Utrata masy i siły mięśniowej związana z wiekiem może wiązać się z większym ryzykiem demencji. Analiza ponad 80 badań wykazała, że osoby z sarkopenią miały o 42 proc. wyższe ryzyko demencji. Naukowcy podkreślają, że ocena ryzyka zaburzeń poznawczych nie powinna koncentrować się wyłącznie na masie ciała.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego sarkopenia może być ważnym sygnałem związanym z ryzykiem demencji i co wynika z analizy ponad 80 badań.
- Jakie są dane wskazujące, że osoby z sarkopenią miały o 42 proc. wyższe ryzyko demencji niż osoby bez tego problemu.
- Dlaczego związek między otyłością a demencją może różnić się w zależności od wieku i dlaczego sama masa ciała nie daje pełnego obrazu ryzyka.
- Jakie znaczenie dla zdrowego starzenia może mieć utrzymanie masy, siły i sprawności mięśni oraz dlaczego potrzebne są dalsze badania.
Sarkopenia związana z wyższym ryzykiem demencji
Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem badaczy związanych z Curtin University przeanalizował ponad 80 badań dotyczących zależności między masą ciała, ilością tkanki tłuszczowej, stanem mięśni, a ryzykiem demencji. Wyniki opublikowano w „International Journal of Food Sciences and Nutrition”. Jednym z najważniejszych wniosków dotyczył sarkopenii, czyli postępującej utraty masy i siły mięśniowej oraz sprawności fizycznej. Osoby z sarkopenią miały o 42 proc. wyższe ryzyko demencji niż osoby bez tego problemu.
Nie chodzi tylko o wagę – utrzymanie siły i sprawności mięśni wydaje się również ważne w miarę starzenia się – powiedział Booranasuksakul. Nasze odkrycia sugerują, że utrata masy mięśniowej może być ważnym sygnałem ostrzegawczym przed ryzykiem demencji.
Wyniki wskazują na związek, a nie dowodzą, że utrata mięśni bezpośrednio powoduje demencję. Sarkopenia może jednak stanowić jeden z markerów pozwalających lepiej identyfikować osoby obciążone zwiększonym ryzykiem.
Otyłość a demencja. Znaczenie ma wiek
Analiza przyniosła również interesujące wyniki dotyczące otyłości. Jej związek z demencją różnił się w zależności od wieku. U osób z otyłością w średnim wieku, czyli przed ukończeniem 65 lat, ryzyko demencji było o 9 proc. wyższe. Tymczasem w grupie osób w wieku co najmniej 65 lat otyłość wiązała się z ryzykiem niższym o 17 proc. Nie oznacza to jednak, że zwiększenie masy ciała w starszym wieku chroni przed demencją.
Odkryliśmy, że otyłość w średnim wieku wiązała się z wyższym ryzykiem demencji, ale ta zależność zmieniała się w późniejszym okresie życia – powiedział Siervo. To nie oznacza, że ludzie powinni tyć wraz z wiekiem. Pokazuje nam to raczej, że związek między masą ciała, starzeniem się i demencją jest złożony.
Wyniki pokazują jednocześnie ograniczenia stosowania samej masy ciała jako wskaźnika zdrowia w kontekście starzenia się mózgu. Istotne mogą być również proporcje między tkanką mięśniową i tłuszczową oraz sprawność fizyczna.
Otyłość sarkopeniczna wymaga dalszych badań
Naukowcy przeanalizowali również otyłość sarkopeniczną, czyli współwystępowanie nadmiaru tkanki tłuszczowej z małą masą mięśniową lub pogorszeniem funkcji mięśni. W tym przypadku dowody pozostają jednak ograniczone. Kryteria analizy spełniły tylko cztery badania i nie wykazano statystycznie istotnego związku między otyłością sarkopeniczną, a demencją.
Wciąż wiele nie wiemy o tym, jak zmiany w masie mięśniowej i tkance tłuszczowej oddziałują na siebie w czasie – powiedział Siervo. Potrzebne są dalsze, długoterminowe badania, aby zrozumieć, czy niska masa mięśniowa i nadmiar tkanki tłuszczowej zwiększają ryzyko demencji.
Zdrowie mięśni może mieć znaczenie dla zdrowego starzenia
Autorzy wskazują, że wyniki wzmacniają argumenty przemawiające za dbaniem o zdrową kompozycję ciała przez całe życie. Obejmuje to zarówno ograniczanie nadmiernego przyrostu masy ciała w wieku średnim, jak i utrzymywanie siły oraz sprawności mięśni wraz z wiekiem.
Utrzymanie mięśni jest ważnym elementem zdrowego starzenia się, a regularna aktywność fizyczna i dobre odżywianie mogą pomóc w utrzymaniu siły i funkcji mięśni – dodała Booranasuksakul.
Ma to znaczenie nie tylko w kontekście potencjalnego ryzyka demencji. Zachowanie sprawności mięśni wspiera mobilność i samodzielność oraz może ograniczać ryzyko upadków i ich konsekwencji u osób starszych.
Główne wnioski
- Analiza ponad 80 badań wykazała, że sarkopenia wiązała się z o 42 proc. wyższym ryzykiem demencji. Wynik wskazuje na związek, ale nie dowodzi, że utrata mięśni bezpośrednio powoduje demencję.
- Związek między otyłością a demencją różnił się zależnie od wieku. Otyłość przed 65. rokiem życia wiązała się z ryzykiem wyższym o 9 proc., natomiast w wieku 65 lat i więcej – z ryzykiem niższym o 17 proc.
- W przypadku otyłości sarkopenicznej nie wykazano statystycznie istotnego związku z demencją, jednak tę część analizy oparto na zaledwie czterech badaniach.
- Autorzy wskazują, że ocena zdrowego starzenia nie powinna opierać się wyłącznie na masie ciała. Znaczenie mogą mieć również masa i siła mięśni, sprawność fizyczna oraz proporcje między tkanką mięśniową i tłuszczową.
Źródło:
- https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09637486.2026.2722926
- Curtin University
