Normalizacja poziomu glukozy we krwi może mieć znacznie większe znaczenie dla profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, niż dotychczas sądzono. Najnowsza analiza badań opublikowana w The Lancet Diabetes & Endocrinology pokazuje, że cofnięcie stanu przedcukrzycowego realnie zmniejsza ryzyko zawału serca, niewydolności serca i zgonu – i to nawet o ponad połowę. Dla klinicystów i decydentów ochrony zdrowia oznacza to możliwą zmianę paradygmatu w leczeniu pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego normalizacja poziomu glukozy we krwi realnie obniża ryzyko zawału serca i niewydolności serca u osób ze stanem przedcukrzycowym.
- Jakie konkretne dane liczbowe potwierdzają związek między remisją stanu przedcukrzycowego a mniejszą śmiertelnością sercowo-naczyniową.
- Czym różni się skuteczna remisja metaboliczna od samych zmian stylu życia i dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie kliniczne.
- Jak wyniki badań DPPOS i DaQingDPOS mogą wpłynąć na praktykę lekarską i strategie prewencji chorób serca.
Stan przedcukrzycowy – niedoceniane zagrożenie sercowo-naczyniowe
Stan przedcukrzycowy to etap, w którym stężenie glukozy we krwi jest podwyższone, ale nie spełnia jeszcze kryteriów rozpoznania cukrzycy typu 2. Choć często traktowany jest jako „okres przejściowy”, dane epidemiologiczne wskazują, że wiąże się on z istotnym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
Skala problemu jest globalna. W Wielkiej Brytanii około 20% dorosłych ma cukrzycę lub stan przedcukrzycowy. W Stanach Zjednoczonych dotyczy to ponad jednej trzeciej populacji, a w Chinach – nawet czterech na dziesięć dorosłych. Na świecie liczba osób ze stanem przedcukrzycowym przekracza miliard.
Nowa analiza: remisja glikemii kluczowa dla serca
Zespół naukowców z King’s College London oraz Szpitala Uniwersyteckiego w Tybindze przeanalizował dane z dwóch długoterminowych, przełomowych badań profilaktyki cukrzycy:
- DPPOS (Diabetes Prevention Program Outcomes Study) – badanie amerykańskie,
- DaQingDPOS – wieloletnie badanie prowadzone w Chinach.
Oba projekty obserwowały osoby ze stanem przedcukrzycowym przez kilka dekad, analizując wpływ interwencji takich jak dieta i zwiększona aktywność fizyczna na ryzyko metaboliczne i sercowo-naczyniowe.
Kluczowe wyniki: ryzyko sercowe niższe nawet o 58%
Najważniejsze ustalenia są jednoznaczne. Osoby, u których doszło do normalizacji poziomu glukozy we krwi, miały:
- o 58% niższe ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca,
- o 42% niższe ryzyko zawału serca, udaru mózgu i innych poważnych incydentów sercowo-naczyniowych.
Co istotne, efekt ochronny utrzymywał się przez wiele lat po osiągnięciu remisji stanu przedcukrzycowego. Podobne wyniki uzyskano zarówno w populacji chińskiej, jak i amerykańskiej, co wzmacnia ich uniwersalny charakter.
Dlaczego sama zmiana stylu życia nie wystarcza?
Wcześniejsze analizy tych samych badań wykazały, że choć zmiany stylu życia – takie jak redukcja masy ciała, dieta i aktywność fizyczna – skutecznie opóźniają rozwój cukrzycy typu 2, nie przekładają się automatycznie na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
To sugeruje, że kluczowe znaczenie ma nie tyle samo opóźnienie choroby, ile osiągnięcie rzeczywistej poprawy metabolicznej i trwałej normalizacji glikemii. Jak podkreśla główny autor badania:
To badanie podważa jedno z najważniejszych założeń współczesnej medycyny prewencyjnej. Przez lata osobom ze stanem przedcukrzycowym wmawiano, że utrata wagi, większa aktywność fizyczna i zdrowsze odżywianie chronią przed zawałami serca i przedwczesną śmiercią. Chociaż te zmiany stylu życia są niewątpliwie cenne, dowody nie potwierdzają, że zmniejszają one ryzyko zawałów serca lub śmiertelność u osób ze stanem przedcukrzycowym.
Remisja stanu przedcukrzycowego jako nowe narzędzie prewencji
Zdaniem autorów,cofnięcie stanu przedcukrzycowego powinno być traktowane jako pełnoprawny cel terapeutyczny w profilaktyce chorób układu krążenia.
Wyniki badań oznaczają, że remisja stanu przedcukrzycowego może stać się – obok obniżenia ciśnienia krwi, obniżenia poziomu cholesterolu i rzucenia palenia – czwartym ważnym narzędziem profilaktyki pierwotnej, które rzeczywiście zapobiega zawałom serca i zgonom – dodał dr Birkenfeld.
Dla praktyki klinicznej oznacza to konieczność bardziej agresywnego i celowanego podejścia do kontroli glikemii, również na etapie przedcukrzycowym.
Główne wnioski
- Remisja stanu przedcukrzycowego zmniejsza ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca o 58% – wynika z analizy danych z badań DPPOS i DaQingDPOS.
- Ryzyko zawału serca, udaru mózgu i innych poważnych incydentów sercowo-naczyniowych spada o 42% u osób, u których doszło do normalizacji glikemii.
- Samo opóźnienie rozwoju cukrzycy poprzez zmianę stylu życia nie gwarantuje ochrony serca, jeśli nie towarzyszy mu trwała poprawa metaboliczna.
- Normalizacja poziomu glukozy we krwi może stać się czwartym filarem prewencji pierwotnej, obok kontroli ciśnienia, cholesterolu i zaprzestania palenia.
Źródło:
- https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2213858725002955
- King’s College London
