Leki z grupy GLP-1 zrewolucjonizowały leczenie cukrzycy typu 2 i otyłości. Semaglutyd, znany z wysokiej skuteczności w redukcji masy ciała i poprawie kontroli glikemii, pozostaje jednym z najczęściej analizowanych preparatów tej klasy. Dotychczas jednak część ekspertów zwracała uwagę na potencjalny wpływ szybkiej utraty masy ciała na zdrowie kości. Nowe dane zaprezentowane podczas kongresu ENDO 2026 w Chicago sugerują, że obawy te mogą wymagać ponownej oceny. Badacze ze Stanford University wykazali, że stosowanie semaglutydu u osób z cukrzycą typu 2 wiązało się z niższym ryzykiem złamań kości oraz większą redukcją wskaźnika masy ciała (BMI) w porównaniu z innymi lekami stosowanymi w leczeniu otyłości. Jednocześnie autorzy podkreślają, że obserwacje te wymagają potwierdzenia w badaniach prospektywnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego semaglutyd może wiązać się z niższym ryzykiem złamań kości u osób z cukrzycą typu 2 i czym różnił się od innych leków stosowanych w leczeniu otyłości,
- Jak przebiegało badanie obejmujące niemal 60 tysięcy pacjentów oraz jakie dane wykorzystali naukowcy ze Stanford University,
- Dlaczego wyniki sugerujące 15% redukcję ryzyka złamań mogą mieć znaczenie dla długoterminowego bezpieczeństwa terapii GLP-1,
- W jaki sposób lekarze mogą wykorzystywać te obserwacje do monitorowania zdrowia kości i planowania leczenia pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz otyłością.
GLP-1 a zdrowie kości. Dlaczego temat budzi zainteresowanie?
Agoniści receptora GLP-1 są obecnie jedną z najważniejszych grup leków stosowanych w terapii cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Do ich najważniejszych efektów należą:
- poprawa kontroli glikemii,
- zmniejszenie apetytu,
- redukcja masy ciała,
- korzystny wpływ na wybrane parametry sercowo-naczyniowe.
Jednocześnie wcześniejsze badania sugerowały, że szybka utrata masy ciała może wiązać się ze zmniejszeniem gęstości mineralnej kości i zwiększonym ryzykiem złamań. Z drugiej strony bardziej stopniowa redukcja masy ciała może sprzyjać zachowaniu tkanki kostnej. To właśnie te rozbieżności skłoniły naukowców do sprawdzenia, czy semaglutyd różni się pod tym względem od innych leków przeciw otyłości.
Badanie objęło ponad 59 tysięcy pacjentów
Zespół kierowany przez dr Jairo Noreñę ze Stanford University Medical Center przeprowadził retrospektywną analizę kohortową. Do badania wykorzystano dane pochodzące z bazy Atropos Health Eos, obejmującej elektroniczną dokumentację medyczną pacjentów leczonych w amerykańskich szpitalach i akademickich ośrodkach medycznych. Analiza objęła dane z okresu:
- od stycznia 2016 roku,
- do grudnia 2023 roku.
Łącznie uwzględniono 59 879 dorosłych osób z cukrzycą typu 2, które:
- miały ukończone co najmniej 18 lat,
- nie przebyły wcześniej złamań,
- nie stosowały leków przeciw osteoporozie.
Grupa badana obejmowała:
- 26 324 osoby leczone semaglutydem,
natomiast grupa porównawcza liczyła:
- 33 555 pacjentów otrzymujących dulaglutyd,
- fenterminę/topiramat,
- bupropion/naltrekson.
Pacjenci z grupy kontrolnej nie stosowali wcześniej semaglutydu.
Semaglutyd a ryzyko złamań. Wyniki mogą zaskakiwać
Najważniejszy wniosek z badania dotyczył częstości występowania złamań. W grupie otrzymującej semaglutyd odnotowano:
- 794 złamania.
Dla porównania, w grupie kontrolnej wystąpiło:
- 1045 złamań.
Po przeprowadzeniu analiz statystycznych naukowcy stwierdzili, że leczenie semaglutydem wiązało się z około 15% niższym ryzykiem złamań kości. Równocześnie pacjenci przyjmujący semaglutyd osiągali większą redukcję BMI niż osoby stosujące inne terapie. Oznacza to, że skuteczniejsza utrata masy ciała nie przekładała się na wzrost ryzyka złamań. Wręcz przeciwnie – obserwowano efekt potencjalnie ochronny.
Nie tylko skuteczniejsze odchudzanie
Semaglutyd jest obecnie jednym z najczęściej stosowanych agonistów GLP-1. Jego popularność wynika przede wszystkim z wysokiej skuteczności terapeutycznej. Wyniki przedstawione na ENDO 2026 sugerują jednak, że korzyści mogą wykraczać poza:
- kontrolę glikemii,
- redukcję masy ciała,
- poprawę parametrów metabolicznych.
Potencjalnie mogą obejmować także ochronę zdrowia kości. Jeśli obserwacje te zostaną potwierdzone, mogą wpłynąć na sposób oceny bezpieczeństwa długoterminowego leczenia otyłości i cukrzycy typu 2.
„Złamania kości są bolesne i kosztowne”
Autorzy badania podkreślają, że problem złamań ma ogromne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u osób starszych. Dr Jairo Noreña zaznaczył:
Złamania kości są bolesne, kosztowne i mogą poważnie wpłynąć na jakość życia – zwłaszcza w starszym wieku. Badacz dodał: mamy nadzieję, że to badanie zachęci do monitorowania zdrowia kości w programach odchudzania.
Ważny krok, ale nie ostateczna odpowiedź
Autorzy badania zachowują ostrożność w interpretacji wyników. Dr Noreña podkreślił:
Ta praca stanowi ważny, wczesny krok w kierunku zrozumienia wpływu utraty masy ciała wywołanej semaglutydem na zdrowie kości u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Badanie miało charakter retrospektywny i obserwacyjny. Oznacza to, że:
- nie pozwala jednoznacznie udowodnić związku przyczynowo-skutkowego,
- nie wyklucza wpływu innych czynników,
- wymaga potwierdzenia w randomizowanych badaniach prospektywnych.
Dopiero takie analizy pozwolą określić, czy semaglutyd rzeczywiście wywiera bezpośredni efekt ochronny wobec tkanki kostnej.
Główne wnioski
- Retrospektywna analiza objęła 59 879 dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2, wykorzystując dane z bazy Atropos Health Eos gromadzone w latach 2016–2023. W grupie semaglutydu znalazły się 26 324 osoby, a w grupie kontrolnej 33 555 pacjentów.
- Stosowanie semaglutydu wiązało się z około 15% niższym ryzykiem złamań kości w porównaniu z dulaglutydem oraz doustnymi lekami przeciw otyłości, takimi jak fentermina/topiramat i bupropion/naltrekson.
- W grupie leczonej semaglutydem odnotowano 794 złamania, podczas gdy w grupie kontrolnej wystąpiło ich 1045. Jednocześnie pacjenci przyjmujący semaglutyd osiągali większą redukcję wskaźnika masy ciała (BMI).
- Autorzy badania zaprezentowanego podczas ENDO 2026 podkreślają, że wyniki mają charakter obserwacyjny i wymagają potwierdzenia w badaniach prospektywnych, jednak mogą stanowić ważny krok w kierunku lepszego zrozumienia wpływu agonistów GLP-1 na zdrowie kości.
Źródło:
- https://www.endocrine.org/news-and-advocacy/news-room/2026/jairo-norena-press-release-endo-2026
