W Polsce odnotowano niepokojący przypadek podejrzenia cholery u seniorki z województwa zachodniopomorskiego, która nie podróżowała poza granice kraju. Wspólny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie chorób zakaźnych z 20 lipca 2025 r. informuje o podjętych działaniach prewencyjnych, stanie zdrowia pacjentki oraz trwającym dochodzeniu epidemiologicznym. Przypadek ten, choć odosobniony, zwraca uwagę na konieczność czujności w zakresie chorób zakaźnych i przypomina o znaczeniu podstawowych zasad higieny.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są szczegóły przypadku podejrzenia cholery w woj. zachodniopomorskim i dlaczego budzi on niepokój epidemiologiczny.
- Jakie działania podjęły służby sanitarne, aby zapobiec ewentualnemu rozprzestrzenieniu się zakażenia.
- Czym różni się zakażenie przecinkowcem cholery od pełnoobjawowej cholery i jakie znaczenie ma toksynotwórczość bakterii.
- Jakie objawy powinny skłonić do konsultacji lekarskiej i jakie zasady profilaktyki obowiązują społeczeństwo.
Podejrzenie cholery w Polsce – aktualna sytuacja epidemiologiczna
20 lipca 2025 roku Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski oraz Konsultant Krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych prof. dr hab. med. Miłosz Parczewski wydali wspólny komunikat dotyczący przypadku podejrzenia cholery w Polsce. Przypadek dotyczy seniorki z województwa zachodniopomorskiego, u której wystąpiły ostre objawy infekcji przewodu pokarmowego. Kobieta nie wyjeżdżała za granicę, co czyni ten przypadek szczególnie niepokojącym z punktu widzenia zdrowia publicznego.
Pacjentka początkowo była hospitalizowana w szpitalu powiatowym w Stargardzie, a następnie – z uwagi na ciężkość objawów – została przeniesiona do Oddziału Chorób Zakaźnych, Tropikalnych i Nabytych Niedoborów Immunologicznych Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie. W dwóch niezależnych testach molekularnych wykryto obecność przecinkowca cholery (Vibrio cholerae).
Jak podkreślił dr Paweł Grzesiowski:
U kobiety wystąpiła ostra biegunka. Obecność cholery potwierdził dwukrotnie przeprowadzony test. Jest to dla nas zaskakujące, bo nie odnotowywaliśmy takich przypadków w Polsce w ostatnich latach.
Cholera czy zakażenie przecinkowcem? Rozbieżność w komunikatach
Choć testy potwierdziły obecność bakterii z rodzaju Vibrio cholerae, do pełnej diagnozy konieczne jest jeszcze wykrycie toksyny cholerycznej – elementu decydującego o wywołaniu klasycznej postaci choroby cholery. Badania toksynotwórczości są obecnie w toku.
Jak zaznaczył prof. dr hab. Miłosz Parczewski:
Trzeba powiedzieć bardzo wyraźnie, że przecinkowce cholery nietoksynotwórcze były już znajdywane w Polsce w zbiornikach wody słodkiej i w Bałtyku. Kilka lat temu mieliśmy przypadek innego przecinkowca, który spowodował bardzo ciężkie zakażenie wraz z destrukcją tkanek mięśniowych i to się po prostu zdarza.
W obecnej sytuacji obowiązuje klasyfikacja „podejrzenie cholery”, która zgodnie z przepisami prawa uzasadnia wdrożenie środków zapobiegawczych i epidemiologicznych.
Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej
W związku z zaistniałą sytuacją Państwowa Inspekcja Sanitarna podjęła szereg działań prewencyjnych. Pacjentka została poddana izolacji w warunkach szpitalnych. Osoby z bliskiego kontaktu objęto 5-dniową kwarantanną domową, natomiast wobec osób z kontaktu dalszego zastosowano nadzór epidemiologiczny.
Pobrano także próbki środowiskowe w celu wykrycia potencjalnych źródeł zakażenia.
Badamy, skąd pacjentka mogła się zarazić. To jest teraz naszym głównym problemem. Musimy pobrać dużo próbek ze środowiska. Dochodzenie jest w toku – poinformował dr Grzesiowski.
Decyzją dyrekcji szpitala w Stargardzie wstrzymano przyjęcia na oddział chorób wewnętrznych oraz czasowo ograniczono odwiedziny pacjentów. Rekomendowano również przeprowadzenie dokładnej dezynfekcji pomieszczeń.
Czym jest cholera? Charakterystyka choroby
Cholera to ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Vibrio cholerae, przenoszona głównie drogą pokarmową – poprzez skażoną wodę lub żywność. Okres wylęgania wynosi od 3 do 5 dni. Objawy to przede wszystkim wodnista biegunka, wymioty, bóle brzucha, gorączka i osłabienie. W przypadku braku szybkiej interwencji medycznej może dojść do odwodnienia i śmierci w ciągu kilkunastu godzin.
Szczególnie niebezpieczne są serogrupy O1 i O139 – to one odpowiadają za większość pandemii cholery. Pozostałe serogrupy, choć rzadziej, również mogą prowadzić do poważnych infekcji. W kontekście epidemiologii cholery często mówi się o tzw. chorobie „brudnych rąk”.
Z danych WHO wynika, że tylko od stycznia do listopada 2024 roku odnotowano 733 956 przypadków cholery na świecie, w tym 5162 zgony – głównie w krajach rozwijających się (np. Haiti, Meksyk, Ghana, Jemen). W Europie choroba ta pojawia się bardzo rzadko i niemal wyłącznie u osób powracających z rejonów endemicznych. W Polsce ostatnie przypadki dotyczyły właśnie takich sytuacji.
Brak zagrożenia dla ogółu społeczeństwa – zalecenia GIS i ekspertów
Obecnie nie ma podstaw do wprowadzania ograniczeń dla ogółu społeczeństwa. Służby sanitarne zapewniają, że sytuacja jest pod kontrolą, a pacjentka jest skutecznie leczona, a jej stan zdrowia oceniany jako stabilny.
Zalecenia dotyczące społeczeństwa ograniczają się do standardowych zasad higieny: częstego mycia rąk, spożywania tylko bezpiecznej wody i żywności, unikania kontaktu z osobami wykazującymi objawy zakażenia.
Osoby objęte kwarantanną i nadzorem epidemiologicznym zostały zobowiązane do codziennej samoobserwacji stanu zdrowia i natychmiastowego zgłaszania wszelkich niepokojących objawów do lekarza lub inspekcji sanitarnej.
Główne wnioski
- Wykryto przecinkowca cholery u pacjentki ze Stargardu, która nie wyjeżdżała z Polski; trwają badania nad toksynotwórczością bakterii.
- Wdrożono środki zapobiegawcze – izolację, kwarantannę ponad 20 osób i dochodzenie epidemiologiczne, pobierane są próbki środowiskowe.
- Nie stwierdzono zagrożenia dla ogółu społeczeństwa; GIS oraz konsultant krajowy uspokajają i przypominają o zasadach higieny.
- Cholera w Europie występuje rzadko i zazwyczaj dotyczy podróżnych – obecny przypadek ma charakter lokalny, bez związku z wyjazdem za granicę.
Źródło:
- GIS
