Koszty opieki zdrowotnej stale rosną, szczególnie w obszarach wysokospecjalistycznych, takich jak oddziały intensywnej terapii (OIT). Wśród działań o udowodnionej skuteczności rzadko pojawiają się te, które jednocześnie obniżają wydatki systemowe. Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z McMaster University pokazuje jednak, że powszechnie stosowany, tani lek – pantoprazol – może spełniać oba te kryteria. Wyniki opublikowane 1 grudnia 2025 r. w JAMA Network Open wskazują, że jego stosowanie u pacjentów wentylowanych mechanicznie zmniejsza ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, skraca czas hospitalizacji oraz pozwala zaoszczędzić znaczące środki finansowe.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego pantoprazol, jeden z najtańszych leków stosowanych w OIT, znacząco poprawia wyniki leczenia pacjentów wentylowanych mechanicznie.
- Jak badanie REVISE z udziałem ponad 4800 pacjentów potwierdziło kliniczną i ekonomiczną wartość tego leku.
- W jaki sposób stosowanie pantoprazolu skraca czas pobytu na oddziale intensywnej terapii i redukuje koszty opieki zdrowotnej.
- Jakie implikacje mają wyniki analizy E-REVISE dla lekarzy intensywnej terapii, farmaceutów szpitalnych i decydentów odpowiedzialnych za politykę zdrowotną.
Dlaczego pantoprazol jest kluczowy dla pacjentów w stanie krytycznym?
Pacjenci przebywający na OIT i podłączeni do respiratora są narażeni na wysokie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Krwawienia te wynikają z wrzodów stresowych i mogą znacznie wydłużać pobyt w szpitalu oraz zwiększać koszty leczenia. Dotychczasowe protokoły wskazywały na stosowanie pantoprazolu w profilaktyce takich zdarzeń. Jednak do czasu badania McMaster nie istniały dane potwierdzające ekonomiczny wpływ jego rutynowego stosowania.
Kluczowe wyniki badania REVISE
Badanie REVISE (Re-evaluating the Inhibition of Stress Erosions), fundament omawianej analizy ekonomicznej, było jednym z największych globalnych projektów dotyczących profilaktyki krwawień stresowych. Wzięło w nim udział ponad 4800 pacjentów, a realizowano je w 68 ośrodkach w ośmiu krajach.
Wcześniejsze wyniki REVISE potwierdziły skuteczność pantoprazolu w zapobieganiu krwawieniom. Natomiast ekonomiczna analiza E-REVISE pokazała, że stosowanie pantoprazolu:
- zmniejsza liczbę powikłań krwotocznych,
- skraca czas pobytu na OIT i w szpitalu,
- obniża koszty leczenia o tysiące dolarów na pacjenta.
Feng Xie, główny autor badania, podkreślił wyjątkowość tych wyników słowami:
W dobie rosnących kosztów opieki zdrowotnej rzadkością są interwencje, które są zarówno klinicznie skuteczne, jak i pozwalają oszczędzać pieniądze. Pantoprazol spełnia oba te kryteria.
Analiza kosztów: oszczędności większe, niż się spodziewano
Pantoprazol jest jednym z najtańszych leków stosowanych w OIT – jego cena wynosi od 50 centów do dwóch dolarów za dawkę. W przeliczeniu na codzienne stosowanie koszty wydają się minimalne, ale ich wpływ na wyniki leczenia jest znaczący.
Zespół badawczy porównał dwie kohorty pacjentów:
- osoby otrzymujące pantoprazol codziennie,
- osoby nieotrzymujące tego leku.
Porównano czas pobytu na OIT, liczbę interwencji, częstość powikłań krwotocznych oraz wykorzystanie zasobów szpitalnych. Wyniki jednoznacznie wskazały, że pantoprazol:
- zmniejsza liczbę krwawień,
- skróca czas hospitalizacji,
- redukuje koszty operacyjne szpitali,
- poprawia rokowanie pacjentów wentylowanych inwazyjnie.
To potwierdzają słowa współautorki badania, prof. Deborah Cook:
Pantoprazol kosztuje w całym kraju od 50 centów do dwóch dolarów za dawkę, a mimo to nasza analiza wykazała, że przepisywanie go pacjentom wentylowanym inwazyjnie może oszczędzić zasoby opieki zdrowotnej poprzez redukcję krwawień i skrócenie czasu pobytu na oddziale intensywnej terapii i w szpitalu.
Cook dodała również:
W drogim, zaawansowanym technologicznie oddziale intensywnej terapii jest to proste i niedrogie rozwiązanie, które poprawia wyniki leczenia i obniża koszty opieki zdrowotnej.
Znaczenie dla praktyki klinicznej i polityki zdrowotnej
Wyniki E-REVISE mają bezpośrednie implikacje dla:
- lekarzy intensywnej terapii,
- kierowników oddziałów OIT,
- komitetów farmakoterapii,
- decydentów odpowiedzialnych za budżety szpitali.
Pantoprazol jest lekiem tanim, dostępnym i dobrze przebadanym. Jego skuteczność i ekonomiczność czynią go interwencją, którą – zgodnie z badaniem McMaster – warto stosować rutynowo u pacjentów wentylowanych mechanicznie.
W obliczu rosnących kosztów opieki zdrowotnej oraz przeciążonych OIT, dowody te mogą wpływać na aktualizację wytycznych klinicznych i regulacji dotyczących profilaktyki krwawień stresowych.
Finansowanie i organizacja badań
Analiza ekonomiczna została sfinansowana przez:
- Hamilton Academic Health Sciences Organization,
- Canadian Institutes for Health Research (CIHR).
Projekt REVISE wspierały:
- CIHR,
- Accelerating Clinical Trials Fund,
- Physicians Services Incorporated of Ontario,
- Hamilton Association of Health Sciences Organization,
- National Health and Medical Research Council of Australia.
Tak szerokie i zróżnicowane finansowanie podkreśla wagę problemu oraz globalne zainteresowanie optymalizacją opieki nad pacjentami krytycznymi.
Główne wnioski
- Pantoprazol – kosztujący od 50 centów do 2 dolarów za dawkę – skutecznie zapobiega krwawieniom z górnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjentów wentylowanych mechanicznie.
- Analiza E-REVISE, oparta na danych z badania REVISE obejmującego 68 ośrodków w 8 krajach i ponad 4800 pacjentów, wykazała, że lek skraca pobyt na OIT i w szpitalu.
- Stosowanie pantoprazolu przynosi wymierne oszczędności – zmniejsza liczbę krwawień i redukuje koszty opieki, co ma duże znaczenie w realiach rosnących wydatków zdrowotnych.
- Wyniki badania wspierają decyzje kliniczne i polityczne, sugerując, że rutynowe stosowanie pantoprazolu u pacjentów wysokiego ryzyka może być zarówno opłacalne, jak i klinicznie uzasadnione.
Źródło:
- McMaster University
- https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2842104
