczenia ran. Stanowiska w obu sprawach przyjęto 9 października 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Naczelna Rada Lekarska zgłasza zastrzeżenia do rozszerzenia uprawnień pielęgniarek.
- Jakich chorób dotyczą obawy o ograniczenie dostępu pacjentów do lekarzy POZ.
- Jakie zmiany zaproponowano w zakresie samodzielnego stosowania lidokainy przez pielęgniarki.
- Jakich wymagań kwalifikacyjnych domaga się samorząd lekarski.
NRL: nowe uprawnienia mogą ograniczyć dostęp do lekarzy POZ
Pierwszy projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia dotyczy rozszerzenia wykazu substancji czynnych zawartych w produktach ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mogą wystawiać skierowania.
W stanowisku nr 28/26/P-X Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wyraziło obawę, że rozszerzenie kompetencji pielęgniarek może prowadzić do ograniczenia dostępu pacjentów do diagnostyki i leczenia prowadzonego przez lekarzy.
Zastrzeżenia dotyczą świadczeń związanych z następującymi schorzeniami:
- zakażeniami wirusem grypy typu A i B,
- chorobami gardła,
- alergicznym nieżytem nosa,
- przewlekłym i sezonowym katarem siennym,
- infekcjami oskrzeli.
Zdaniem samorządu lekarskiego część placówek może wykorzystać nowe przepisy do organizowania opieki nad pacjentami z wymienionymi schorzeniami wyłącznie w ramach porad pielęgniarskich.
NRL opowiada się za zachowaniem szerokiego dostępu do świadczeń udzielanych przez lekarzy, szczególnie w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ).
NRL chce doprecyzowania przepisów przy lidokainie
Drugi projekt rozporządzenia dotyczy świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych wykonywanych przez pielęgniarki i położne samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego.
Ministerstwo Zdrowia proponuje rozszerzenie wykazu produktów leczniczych o chlorowodorek lidokainy (Lidocaini hydrochloridum) w postaci roztworu do wstrzykiwań. Pozwoliłoby to pielęgniarkom zajmującym się leczeniem ran stosować ten preparat bez konieczności uzyskania zlecenia od lekarza.
W stanowisku nr 29/26/P-X samorząd lekarski zwraca uwagę, że projektowana zmiana nie została dostatecznie powiązana z przepisami określającymi wymagane kwalifikacje zawodowe. Obowiązujący § 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia przewiduje, że samodzielnego doboru sposobów leczenia ran może dokonywać pielęgniarka, która:
- ukończyła odpowiedni kurs specjalistyczny lub kwalifikacyjny,
- posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kształcenia obejmował leczenie ran,
- posiada tytuł magistra pielęgniarstwa.
Prezydium NRL postuluje, aby rozszerzenie wykazu leków o lidokainę zostało jednoznacznie powiązane z wymaganiami kwalifikacyjnymi określonymi w rozporządzeniu.
Główne wnioski
- Prezydium NRL przyjęło 9 października 2026 r. dwa stanowiska dotyczące projektów rozporządzeń Ministerstwa Zdrowia rozszerzających uprawnienia pielęgniarek.
- Samorząd lekarski obawia się ograniczenia dostępu do lekarzy POZ dla pacjentów m.in. z grypą typu A i B, chorobami gardła oraz infekcjami oskrzeli.
- Ministerstwo Zdrowia proponuje umożliwienie pielęgniarkom samodzielnego stosowania chlorowodorku lidokainy w postaci roztworu do wstrzykiwań podczas leczenia ran, bez zlecenia lekarskiego.
- NRL domaga się doprecyzowania wymagań kwalifikacyjnych dla pielęgniarek stosujących lidokainę, poprzez powiązanie nowych uprawnień z warunkami określonymi w rozporządzeniu.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9447-stanowiska-prezydium-nrl-podjete-9-pazdziernika-2026-r
